Array
(
    [0] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 601746
            [post_author] => 27
            [post_date] => 2026-03-15 07:45:16
            [post_date_gmt] => 2026-03-15 05:45:16
            [post_content] => Ο Αντώνης Σαμαράς φαίνεται ότι θα συνεχίσει να μιλάει και να ασκεί κριτική σε πολιτικές του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, είτε προχωρήσει στη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα είτε όχι, ιδιαίτερα δε στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής και στα ελληνοτουρκικά.

Η παρέμβασή του στη Βουλή, κατά τη συζήτηση και ψήφιση της σύμβασης με την Chevron για τα θαλάσσια οικόπεδα ανατολικά της Κρήτης, δείχνει ακριβώς τον τρόπο που σκοπεύει να κινηθεί ο πρώην Πρωθυπουργός και πρώην Πρόεδρος της ΝΔ, ο οποίος εμφανίζεται αποφασισμένος να τοποθετείται δημόσια σε ζητήματα στρατηγικής σημασίας και να παρεμβαίνει πολιτικά όποτε θεωρεί ότι τίθενται ζητήματα εθνικού ενδιαφέροντος.

Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η νέα παρέμβαση με αιχμές και κριτική προς την πολιτική του κ. Μητσοτάκη έρχεται λίγα μόλις 24ωρα μετά την παρέμβαση του Κώστα Καραμανλή, πρώην Πρωθυπουργού και πρώην Προέδρου της ΝΔ, για το αγροτικό, ο οποίος αποδόμησε πλήρως την πολιτική της Κυβέρνησης στον πρωτογενή τομέα.

Η χρονική σύμπτωση των δύο παρεμβάσεων από δύο πρώην πρωθυπουργούς της ίδιας παράταξης δεν πέρασε απαρατήρητη στο πολιτικό σκηνικό. Για πολλούς αναλυτές αποτελεί ένδειξη ότι στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας διαμορφώνεται ένα παράλληλο πεδίο πολιτικού σχολιασμού και κριτικής, το οποίο δεν προέρχεται από την αντιπολίτευση αλλά από ιστορικές προσωπικότητες της ίδιας της παράταξης.
Σκληρή επίθεση για τα εθνικά θέματα
Ο κ. Σαμαράς εξαπέλυσε σκληρή επίθεση από το βήμα της Βουλής κατά του κ. Μητσοτάκη με αιχμή τα εθνικά θέματα και δη την παράγραφο 3 του άρθρου 30 της σύμβασης με την Chevron, η οποία –όπως υποστήριξε– δημιουργεί επικίνδυνες ασάφειες.

Κατά τον πρώην πρωθυπουργό, μέσω αυτής της διάταξης γίνεται απομείωση «των εθνικών μας δικαιωμάτων», ενώ επεσήμανε ότι εκπέμπονται θολά και κατευναστικά μηνύματα προς την Τουρκία.

Μάλιστα έκανε λόγο για το δόγμα «όπου φυσάει ο άνεμος», αναφορικά με την εξωτερική πολιτική της Κυβέρνησης, αφήνοντας σαφείς αιχμές ότι η στρατηγική της Αθήνας διαμορφώνεται με βάση τις συγκυρίες και όχι μέσα από έναν σταθερό εθνικό σχεδιασμό.

Ουσιαστικά ο πρώην Πρωθυπουργός «αποδόμησε» την πολιτική Μητσοτάκη και σήκωσε το γάντι που του είχε ρίξει προ ημερών το Μαξίμου όταν χαρακτήριζε «ανησυχούντες» τον ίδιο και τον Κώστα Καραμανλή.


Η επίμαχη διάταξη της σύμβασης
Ο πρώην πρωθυπουργός, σε υψηλούς τόνους, επανέλαβε λέξη προς λέξη τις ανησυχίες του για τους όρους της σύμβασης, και συγκεκριμένα για όσα προβλέπονται στο άρθρο 30.3.

Όπως είπε, οι όροι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο μείωσης της περιοχής που μισθώνεται, τονίζοντας ότι τα προβλεπόμενα αποτελούν «κερκόπορτα για την Τουρκία», ενώ σημείωσε ότι «αναγγέλλει στην ουσία την απομείωση των εθνικών μας δικαιωμάτων».

Ο ίδιος τόνισε χαρακτηριστικά:

«Προφανώς και είμαι υπέρ του να γίνουν άμεσα εξορύξεις. Όμως η παράγραφος 3 του άρθρου 30 είναι απαράδεκτη. Προφανώς η σύμβαση της Chevron δεν αλλάζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Όμως εδώ κάτι ψηφίζουμε με την υπογραφή της Ελληνικής Δημοκρατίας, όπως είχαμε νομοθετήσει το 2019 με την Total πάλι για τα οικόπεδα της Κρήτης».

Και συνέχισε:

«Τότε όμως δεν υπήρχε τέτοια παράγραφος. Τι άλλαξε και φέρατε αυτή τη διατύπωση; Το μόνο νέο είναι το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο».


Οι αιχμές προς το Μαξίμου
Οι αιχμές του κ. Σαμαρά πήγαν ακόμη πιο μακριά, καθώς τόνισε ότι:

«Δεν θα εκφράσω τις ανησυχίες μου για την αισχροκέρδεια, τις υποκλοπές, για τα πληρωμένα τρολς, για την κρίση στέγης, για τη Mercosur, για το δημογραφικό, για τους παράνομους μετανάστες. Δεν θα στεναχωρηθεί ο πρωθυπουργός και έτσι δεν θα μιλήσει για επαγγελματίες ανησυχούντες».

Και συνέχισε:

«Ποιους εννοεί; Τα ΜΜΕ λένε εμένα και τον κ. Καραμανλή. Δεν θέλω να πιστέψω ότι ο κ. Μητσοτάκης χαρακτηρίζει ως ανησυχούντες δύο πρώην πρωθυπουργούς. Αν εννοεί όντως εμάς, τότε ο κ. Μητσοτάκης θα πρέπει να ανησυχεί».
Παρέμβαση για Μέση Ανατολή και Κύπρο
Όσον αφορά στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο πρώην πρωθυπουργός είπε ότι:

«Δυστυχώς ο πρωθυπουργός και η εξωτερική πολιτική δεν χαρακτηρίζονται από διορατικότητα αλλά μόνο από επικοινωνιακά σόου. Είναι το δόγμα του “όπου φυσάει ο άνεμος”, δηλαδή το δόγμα του ρηχού και του βραχυπρόθεσμου».

Επισήμανε επίσης ότι η Τουρκία αισθάνεται να χάνει τον ρόλο της στην περιοχή και βλέπει να απειλείται από το Ισραήλ και τους Κούρδους, ενώ χαρακτήρισε αμήχανη την Ευρώπη.

Για την Κύπρο, τόνισε ότι η μόνιμη συστάθμευση στο νησί ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων είναι επιβεβλημένη. Όπως ανέφερε, η παλιά αμυντική αρχιτεκτονική στην περιοχή δεν δουλεύει.

Η συστάθμευση –κατά τον ίδιο– θα ήταν μια λύση αποδεκτή και από τις ΗΠΑ, κάτι που θα αποδυνάμωνε τη «Γαλάζια Πατρίδα» του Ερντογάν.

Στο πλαίσιο αυτό χαρακτήρισε θετικές κινήσεις την αποστολή δυνάμεων στην Κύπρο και Patriot στην Κάρπαθο, ωστόσο υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση δεν αντέδρασε στην Κάσο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η ελληνική αντίδραση σε ορισμένες κρίσιμες στιγμές υπήρξε διστακτική.


Η απάντηση της κυβέρνησης
Επιχειρώντας να απαντήσει στον πρώην Πρωθυπουργό, ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου σημείωσε πως:

«Οι συμβάσεις του Ελληνικού Δημοσίου με τη Chevron και την HELLENiQ Energy είναι συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες και δεν δημιουργούν υποχρεώσεις μεταξύ κρατών».

Πρόσθεσε πως τα κυριαρχικά δικαιώματα με βάση το Διεθνές Δίκαιο δεν εκχωρούνται με τέτοιες συμβάσεις, έχουν όμως σημασία για το Διεθνές Δίκαιο και τη διεθνή νομική πραγματικότητα.

Όπως είπε:

«Το γεγονός ότι ενώ δεν έχουμε οριοθετήσει, ενώ υπάρχει το τουρκολιβυκό, ενώ υπάρχει η ρηματική διακοίνωση της Λιβύης στον ΟΗΕ, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία ενέργειας παγκοσμίως έρχεται και επενδύει και συμφωνεί, αυτό έχει σημασία για το Διεθνές Δίκαιο».

Σε σχέση με τη διάταξη του άρθρου 30, προχώρησε σε νέες διαβεβαιώσεις ότι πρόκειται για «μια νομική πρόβλεψη» που ρυθμίζει αποκλειστικά το ζήτημα κατανομής ευθύνης και προστασίας των συμβαλλομένων, υπογραμμίζοντας ότι ο τελικός λόγος ανήκει στο ελληνικό Δημόσιο.
Νέα απάντηση από το περιβάλλον Σαμαρά
Ωστόσο ο κ. Σαμαράς επανήλθε στο όλο θέμα με αιχμές και πάλι, καθώς μετά την ολοκλήρωση της τοποθέτησης του κ. Παπασταύρου, συνεργάτες του πρώην Πρωθυπουργού απάντησαν στα όσα είπε ο υπουργός για τη σύμβαση.

«Το τριεθνές δεν βρίσκεται στα πλευρικά όρια, ενώ η Αίγυπτος δεν έχει διατυπώσει καμία ένσταση», ανέφεραν.

Και πρόσθεσαν ότι:

«Είναι προφανές πως η σύμβαση δεν ακυρώνει το –παράνομο– τουρκολιβυκό μνημόνιο, όπως υποστήριζε η κυβέρνηση, επομένως κάποιος άλλος κάνει λάθος».
Διαβάστε ακόμη:

 	
Η αυθαιρεσία των αστυνομικών φρουρών του Ισραηλινού πρέσβη στο Π. Ψυχικό
 	
Γιατί ο Μητσοτάκης επιλέγει την αναμονή παρά τις εισηγήσεις για εκλογές
 	
Ισχυρές πωλήσεις και εμβληματικά έργα στη δημοπρασία του Christie’s στο Λονδίνο
 	
Σκιές στον διαγωνισμό του ηλεκτροφωτισμού ύψους 4,18 εκατ. ευρώ στον Δήμο Μαραθώνα

            [post_title] => Ο Αντώνης Σαμαράς σε νέα τροχιά σύγκρουσης με το Μαξίμου: Σκληρή κριτική για Chevron και «βόμβες» για το Τουρκολυβικό μνημόνιο και την κατευναστική πολιτική έναντι της Τουρκίας – Μετά τον Καραμανλή, δεύτερο ισχυρό «χτύπημα» από πρώην πρωθυπουργό
            [post_excerpt] => Νέα ένταση στο εσωτερικό της ΝΔ με φόντο εθνικά θέματα και ενεργειακή πολιτική - Η σύμπτωση με την πρόσφατη κριτική Καραμανλή δημιουργεί «κλίμα» στο εσωτερικό της ΝΔ
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => o-antonis-samaras-se-nea-trochia-sygkrousis-me-to-maximou
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2026-03-15 00:33:16
            [post_modified_gmt] => 2026-03-14 22:33:16
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => https://radar.gr/?p=601746
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [1] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 601743
            [post_author] => 74
            [post_date] => 2026-03-15 09:45:44
            [post_date_gmt] => 2026-03-15 07:45:44
            [post_content] => Αναβολή για άγνωστο χρονικό διάστημα παίρνει, όπως όλα δείχνουν, ο ανασχηματισμός στον οποίον επρόκειτο να προχωρήσει ο Κ. Μητσοτάκης γύρω στο Πάσχα.
Στο νέο τοπίο που έχει ξημερώσει στη Μέση Ανατολή αλλά και διεθνώς, υπάρχουν πολλοί άγνωστοι Χ, με σημαντικότερο το χρόνο που θα κρατήσει ο πόλεμος. Μέχρι να ξεκαθαρίσει λίγο το τοπίο, η κυβέρνηση θα πρέπει να διαχειριστεί πολλές και κρίσιμες προκλήσεις, από τις γεωστρατηγικές ισορροπίες, μέχρι την οικονομία, το εμπόριο και τον τουρισμό.
Το τελευταίο, λοιπόν, που χρειάζεται αυτή τη στιγμή ο πρωθυπουργός είναι αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα που θέλουν χρόνο να δοκιμαστούν και σίγουρα δεν μπορούν να αξιολογηθούν σε συνθήκες παγκόσμιας κρίσης. Σε περιόδους έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η προτεραιότητα μετατοπίζεται αναγκαστικά στη διαχείριση της συγκυρίας και στη σταθερότητα του κυβερνητικού μηχανισμού.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα –όπως και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες– παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις επιπτώσεις της κρίσης στις τιμές της ενέργειας, στις μεταφορές και στις διεθνείς εμπορικές ροές, παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα και την εγχώρια οικονομία.
Αυτό το έχουν καταλάβει όλοι οι υπουργοί, μεταξύ αυτών και κάποιοι που είχαν αρχίσει να εξοικειώνονται με τη σκέψη ότι είναι θέμα χρόνου να βρεθούν εκτός κυβερνητικού σχήματος. Η νέα διεθνής πραγματικότητα φαίνεται να παγώνει προσωρινά τα σενάρια αλλαγών, μεταθέτοντας τις αποφάσεις για αργότερα, όταν το γεωπολιτικό περιβάλλον θα είναι πιο σαφές.

Διαβάστε ακόμη:

 	
Η αυθαιρεσία των αστυνομικών φρουρών του Ισραηλινού πρέσβη στο Π. Ψυχικό
 	
Γιατί ο Μητσοτάκης επιλέγει την αναμονή παρά τις εισηγήσεις για εκλογές
 	
Ισχυρές πωλήσεις και εμβληματικά έργα στη δημοπρασία του Christie’s στο Λονδίνο
 	
Σκιές στον διαγωνισμό του ηλεκτροφωτισμού ύψους 4,18 εκατ. ευρώ στον Δήμο Μαραθώνα

            [post_title] => Παγώνει ο ανασχηματισμός: Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αλλάζει τα σχέδια του Μαξίμου
            [post_excerpt] => Η διεθνής αστάθεια και οι αβεβαιότητες για τη διάρκεια της σύγκρουσης μεταθέτουν τις κυβερνητικές αλλαγές – Οι υπουργοί που περίμεναν εξελίξεις επιστρέφουν σε καθεστώς αναμονής
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => pagonei-o-anaschimatismos-o-polemos-sti-mesi-anatoli-allazei-ta-schedia-tou-maximou
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2026-03-15 00:11:41
            [post_modified_gmt] => 2026-03-14 22:11:41
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => https://radar.gr/?p=601743
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [2] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 601814
            [post_author] => 66
            [post_date] => 2026-03-15 12:40:05
            [post_date_gmt] => 2026-03-15 10:40:05
            [post_content] => Σχέδιο πολλαπλών δράσεων για κάθε πιθανό σενάριο επεξεργάζεται η κυβέρνηση με γρήγορους ρυθμούς, καθώς η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον γεωπολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας. Την ίδια στιγμή, το βλέμμα του Μεγάρου Μαξίμου είναι στραμμένο στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης την προσεχή Πέμπτη, όπου αναμένεται να συζητηθούν τα επόμενα βήματα της Ευρώπης απέναντι στις επιπτώσεις της κρίσης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη κινηθεί ταχύτατα σε δύο βασικά επίπεδα: αφενός με κινήσεις ενίσχυσης της αμυντικής και γεωπολιτικής παρουσίας της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, και αφετέρου με παρεμβάσεις για την ανάσχεση των οικονομικών επιπτώσεων, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας και των τιμών.
Προσδοκίες για ευρωπαϊκή απάντηση
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το Μέγαρο Μαξίμου προσβλέπει σε συντονισμένη αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανάλογη με εκείνη που εφαρμόστηκε κατά την ενεργειακή κρίση μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι οι Βρυξέλλες πρέπει να κινηθούν γρήγορα και να προετοιμάσουν εργαλεία στήριξης για τις ευρωπαϊκές οικονομίες σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης. Οι κατευθύνσεις που συζητούνται περιλαμβάνουν:

 	
οικονομικές «ανάσες» μέσω ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης,
 	
πιθανή χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων,
 	
συντονισμένα μέτρα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να αξιοποιήσει την παρούσα συγκυρία για να προωθήσει κοινές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ανεξάρτητα από το αν η κρίση στη Μέση Ανατολή διαρκέσει εβδομάδες ή μήνες.
Πλαφόν σε καύσιμα και βασικά προϊόντα
Παράλληλα, η κυβέρνηση προχωρά σε άμεσες παρεμβάσεις στην αγορά για να περιορίσει τις πιθανές αυξήσεις τιμών.

Την Πέμπτη αναμένεται να ψηφιστεί Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου με επείγουσες ρυθμίσεις για την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας. Μεταξύ άλλων προβλέπεται:

 	
πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα, με ειδικές ρυθμίσεις για τα νησιά,
 	
πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε 61 προϊόντα σούπερ μάρκετ.

Τα μέτρα θα ισχύσουν μέχρι το τέλος Ιουνίου και θα εποπτεύονται από τη νέα Αρχή Προστασίας Καταναλωτή, σε συνεργασία με τα υπουργεία Ανάπτυξης και Ενέργειας. Τα πρόστιμα για παραβάσεις μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 5 εκατ. ευρώ.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αποτρέψει μόνη της μια διεθνή κρίση τιμών, μπορεί όμως να θέσει κανόνες στην αγορά ώστε η πίεση να μην μετατρέπεται σε αδικαιολόγητη επιβάρυνση για τους πολίτες.
Μήνυμα στήριξης προς την Κύπρο
Στη σημερινή του ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στις κινήσεις που έγιναν για τη στήριξη της Κύπρου, τονίζοντας ότι η Ελλάδα στάθηκε από την πρώτη στιγμή στο πλευρό της.

«Το είπα και το επαναλαμβάνω: η Ελλάδα θα στεκόταν στο πλευρό της Κύπρου ακόμη κι αν κανένας Ευρωπαίος εταίρος δεν το έκανε», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη έδειξε πως η Ευρώπη μπορεί να αντιδρά με ενότητα σε κρίσιμες στιγμές.
Ενέργεια και ανθεκτικότητα της οικονομίας
Ο πρωθυπουργός συνδέει άμεσα τις γεωπολιτικές εξελίξεις με την οικονομία, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες κρίσεις σχεδόν πάντα επηρεάζουν τις τιμές και τελικά την καθημερινότητα των πολιτών.

Σε αυτό το πλαίσιο, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της ενεργειακής πολιτικής της χώρας. Όπως ανέφερε, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας καλύπτουν πλέον πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής, γεγονός που ενισχύει την ανθεκτικότητα της Ελλάδας απέναντι στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις.

Παράλληλα, η κυβέρνηση συνεχίζει τις επενδύσεις:

 	
στην αποθήκευση ενέργειας,
 	
στο φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο,
 	
αλλά και στις νέες ενεργειακές επενδύσεις που ανοίγουν οι συμβάσεις με την κοινοπραξία Chevron – HELLENiQ Energy.

Ανοιχτή συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια
Σε μια πιο μακροπρόθεσμη διάσταση της ενεργειακής στρατηγικής, ο Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να εξεταστεί και ο ρόλος της πυρηνικής ενέργειας.

Όπως σημείωσε, η Ευρώπη δύσκολα θα πετύχει τους στόχους της για στρατηγική αυτονομία, ανταγωνιστικότητα και απανθρακοποίηση χωρίς να συζητήσει αυτό το ενδεχόμενο.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι εξακολουθεί να απορρίπτει τους κλασικούς μεγάλους πυρηνικούς αντιδραστήρες, ωστόσο θεωρεί ότι η Ελλάδα πρέπει να εξετάσει την τεχνολογία των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMR).

Για τον σκοπό αυτό θα συγκροτηθεί υπουργική επιτροπή υψηλού επιπέδου, η οποία θα καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις προς την κυβέρνηση.
Με ορίζοντα το 2027
Παρά τις διεθνείς αναταράξεις, ο πρωθυπουργός εμφανίζεται αποφασισμένος να διατηρήσει τη χώρα σε πορεία οικονομικής σταθερότητας. Έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν την άνοιξη του 2027, ενώ στο μεταξύ θα συνεχιστεί η υλοποίηση του κυβερνητικού σχεδιασμού.

«Η δημοσιονομική σοβαρότητα των τελευταίων ετών μάς δίνει σήμερα περιθώρια παρέμβασης», σημείωσε, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή θα οδηγηθεί σύντομα σε αποκλιμάκωση.

Το βασικό μήνυμα της κυβέρνησης είναι ότι, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, όλα τα σενάρια πρέπει να βρίσκονται στο τραπέζι, με στόχο την προστασία της οικονομίας και της κοινωνίας από τις επιπτώσεις μιας διεθνούς κρίσης.
Διαβάστε ακόμη:

 	
Η αυθαιρεσία των αστυνομικών φρουρών του Ισραηλινού πρέσβη στο Π. Ψυχικό
 	
Γιατί ο Μητσοτάκης επιλέγει την αναμονή παρά τις εισηγήσεις για εκλογές
 	
Ισχυρές πωλήσεις και εμβληματικά έργα στη δημοπρασία του Christie’s στο Λονδίνο
 	
Σκιές στον διαγωνισμό του ηλεκτροφωτισμού ύψους 4,18 εκατ. ευρώ στον Δήμο Μαραθώνα

            [post_title] => Σχέδιο άμυνας της κυβέρνησης για τη Μέση Ανατολή: Πλαφόν σε καύσιμα και τρόφιμα, βλέμμα στη Σύνοδο Κορυφής
            [post_excerpt] => Σχέδιο πολλαπλών δράσεων για κάθε πιθανό σενάριο επεξεργάζεται η κυβέρνηση με γρήγορους ρυθμούς, καθώς η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον αβεβαιότητας
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => schedio-amynas-tis-kyvernisis-gia-ti-mesi-anatoli-plafon-se-kafsima-kai-trofima-vlemma-sti-synodo-koryfis
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2026-03-15 12:40:46
            [post_modified_gmt] => 2026-03-15 10:40:46
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => https://radar.gr/?p=601814
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [3] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 601803
            [post_author] => 49
            [post_date] => 2026-03-15 12:20:17
            [post_date_gmt] => 2026-03-15 10:20:17
            [post_content] => Η Fitch Ratings εκτιμά ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα είναι τελικά βραχύβιο, καθώς υπάρχουν ισχυρά οικονομικά κίνητρα για αποκλιμάκωση ή έστω για περιορισμό των άμεσων κινδύνων στη διέλευση. Στο τελευταίο ενημερωτικό της σημείωμα προς τους επενδυτές, ο οίκος εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν θα έχει μόνιμο χαρακτήρα στις αγορές ενέργειας, παρά το ισχυρό σοκ των τελευταίων ημερών.

Το βασικό επιχείρημα της Fitch είναι ότι η κρίση βρήκε τη διεθνή αγορά πετρελαίου σε φάση υπερπροσφοράς. Ο οίκος σημειώνει ότι η παγκόσμια προσφορά αυξήθηκε κατά περίπου 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2025, ενώ η ζήτηση ενισχύθηκε κατά πολύ λιγότερο από 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Για το 2026 προβλέπει νέα αύξηση της προσφοράς κατά 2,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως και αύξηση της ζήτησης κατά περίπου 0,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, στοιχείο που, κατά την εκτίμησή της, λειτουργεί ως ανάχωμα σε ένα παρατεταμένο ράλι τιμών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει και στο γεγονός ότι περίπου οι μισές αυξήσεις της προσφοράς την περίοδο 2025-2026 προέρχονται από παραγωγούς εκτός ΟΠΕΚ+, ενώ η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα του ΟΠΕΚ+ εκτιμάται στα 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Με απλά λόγια, η Fitch θεωρεί ότι η αγορά διαθέτει αποθέματα και εναλλακτικές γραμμές άμυνας ώστε να απορροφήσει ένα μέρος του κραδασμού, εφόσον η αναστάτωση στα Στενά δεν παραταθεί υπερβολικά.
Αποθέματα-μαξιλάρι και σενάριο αποκλιμάκωσης
Στην ίδια ανάλυση, ο οίκος αναφέρει ότι τα συνολικά παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έφτασαν τα 8,2 δισ. βαρέλια στο τέλος του 2025, επίπεδο παρόμοιο με εκείνο του 2020. Κατά τη Fitch, αυτά τα αποθέματα επαρκούν θεωρητικά για να καλύψουν μια διακοπή των αποστολών πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ για πάνω από 400 ημέρες, ενώ επισημαίνει πως οι χώρες της G7 έχουν ήδη συζητήσει την επιλογή απελευθέρωσης 400 εκατ. βαρελιών από στρατηγικά αποθέματα.

Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι ο οίκος υποβαθμίζει το μέγεθος της αναστάτωσης. Η ίδια η Fitch αναγνώρισε ότι η αποτελεσματική διακοπή της ροής μέσω του Ορμούζ την οδήγησε να αναθεωρήσει ανοδικά την πρόβλεψή της για το Brent το 2026 στα 70 δολάρια ανά βαρέλι, από 63 δολάρια που προέβλεπε προηγουμένως. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμά ότι η σημερινή απότομη άνοδος θα ακολουθηθεί από πτώση προς επίπεδα που θα καθοριστούν ξανά από τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς, μόλις τα Στενά επαναλειτουργήσουν.

Η πρόβλεψη αυτή κινείται χαμηλότερα από άλλα πιο επιθετικά σενάρια της αγοράς. Για παράδειγμα, η Barclays ανέβασε την πρόβλεψή της για το Brent το 2026 στα 85 δολάρια, υποθέτοντας πάντως ότι η ομαλοποίηση στο Ορμούζ θα έρθει μέσα σε δύο έως τρεις εβδομάδες, ενώ η Goldman Sachs προειδοποίησε ότι σε παρατεταμένη διαταραχή οι τιμές μπορούν να κινηθούν πολύ υψηλότερα πριν επιστρέψουν αργότερα σε χαμηλότερα επίπεδα.
Μεγαλύτερη ανησυχία για το φυσικό αέριο
Εκεί όπου η Fitch εμφανίζεται σαφώς πιο ανήσυχη είναι το φυσικό αέριο. Ο οίκος προβλέπει για το 2026 τιμή περίπου 12 δολάρια/mcf στην αμερικανική αγορά, από 9 δολάρια/mcf στην προηγούμενη εκτίμηση, δηλαδή μια αναθεώρηση της τάξης του 33%. Αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 37-38 ευρώ/MWh για το ευρωπαϊκό TTF, έναντι περίπου 28 ευρώ/MWh της προηγούμενης εκτίμησης.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Fitch, η πιο επιθετική αναθεώρηση στο φυσικό αέριο συνδέεται με έναν συνδυασμό παραγόντων: μείωση προσφοράς στη Μέση Ανατολή λόγω της σύγκρουσης, διαταραχές που σχετίζονται με το Ras Laffan, ενίσχυση του ανταγωνισμού για φορτία LNG στην παγκόσμια αγορά και αυξημένες τιμές στις αρχές του 2026 εξαιτίας και των καιρικών συνθηκών. Με άλλα λόγια, ο οίκος βλέπει πολύ πιο ευαίσθητη την αγορά αερίου από ό,τι την αγορά πετρελαίου.

Ειδικά για την Ευρώπη, το σημείωμα της Fitch χτυπά ένα σαφές καμπανάκι. Όπως αναφέρει, η ευρωπαϊκή αποθήκευση φυσικού αερίου είναι περίπου 29% πλήρης, δηλαδή 7 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από πέρυσι. Ο οίκος ξεκαθαρίζει ότι αυτό δεν είναι ακόμη κρίσιμο, ιδίως με δεδομένη την αναμενόμενη αύξηση της δυναμικότητας υγροποίησης LNG, αλλά προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε νέα διαταραχή στις παγκόσμιες ροές LNG θα μπορούσε να δυσκολέψει σημαντικά την αναπλήρωση των αποθεμάτων ενόψει της περιόδου θέρμανσης 2026-2027.

Η Fitch τοποθετεί πάντως την αποκλιμάκωση του φυσικού αερίου το 2027, με τιμή περίπου 7 δολάρια/mcf, δηλαδή κοντά στα 22 ευρώ/MWh. Το συνολικό μήνυμα του οίκου είναι σαφές: το σοκ στο Ορμούζ δεν θεωρείται μόνιμο, το πετρέλαιο έχει διεθνή «μαξιλάρια» άμυνας, αλλά το φυσικό αέριο παραμένει η πιο ευάλωτη μεταβλητή της εξίσωσης, ειδικά για την Ευρώπη.
Διαβάστε ακόμη:

 	
Η αυθαιρεσία των αστυνομικών φρουρών του Ισραηλινού πρέσβη στο Π. Ψυχικό
 	
Γιατί ο Μητσοτάκης επιλέγει την αναμονή παρά τις εισηγήσεις για εκλογές
 	
Ισχυρές πωλήσεις και εμβληματικά έργα στη δημοπρασία του Christie’s στο Λονδίνο
 	
Σκιές στον διαγωνισμό του ηλεκτροφωτισμού ύψους 4,18 εκατ. ευρώ στον Δήμο Μαραθώνα

            [post_title] => Fitch: Προσωρινό το σοκ στο Ορμούζ – Βλέπει πετρέλαιο στα 70 δολάρια το 2026, αλλά καμπανάκι για το φυσικό αέριο
            [post_excerpt] => Η Fitch Ratings εκτιμά ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα είναι τελικά βραχύβιο, καθώς υπάρχουν ισχυρά οικονομικά κίνητρα για αποκλιμάκωση
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => fitch-prosorino-to-sok-sto-ormouz-vlepei-petrelaio-sta-70-dolaria-to-2026-alla-kabanaki-gia-to-fysiko-aerio
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2026-03-15 12:20:51
            [post_modified_gmt] => 2026-03-15 10:20:51
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => https://radar.gr/?p=601803
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [4] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 601795
            [post_author] => 49
            [post_date] => 2026-03-15 12:10:22
            [post_date_gmt] => 2026-03-15 10:10:22
            [post_content] => Η πίεση των εισοδημάτων και η εκρηκτική άνοδος των τιμών στα νεόδμητα σπίτια αλλάζουν ριζικά τον χάρτη της κτηματαγοράς στην Αθήνα. Οι υποψήφιοι αγοραστές αλλά και όσοι αναζητούν κατοικία προς ενοικίαση στρέφονται πλέον σε παλαιότερα διαμερίσματα, περιοχές χαμηλότερου κόστους και σπίτια χαμηλότερης ενεργειακής κλάσης, τα οποία μέχρι πρόσφατα δεν βρίσκονταν στο επίκεντρο της ζήτησης.

Η μετατόπιση αυτή της ζήτησης αποτυπώνεται τόσο στις αγγελίες όσο και στα στοιχεία που συλλέγουν οι μεσίτες. Μάλιστα, οι συγκεκριμένες κατηγορίες ακινήτων εμφανίζουν πλέον και τις μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών, που σε ορισμένες περιοχές φτάνουν ακόμη και το 29% σε ετήσια βάση.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η Δραπετσώνα, όπου οι ζητούμενες τιμές έχουν αυξηθεί κατά περίπου 29%, αλλά και η Λυκόβρυση, όπου η άνοδος ξεπερνά το 27%. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει την πραγματικότητα της ελληνικής κτηματαγοράς: η μεγάλη άνοδος των τιμών τα τελευταία οκτώ χρόνια, η περιορισμένη προσφορά νέων κατοικιών και η δυσκολία πρόσβασης σε τραπεζική χρηματοδότηση ωθούν ολοένα περισσότερους αγοραστές σε περιοχές που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν δευτερεύουσες επιλογές.
Τα νεόδμητα γίνονται απλησίαστα
Η μεγάλη απόσταση στις τιμές ανάμεσα στα νεόδμητα και τα παλαιότερα σπίτια αποτελεί βασικό λόγο αυτής της μετατόπισης.

Στο Χαλάνδρι, για παράδειγμα, η μέση τιμή για ένα νεόδμητο ξεπερνά τα 4.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ στο Μαρούσι και στα Βριλήσσια οι τιμές κινούνται πάνω από τα 4.800 ευρώ ανά τ.μ.. Στο κέντρο της Αθήνας τα λίγα διαθέσιμα νεόδμητα ξεπερνούν πλέον τα 5.800 ευρώ ανά τ.μ., ενώ σε περιοχές όπως το Κολωνάκι και ο Λυκαβηττός οι τιμές φτάνουν ακόμη και τα 7.700 ευρώ ανά τετραγωνικό.

Με αυτά τα επίπεδα τιμών, η διαφορά ανάμεσα στα καινούρια και τα παλαιότερα σπίτια μπορεί να φτάσει ακόμη και σε σχεδόν διπλάσια επίπεδα.

Στα νότια προάστια, για παράδειγμα, η μέση ζητούμενη τιμή για νεόδμητα σπίτια βρίσκεται στα 5.122 ευρώ ανά τ.μ., ενώ για παλαιότερα ακίνητα διαμορφώνεται στα 3.226 ευρώ ανά τ.μ.. Αντίστοιχα, στα βόρεια προάστια η μέση τιμή για καινούρια σπίτια φτάνει τα 4.495 ευρώ ανά τ.μ., έναντι περίπου 2.800 ευρώ για παλαιότερες κατοικίες.

Η μεγαλύτερη ψαλίδα καταγράφεται στον Δήμο Αθηναίων, όπου η μέση τιμή πώλησης για νεόδμητο ακίνητο διαμορφώνεται γύρω στα 4.000 ευρώ ανά τ.μ., ενώ για παλαιότερες κατοικίες περίπου στα 2.250 ευρώ ανά τ.μ..
Ελάχιστα νεόδμητα στην αγορά
Ένας ακόμη παράγοντας που πιέζει τις τιμές είναι η περιορισμένη προσφορά νέων κατοικιών. Στον Δήμο Αθηναίων, για παράδειγμα, τα νεόδμητα αποτελούν μόλις 7% των διαθέσιμων ακινήτων προς πώληση, ενώ στην αγορά ενοικίασης το ποσοστό πέφτει ακόμη χαμηλότερα, περίπου στο 3%.

Στα ανατολικά και δυτικά προάστια η διαφορά τιμών είναι μικρότερη, αλλά παραμένει σημαντική. Στα ανατολικά προάστια, τα παλαιότερα σπίτια έχουν μέση τιμή περίπου 2.077 ευρώ ανά τ.μ., ενώ τα νεόδμητα φτάνουν τα 3.195 ευρώ. Στα δυτικά προάστια η αντίστοιχη διαφορά είναι 1.888 ευρώ ανά τ.μ. για παλαιότερα ακίνητα έναντι 3.333 ευρώ για νεότερες κατασκευές.

Στις περιοχές γύρω από τον Πειραιά, η εικόνα είναι παρόμοια. Τα καινούρια σπίτια δεκαετίας φτάνουν κατά μέσο όρο τα 3.700 ευρώ ανά τ.μ., ενώ τα παλαιότερα κινούνται γύρω στα 2.360 ευρώ ανά τ.μ.
Οι περιοχές που ανεβαίνουν ταχύτερα
Η μετατόπιση της ζήτησης προς φθηνότερες περιοχές οδηγεί σε ταχύτερη αύξηση των τιμών εκεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, οι περιοχές με τις μεγαλύτερες αυξήσεις είναι:

 	
Δραπετσώνα: +29%
 	
Λυκόβρυση: +27%
 	
Πέραμα: +27%
 	
Κέντρο Αθήνας: +23%
 	
Άνω Πατήσια: +20%

Στην αγορά των ενοικίων, οι μεγαλύτερες αυξήσεις εντοπίζονται στα Γλυκά Νερά (+18%), στο Γκάζι – Μεταξουργείο – Βοτανικός (+16%) και στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη (+15%).

Κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των περιοχών είναι ότι ξεκινούν από χαμηλότερη βάση τιμών, γεγονός που επιτρέπει μεγαλύτερα ποσοστά αύξησης καθώς η ζήτηση μεταφέρεται προς αυτές.
Αλλάζει και ο χάρτης των αναζητήσεων
Η γεωγραφική μετατόπιση των αγοραστών αποτυπώνεται και στις διαδικτυακές αναζητήσεις.

Το κέντρο της Αθήνας παραμένει η πιο δημοφιλής περιοχή, όμως τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί σημαντικές αλλαγές. Ο Πειραιάς έχει εκτοξευθεί στη δεύτερη θέση των αναζητήσεων για αγορά κατοικίας από την έβδομη που βρισκόταν το 2022, ενώ το Περιστέρι μπήκε για πρώτη φορά στη δεκάδα.

Τη λίστα των δημοφιλέστερων περιοχών συμπληρώνουν η Γλυφάδα, το Χαλάνδρι, η Κηφισιά, το Μαρούσι, το Παλαιό Φάληρο, η Νέα Σμύρνη και η Καλλιθέα.

Παρόμοια εικόνα εμφανίζεται και στις ενοικιάσεις, όπου μετά το κέντρο της Αθήνας και τον Πειραιά ακολουθούν το Περιστέρι, το Χαλάνδρι, η Καλλιθέα, η Γλυφάδα, το Μαρούσι, το Αιγάλεω, η Νέα Σμύρνη και η Νέα Ιωνία.
Περισσότεροι σκέφτονται να αγοράσουν σπίτι
Παρά τις αυξημένες τιμές, η πρόθεση αγοράς κατοικίας εμφανίζει άνοδο. Σύμφωνα με έρευνα της QED για λογαριασμό της Alpha Bank, το ποσοστό όσων δηλώνουν ότι σχεδιάζουν να αγοράσουν σπίτι αυξήθηκε από 12% το 2024 σε 20% το 2025.

Ακόμη πιο έντονη είναι η αύξηση μεταξύ των ενοικιαστών: το ποσοστό όσων σκοπεύουν να αγοράσουν κατοικία ανέβηκε από 18% σε 31% μέσα σε έναν χρόνο.

Ισχυρότερη πρόθεση αγοράς εμφανίζουν οι ηλικίες 24–35 ετών, όπου σχεδόν τρεις στους δέκα δηλώνουν ότι σκέφτονται να αποκτήσουν σπίτι, ενώ ακολουθεί η ηλικιακή ομάδα 35–44 ετών.

Η τάση αυτή συνδέεται και με την εκτίμηση ότι τα ενοίκια θα συνεχίσουν να αυξάνονται τα επόμενα χρόνια. Στην ίδια έρευνα, το 69% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι τα ενοίκια θα κινηθούν ανοδικά την επόμενη πενταετία, ποσοστό αυξημένο κατά 10 μονάδες σε σχέση με το 2024.

Έτσι, η ελληνική κτηματαγορά φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου η ζήτηση μετακινείται σταδιακά προς τις πιο προσιτές περιοχές, αλλά οδηγεί ταυτόχρονα και αυτές σε έναν νέο κύκλο ανόδου των τιμών.
Διαβάστε ακόμη:

 	
Η αυθαιρεσία των αστυνομικών φρουρών του Ισραηλινού πρέσβη στο Π. Ψυχικό
 	
Γιατί ο Μητσοτάκης επιλέγει την αναμονή παρά τις εισηγήσεις για εκλογές
 	
Ισχυρές πωλήσεις και εμβληματικά έργα στη δημοπρασία του Christie’s στο Λονδίνο
 	
Σκιές στον διαγωνισμό του ηλεκτροφωτισμού ύψους 4,18 εκατ. ευρώ στον Δήμο Μαραθώνα

            [post_title] => Στροφή στα φθηνά σπίτια: Εκτοξεύονται οι τιμές σε παλιά διαμερίσματα και «λαϊκές» περιοχές της Αθήνας
            [post_excerpt] => Η πίεση των εισοδημάτων και η εκρηκτική άνοδος των τιμών στα νεόδμητα σπίτια αλλάζουν ριζικά τον χάρτη της κτηματαγοράς στην Αθήνα
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => strofi-sta-fthina-spitia-ektoxevontai-oi-times-se-palia-diamerismata-kai-laikes-perioches-tis-athinas
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2026-03-15 12:11:03
            [post_modified_gmt] => 2026-03-15 10:11:03
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => https://radar.gr/?p=601795
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [5] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 601773
            [post_author] => 79
            [post_date] => 2026-03-15 14:20:41
            [post_date_gmt] => 2026-03-15 12:20:41
            [post_content] => Παρότι τα διαθέσιμα στοιχεία για τη χώρα μας δείχνουν ότι το κάπνισμα στους ενήλικες μειώνεται -αν και παραμένει στο 30%- στους εφήβους καταγράφονταιανησυχητικά επίπεδα χρήσης τόσο συμβατικών όσο και ηλεκτρονικών τσιγάρων. Το ποσοστό των 16χρονων στην Ελλάδα που δηλώνουν ότι έχουν καπνίσει συμβατικά ή ηλεκτρονικά τσιγάρα αυξήθηκε σημαντικά, από 43% το 2019 σε 54% το 2024 σύμφωνα με τα αποτελέσματα των δύο τελευταίων κύκλων της Ευρωπαϊκής Έρευνας στον Σχολικό Πληθυσμό για τη Χρήση Εξαρτησιογόνων Ουσιών & Άλλες Εξαρτητικές Συμπεριφορές (European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs – ESPAD).

Πώς όμως εξηγείται αυτή η «φαινομενική» αντίφαση, να μειώνεται το κάπνισμα στους ενήλικες και να αυξάνεται με όλες τις μορφές καπνιστικής συνήθειας στους εφήβους;

Ο Δρ João Breda, επικεφαλής του Γραφείου του ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα, ειδικός απεσταλμένος του περιφερειακού διευθυντή του ΠΟΥ/Ευρώπης και επικεφαλής του Γραφείου του ΠΟΥ στην Ελλάδα εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι οι πολιτικές σχεδιάστηκαν για τα προϊόντα του χθες.

«Η φορολογία, οι αντικαπνιστικοί νόμοι, οι προειδοποιήσεις στις συσκευασίες και οι περιορισμοί στη διαφήμιση διαμορφώθηκαν αρχικά με γνώμονα τα συμβατικά τσιγάρα και άλλα καπνιζόμενα προϊόντα. Τα σύγχρονα προϊόντα -ιδίως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα σακουλάκια νικοτίνης- με γλυκές γεύσεις, ελκυστικό σχεδιασμό και επιθετικό διαδικτυακό μάρκετινγκ συχνά εκμεταλλεύονται τα κενά του νομοθετικού πλαισίου και την ανεπαρκή εφαρμογή των κανόνων για την προστασία των ανηλίκων» αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ João Breda. Όπως επισημαίνει ένας άλλος λόγος είναι το γεγονός πως η προώθηση των προϊόντων από την καπνοβιομηχανία στρέφεται συστηματικά προς τους νέους. «Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια, ο ΠΟΥ και ανεξάρτητοι ερευνητές καταγράφουν ένα ξεκάθαρο μοτίβο: γλυκές γεύσεις, συνεργασίες με δημοφιλείς δημιουργούς περιεχομένου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χορηγίες που συνδέονται με τη μουσική και τα ψηφιακά παιχνίδια, καθώς και συσκευές που μοιάζουν περισσότερο με ηλεκτρονικές συσκευές παρά με προϊόντα καπνού. Οι πρακτικές αυτές δεν απευθύνονται σε έναν 55χρονο χρόνιο καπνιστή, αλλά σε έναν 15χρονο», τονίζει.




Επίσης ο ίδιος επισημαίνει ότι έχει ατονίσει η εφαρμογή των κανονισμών και είναι πιο αδύναμη ακριβώς στα σημεία όπου οι έφηβοι προμηθεύονται τα προϊόντα. Ακόμη και όταν προβλέπονται ηλικιακοί περιορισμοί στην πώληση, η εφαρμογή τους συχνά αποδεικνύεται ανεπαρκής σε σημεία όπως περίπτερα, μικρά καταστήματα και διαδικτυακές πωλήσεις, αλλά και μέσω άτυπων δικτύων, όπως φίλοι ή μεγαλύτερα αδέλφια. «Έτσι, παρότι το νομικό πλαίσιο μπορεί να εμφανίζεται αυστηρό, στην πράξη παραμένουν κενά που αξιοποιούνται, με αποτέλεσμα ένας έφηβος να μπορεί σχετικά εύκολα να αποκτήσει προϊόντα καπνού και νικοτίνης», επισημαίνει.
Στη χώρα μας το φαινόμενο είναι σαφώς ανησυχητικό επισημαίνει από την πλευρά της η Ζένια Σαριδάκη, παθολόγος-ογκολόγος και ενεργό μέλος του δικτύου «Γυναίκες στην Ογκολογία» (w4o). Όπως εξηγεί στον Μιχάλη Κεφαλογιάννη, αυτό «οφείλεται κυρίως στο ότι τα νέα προϊόντα νικοτίνης δεν παρουσιάστηκαν στους εφήβους ως κάτι επικίνδυνο, αλλά ως κάτι μοντέρνο, “αθώο”, εύχρηστο και κοινωνικά αποδεκτό. Επιπλέον, η κανονικοποίηση μέσω social media, influencers, ελκυστικών γεύσεων, αλγοριθμικά στοχευμένου περιεχομένου και επιθετικού marketing έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου η εξάρτηση συχνά μεταμφιέζεται σε τάση. Σήμερα, οι νέοι δεν βλέπουν απλώς σχετικά μηνύματα. Τα συναντούν ξανά και ξανά μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον που αναπαράγει διαρκώς αυτό που μοιάζει “δημοφιλές”, “ακίνδυνο” ή “cool” κάνοντας τη νικοτίνη να φαίνεται μέρος της καθημερινής κουλτούρας τους».
Την ίδια στιγμή, η πρόσβαση παραμένει πολύ εύκολη. Στην Ελλάδα, πάνω από το 50% των μαθητών έχει ήδη δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο, γεγονός που δείχνει ότι η χρήση έχει διεισδύσει πλέον πολύ έντονα στις σχολικές ηλικίες.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκφράζει έντονη ανησυχία για τη ραγδαία αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων (με νικοτίνη ή άλλες ουσίες) και προϊόντων θερμαινόμενου καπνού, ιδίως μεταξύ παιδιών και εφήβων. «Υπάρχουν ήδη επαρκή δεδομένα για να πούμε καθαρά ότι τα προϊόντα αυτά δεν είναι αβλαβή. Πρώτα απ’ όλα, περιέχουν νικοτίνη, δηλαδή μια εξαιρετικά εθιστική ουσία, η οποία είναι ιδιαίτερα ανησυχητική ιδίως σε παιδιά και εφήβους, επειδή επηρεάζει τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο και δημιουργεί από πολύ νωρίς τις προϋποθέσεις για εξάρτηση. Πέρα όμως από τη νικοτίνη, στα προϊόντα ατμίσματος το αερόλυμα περιέχει και άλλες χημικές ουσίες που μπορεί να είναι τοξικές για την υγεία, ενώ στα υγρά και στα αερολύματα έχουν περιγραφεί βαρέα μέταλλα, αλδεΰδες, πτητικές οργανικές ενώσεις, νιτροζαμίνες, πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες και άλλες ουσίες. Στη σχετική βιβλιογραφία επισημαίνεται επίσης ότι οι ουσίες αυτές συνδέονται με οξειδωτικό στρες και φλεγμονώδη απόκριση στο αναπνευστικό και στο καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ ορισμένες από αυτές είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνες» τονίζει ο J.Breda μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Η κυρία Σαριδακη από την πλευρά της επισημαίνει πως σήμερα η επιστήμη μπορεί να πει ξεκάθαρα ότι τα προϊόντα αυτά έχουν ήδη συσχετιστεί με βλάβες στους πνεύμονες και με κίνδυνο εξάρτησης. «Δεν έχει όμως ακόμη αποτυπώσει πλήρως όλες τις μακροχρόνιες συνέπειές τους, όπως έχει συμβεί με το κλασικό κάπνισμα μετά από δεκαετίες μελέτης. Και αυτό γιατί τα προϊόντα, οι συσκευές και οι χημικές συνθέσεις τους αλλάζουν διαρκώς, άρα η μακροχρόνια παρακολούθηση είναι πιο δύσκολη. Παράλληλα, γνωρίζουμε ότι για να αποτυπωθεί με πληρότητα η πιθανή συσχέτισή τους με τον καρκίνο απαιτούνται πολλές δεκαετίες παρακολούθησης, καθώς η καρκινογένεση είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται σε βάθος χρόνου», εξηγεί.





Επομένως, το σωστό επιστημονικό μήνυμα δεν είναι «δεν ξέρουμε, άρα μπορεί να είναι ασφαλή», αλλά «γνωρίζουμε ήδη ότι συνδέονται με βλάβες και με κίνδυνο εξάρτησης, ενώ για τις πλήρεις μακροχρόνιες συνέπειές τους αναμένουμε ακόμη περισσότερα δεδομένα» καταλήγει.

Η σύστασή -όπως λέει- προς όλους είναι σαφής: να μην ξεκινά κανείς αυτά τα προϊόντα και να μην τα αντιμετωπίζει ως αθώα εναλλακτική. «Για τους εφήβους, το μήνυμα πρέπει να είναι απόλυτο: καμία νικοτίνη. Για τους ενήλικες καπνιστές που θέλουν να διακόψουν, η προσέγγιση πρέπει να είναι ιατρική και οργανωμένη, με συμβουλή γιατρού και τεκμηριωμένες μεθόδους διακοπής, όχι με αυθαίρετη στροφή σε προϊόντα ατμίσματος. Με βάση τα στοιχεία και τη βιβλιογραφία που έχουμε αξιοποιήσει, το vaping δεν αποτελεί τεκμηριωμένη και αξιόπιστη μέθοδο διακοπής, ενώ οι επιστημονικοί φορείς σε ΗΠΑ και Ευρώπη δεν το προτείνουν ως μέσο διακοπής του καπνίσματος», αναφέρει.

Αλήθεια πώς αντιμετωπίζει ο ΠΟΥ το άτμισμα ηλεκτρονικού τσιγάρου (με νικοτίνη ή άλλες ουσίες) και τον θερμαινόμενο καπνό; Τα διαχωρίζει από το κλασικό κάπνισμα και ποιες ενέργειες κάνει ή σκέφτεται να κάνει όσον αφορά́ την χρήση τους κυρίως από νέους;

«Ο ΠΟΥ αναγνωρίζει ότι τα προϊόντα αυτά λειτουργούν διαφορετικά από τα συμβατικά τσιγάρα, αλλά ο βασικός στόχος τής δημόσιας υγείας παραμένει ο ίδιος: η προστασία της υγείας του πληθυσμού και η πρόληψη της εξάρτησης. Τα συμβατικά τσιγάρα παραμένουν τα πλέον επιβλαβή, καθώς η καύση του καπνού παράγει πολύ υψηλά επίπεδα τοξικών χημικών ουσιών. Τα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού θερμαίνουν τον καπνό αντί να τον καίνε, ωστόσο εξακολουθούν να εκθέτουν τους χρήστες σε νικοτίνη και άλλες επιβλαβείς ουσίες. Συνεπώς, δεν είναι ακίνδυνα. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν περιέχουν φύλλα καπνού, ωστόσο πολλά από αυτά εμπεριέχουν νικοτίνη και άλλες χημικές ουσίες. Το αερόλυμα που παράγουν δεν είναι απλώς ”υδρατμός” και εμπεριέχει κινδύνους τόσο για τους χρήστες όσο και για όσους βρίσκονται στον ίδιο χώρο», επισημαίνει ο επικεφαλής του ΠΟΥ στη χώρα μας.

Παραδέχεται άραγε ο ΠΟΥ ότι υπάρχει μείωση της βλάβης σε σχέση με το κλασικό τσιγάρο; Ποιες είναι οι επίσημες συστάσεις του;




Σε ό,τι αφορά τη λεγόμενη «μείωση της βλάβης», ο ΠΟΥ δεν θεωρεί τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ή τα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις ούτε τα προτείνει ως μέσα διακοπής του καπνίσματος, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Breda και συνεχίζει:

«Η ασφαλέστερη επιλογή παραμένει η πλήρης διακοπή όλων των προϊόντων καπνού και νικοτίνης. Η χρήση τους από παιδιά και εφήβους, ή σε συνδυασμό με άλλα προϊόντα καπνού, αυξάνει τον κίνδυνο, και οι κίνδυνοι διαφέρουν ανάλογα με το προϊόν και τον χρήστη» εξηγεί ενώ αναφερόμενος στις συστάσεις του ΠΟΥ προς τις κυβερνήσεις λέει πως είναι σαφείς και περιλαμβάνουν: Πρόληψη της έναρξης χρήσης από τους νέους· περιορισμό ή απαγόρευση γεύσεων που προσελκύουν παιδιά· απαγόρευση της διαφήμισης, της προώθησης και των χορηγιών, συμπεριλαμβανομένου του διαδικτυακού μάρκετινγκ· αυστηρή εφαρμογή ηλικιακών ορίων και μείωση της προσιτότητας μέσω φορολογικών και τιμολογιακών μέτρων· υποχρεωτική εφαρμογή ισχυρών προειδοποιήσεων για την υγεία· θέσπιση προδιαγραφών για τα προϊόντα και υποχρέωση γνωστοποίησης της σύνθεσης και των εκπομπών τους· καθώς και ένταξη αυτών των προϊόντων στη νομοθεσία για χώρους χωρίς καπνό, ώστε να προστατεύονται τα άτομα που δεν χρησιμοποιούν αυτά τα προϊόντα από την έκθεση.

Ο ΠΟΥ καλεί επίσης τα κράτη να εφαρμόσουν πλήρως τη Σύμβαση-Πλαίσιο του ΠΟΥ για τον Έλεγχο του Καπνού(WHO Framework Convention on Tobacco Control), συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την προστασία των πολιτικών δημόσιας υγείας από παρεμβάσεις της καπνοβιομηχανίας (Άρθρο 5.3).

«Η ανάγκη αυτή καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική όταν εταιρείες επιχειρούν να παρουσιάσουν τα νέα προϊόντα νικοτίνης και καπνού ως ”λιγότερο επιβλαβή” και να χρησιμοποιήσουν αυτή την επιχειρηματολογία για να επηρεάσουν τόσο τη χάραξη πολιτικής όσο και την κοινή γνώμη. Οι πολιτικές δημόσιας υγείας πρέπει να βασίζονται σε ανεξάρτητα επιστημονικά δεδομένα και να δίνουν προτεραιότητα στην πρόληψη της χρήσης από τους νέους» ξεκαθαρίζει.

Τι δείχνουν οι διάφορες που εντοπίζονται όσον αφορά τη χρήση καπνικών προϊόντων σε αγόρια και κορίτσια;

Σε ό,τι αφορά στις διαφορές αγοριών και κοριτσιών, χρειάζεται προσοχή, αναφέρει η κυρία Σαριδάκη και εξηγεί: «Δεν θα λέγαμε ότι έχουμε τόσο απλά και ομοιόμορφα δεδομένα ώστε να μιλήσουμε με βεβαιότητα ειδικά για την Ελλάδα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο ΠΟΥ δείχνει ότι η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου στους εφήβους είναι υψηλότερη στα αγόρια από ό,τι στα κορίτσια (8,6% έναντι 5,7%). Όμως στην Ευρώπη η εικόνα είναι πιο σύνθετη: στα e-cigarettes τα κορίτσια εμφανίζονται οριακά υψηλότερα από τα αγόρια (15,% έναντι 13,6%), ενώ και στο συμβατικό τσιγάρο η ευρωπαϊκή περιοχή δείχνει ελαφρώς υψηλότερη επίδοση στα κορίτσια (8,7% έναντι 8,2%). Άρα μιλάμε για ένα ευαίσθητο και σύνθετο ζήτημα, όχι για ένα στερεότυπο «αγορίστικης» συμπεριφοράς».

«Αν μας ζητούσατε μια προσεκτική ερμηνεία και όχι μια απόλυτη επιστημονική διαπίστωση, θα λέγαμε ότι στα κορίτσια ίσως λειτουργούν πιο έντονα η αισθητική “κανονικοποίηση”, η σύνδεση με την εικόνα, την παρέα και την κοινωνική ταυτότητα, ενώ στα αγόρια συχνά παίζουν ρόλο η περιέργεια, η μίμηση και η δοκιμή ρίσκου. Αυτές όμως είναι εύλογες κοινωνικές παρατηρήσεις και όχι συμπέρασμα που θα έπρεπε να παρουσιαστεί ως τεκμηριωμένο εύρημα ειδικά για τον ελληνικό εφηβικό πληθυσμό» προσθέτει η κυρία Σαριδάκη.

Πάντως η θέση του ΠΟΥ είναι ξεκάθαρη:η νομοθεσία χρειάζεται να ενισχυθεί, ώστε να προστατευθεί η δημόσια υγεία -ιδίως των παιδιών και των εφήβων- και να διασφαλιστεί ότι τα σύγχρονα προϊόντα δεν θα υπονομεύσουν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στον έλεγχο του καπνού.

Όπως λέει ο κ. Breda: «Απαιτείται μια ολοκληρωμένη νομοθετική και ρυθμιστική προσέγγιση, επικεντρωμένη σε τρεις βασικούς στόχους: την αποτροπή έναρξης του καπνίσματος, τη μείωση της ελκυστικότητας των προϊόντων και τον περιορισμό της έκθεσης. Αυτό περιλαμβάνει αυστηρούς περιορισμούς στη διαφήμιση, την προώθηση και τις χορηγίες -συμπεριλαμβανομένης της διαδικτυακής προβολής και της προώθησης από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης-, περιορισμούς στις γεύσεις και στα χαρακτηριστικά προϊόντων που προσελκύουν τους νέους, ηλικιακά όρια στην πώληση που θα τηρούνται μέσω της ουσιαστικής εφαρμογής και του ελέγχου στις διαδικτυακές πωλήσεις, εμφανείς προειδοποιήσεις υγείας στη συσκευασία και απαγόρευση παραπλανητικών ενδείξεων, προδιαγραφές προϊόντων και υποχρεωτική γνωστοποίηση των συστατικών και των εκπομπών, καθώς και την ένταξη των προϊόντων αυτών στους αντικαπνιστικούς νόμους, ώστε να προστατεύεται ο πληθυσμός από την έκθεση». Ο ίδιος εξηγεί πως εξίσου σημαντικά εργαλεία αποτελούν η τιμολόγηση και η φορολογία και καλεί τις κυβερνήσεις να συνεργάζονται στενά με τον ΠΟΥ.

Πολλοί έφηβοι δεν ξεκινούν πλέον από το κλασικό τσιγάρο, αλλά από το άτμισμα προειδοποιεί η κυρία Σαριδάκη. «Στα δεδομένα που στηρίζεται η καμπάνια μας επισημαίνεται ότι πολλά παιδιά ξεκινούν άτμισμα χωρίς να έχουν καπνίσει ποτέ, ενώ η ηλικία πρώτης επαφής μειώνεται ανησυχητικά. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, αυτή η συμπεριφορά δεν φαίνεται να λειτουργεί ως ασφαλής ”βαλβίδα εκτόνωσης”, αλλά συχνά ως πύλη εισόδου στη νικοτίνη και στη συνέχεια και στο συμβατικό κάπνισμα. Με βάση όσα γνωρίζουμε σήμερα, οι έφηβοι που ατμίζουν είναι περίπου τρεις φορές πιο πιθανό να ξεκινήσουν και το συμβατικό τσιγάρο. Άρα, το κυρίαρχο δημόσιο μήνυμα δεν μπορεί να είναι ότι ”καλύτερα να ξεκινήσουν από vape”. Το ακριβώς αντίθετο: η νικοτίνη εγκαθιδρύει εξάρτηση, αλλάζει τη συμπεριφορά και νομιμοποιεί τη σχέση του παιδιού με ένα εξαρτησιογόνο προϊόν».

Αλήθεια, πώς οι νέοι μπορούν να πειστούν ώστε να μην ξεκινούν αυτή τη νέα συνήθεια; Εκτιμάται ότι ο καλύτερος τρόπος είναι να τους μιλήσουμε στη δική τους γλώσσα;

«Ναι, πιστεύουμε βαθιά ότι για να φτάσει το μήνυμα στους νέους πρέπει να ειπωθεί στη δική τους γλώσσα, όχι με εκφοβισμό, όχι με ηθικολογία, όχι με διδακτισμό. Η ίδια η καμπάνια της W4O Hellas σχεδιάστηκε ακριβώς πάνω σε αυτή τη λογική: να απομακρυνθεί από το παραδοσιακό, αυστηρό, καταγγελτικό ύφος και να μιλήσει στους εφήβους με όρους ταύτισης, χιούμορ, εικόνας, σύγχρονων πολιτισμικών κωδίκων και αυθεντικών προτύπων. Όπως έχουμε αναφέρει στην καμπάνια μας, δεν αρκεί να λες το σωστό μήνυμα, πρέπει να το πεις με τρόπο που να ακούγεται», λέει η κυρία Σαριδάκη και συνεχίζει:

«Αυτό ακριβώς υπηρετούν και τα δύο video spots της εκστρατείας μας. Το πρώτο, “Το vape είναι λίγο σάντ. Εσύ όχι!”, αποδομεί με χιούμορ και σάτιρα τη δήθεν “cool” εικόνα του ατμίσματος. Το δεύτερο, “Το vape δεν είναι cool. Εσύ είσαι!”, μετατοπίζει το μήνυμα από τη σάτιρα στην έμπνευση, με τη συμμετοχή των παγκόσμιων πρωταθλητριών της Εθνικής Ομάδας Υδατοσφαίρισης, ώστε οι νέοι να ακούσουν ένα μήνυμα ζωής από πρόσωπα που μπορούν να θαυμάζουν και εμπιστεύονται. Η επιλογή μας ήταν ξεκάθαρη: ταύτιση αντί για απόσταση, πρότυπα ζωής αντί για κούνημα του δαχτύλου, συμμετοχή αντί για διδαχή. Και αυτό δεν είναι μια αφηρημένη επικοινωνιακή ιδέα».

Ο στόχος, λοιπόν, δεν είναι να φοβίσουμε τα παιδιά, είναι να τα ενδυναμώσουμε. Να τους δώσουμε έναν λόγο να πουν «όχι», όχι επειδή κάποιος τους το επέβαλε, αλλά επειδή καταλαβαίνουν ότι η αληθινή δύναμη, η ελευθερία και η αυτοπεποίθηση δεν έχουν ανάγκη τη νικοτίνη, καταλήγει.

Τι μπορούν να κάνουν σήμερα οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και η κοινωνία συνολικά για να προστατεύσουν τα παιδιά από αυτή τη νέα μορφή εξάρτησης;

Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να καταλάβουμε ότι αυτή η νέα μορφή εξάρτησης δεν αντιμετωπίζεται μόνο με απαγορεύσεις ή μόνο με ενημερωτικά συνθήματα. Χρειάζεται μια κοινή στάση από γονείς, σχολείο, επιστημονική κοινότητα, Πολιτεία και κοινωνία συνολικά τονίζει η κυρία Σαριδάκη. «Οι γονείς πρέπει να μιλούν στα παιδιά νωρίς, ανοιχτά και χωρίς πανικό, όχι μόνο όταν εμφανιστεί το πρόβλημα. Οι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να έχουν τα κατάλληλα εργαλεία για να αναγνωρίζουν το φαινόμενο και να ανοίγουν μια ουσιαστική συζήτηση μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Θεωρούμε, επίσης, ότι η ενημέρωση πρέπει να ξεκινά ήδη από το δημοτικό σχολείο, μέσα από δράσεις και μαθήματα αγωγής υγείας που καλλιεργούν στα παιδιά μια σταθερή κουλτούρα πρόληψης. Και η κοινωνία οφείλει να σταματήσει να αντιμετωπίζει το άτμισμα ως κάτι “μικρό”, “ακίνδυνο”” ή “μόδα”.

Χρειάζεται επίσης πολύ πιο ουσιαστική προστασία των ανηλίκων στην πράξη: εφαρμογή του νόμου, πραγματικός έλεγχος πρόσβασης, περιορισμός της ψηφιακής έκθεσης και πολύ αυστηρή στάση απέναντι σε γεύσεις και προϊόντα που είναι εμφανώς σχεδιασμένα για να προσελκύουν παιδιά και εφήβους. Γιατί η πρόληψη δεν είναι μόνο θέμα ατομικής ευθύνης, είναι πρωτίστως θέμα δημόσιας υγείας.

Από τη δική μας πλευρά, στη W4O Hellas, θεωρούμε ότι αυτή η προσπάθεια πρέπει να έχει συνέχεια και συνέπεια. Η καμπάνια μας δεν είναι μια μεμονωμένη παρέμβαση, αλλά η αρχή μιας ευρύτερης στρατηγικής πρόληψης που θέλουμε να αναπτυχθεί με νέες δράσεις ενημέρωσης, παρεμβάσεις με νεανικό κοινό, συνεργασίες με επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς και ισχυρότερη παρουσία σε χώρους όπου διαμορφώνονται στάσεις και συμπεριφορές».

Όσον αφορά την Ελλάδα και το πώς ο επικεφαλής του γραφείου του ΠΟΥ βλέπει τις δράσεις που αναλαμβάνονται για το θέμα αυτό, λέει: «Το νέο πακέτο ψηφιακών εργαλείων για την ενίσχυση της εφαρμογής της νομοθεσίας στην Ελλάδα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, προσφέρει σημαντικές δυνατότητες για αποτελεσματικότερη εφαρμογή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη παρουσιάσει ένα “σχέδιο επαλήθευσης ηλικίας”, ενώ αρκετά κράτη μέλη -μεταξύ αυτών και η Ελλάδα- δοκιμάζουν ψηφιακές λύσεις επαλήθευσης ηλικίας που συνδέονται με το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας. Σε ορισμένες χώρες, προβλέπονται, επίσης, ψηφιακοί έλεγχοι επαλήθευσης ηλικίας για τις εξ αποστάσεως πωλήσεις προϊόντων καπνού και ηλεκτρονικών τσιγάρων».

Θα έλεγα, λοιπόν, καταλήγει ο J.Breda, ότι«η Ελλάδα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Οι προοπτικές είναι ενθαρρυντικές, όμως η επιτυχία θα εξαρτηθεί από την πλήρη και ουσιαστική εφαρμογή των μέτρων, από το πόσο αυστηρά θα αντιμετωπίζονται οι παραβάσεις και από το κατά πόσο θα ενταχθεί σε μια ευρύτερη και συνεκτική πολιτική ελέγχου των προϊόντων καπνού και νικοτίνης».











Διαβάστε ακόμη:

 	
Η αυθαιρεσία των αστυνομικών φρουρών του Ισραηλινού πρέσβη στο Π. Ψυχικό
 	
Γιατί ο Μητσοτάκης επιλέγει την αναμονή παρά τις εισηγήσεις για εκλογές
 	
Ισχυρές πωλήσεις και εμβληματικά έργα στη δημοπρασία του Christie’s στο Λονδίνο
 	
Σκιές στον διαγωνισμό του ηλεκτροφωτισμού ύψους 4,18 εκατ. ευρώ στον Δήμο Μαραθώνα




            [post_title] => Αυξάνεται το κάπνισμα και άτμισμα στους εφήβους στην Ελλάδα: Πάνω από το 50% έχουν δοκιμάσει
            [post_excerpt] => Οι γλυκές γεύσεις και το μάρκετινγκ στα social media οδηγούν τους εφήβους στη νικοτίνη - Τους κινδύνους αλλά και τι πρέπει να γίνει επισημάνουν εκπρόσωποι του ΠΟΥ και ειδικοί
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => afxanetai-to-kapnisma-kai-atmisma-stous-efivous-stin-ellada-pano-apo-to-50-echoun-dokimasei
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2026-03-15 10:59:04
            [post_modified_gmt] => 2026-03-15 08:59:04
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => https://radar.gr/?p=601773
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [6] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 601717
            [post_author] => 49
            [post_date] => 2026-03-15 08:30:40
            [post_date_gmt] => 2026-03-15 06:30:40
            [post_content] => Τα μπλε σταθερά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας αναδεικνύονται σε μία από τις πιο ελκυστικές επιλογές για τα νοικοκυριά στη σημερινή συγκυρία για το ρεύμα, καθώς η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή εντείνει την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και δημιουργεί νέο κύκλο πίεσης στις τιμές καυσίμων.

Η ένταση στην περιοχή έχει ήδη προκαλέσει ισχυρό προβληματισμό για την πορεία του πετρελαίου και κυρίως του φυσικού αερίου, το οποίο επηρεάζει άμεσα το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και, κατά συνέπεια, τους λογαριασμούς ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η εικόνα στην αγορά δείχνει καθαρά ότι οι καταναλωτές αναζητούν πλέον προβλεψιμότητα και όχι εκπλήξεις. Και αυτή ακριβώς η ανάγκη είναι που δίνει ισχυρό προβάδισμα στα σταθερά προγράμματα.
Η εκτίναξη του φυσικού αερίου
Ενδεικτική της μεταβλητότητας που επικρατεί στις διεθνείς αγορές είναι η πορεία του φυσικού αερίου από την έναρξη της κρίσης έως σήμερα. Στις 13 Μαρτίου, η τιμή στον ολλανδικό κόμβο TTF διαμορφώθηκε λίγο πάνω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν στις 28 Φεβρουαρίου, πριν από την κλιμάκωση της έντασης, βρισκόταν περίπου στα 32 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η τόσο απότομη άνοδος μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες ενισχύει την ανησυχία ότι η ενεργειακή αγορά εισέρχεται σε νέα περίοδο αστάθειας. Και επειδή στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας οι μεταβολές στις τιμές του φυσικού αερίου περνούν στη χονδρεμπορική με καθυστέρηση περίπου ενός μήνα, οι πρόσφατες αυξήσεις αναμένεται να αρχίσουν να φαίνονται στους λογαριασμούς από τον Απρίλιο.

Οι πρώτες εκτιμήσεις της αγοράς κάνουν λόγο για πιθανές αυξήσεις της τάξεως του 20% έως 30% στα τιμολόγια, εφόσον δεν υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης. Βεβαίως, η τελική επιβάρυνση θα εξαρτηθεί και από άλλους παράγοντες, όπως οι καιρικές συνθήκες, η συμμετοχή των ΑΠΕ, τα υδροηλεκτρικά αποθέματα και η πορεία της ζήτησης την άνοιξη.
Η στροφή στα σταθερά συμβόλαια
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ολοένα και περισσότεροι καταναλωτές απομακρύνονται από τα κυμαινόμενα τιμολόγια – πράσινα και κίτρινα – ακριβώς επειδή επηρεάζονται άμεσα από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.

Αντίθετα, τα μπλε σταθερά τιμολόγια δίνουν τη δυνατότητα στον καταναλωτή να «κλειδώσει» την τιμή της κιλοβατώρας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, συνήθως 12 μήνες ή και περισσότερο. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη κι αν η ενεργειακή κρίση επιδεινωθεί, ο λογαριασμός του δεν θα αλλάξει από μήνα σε μήνα.

Σήμερα στην αγορά υπάρχουν περίπου 30 διαφορετικά μπλε προγράμματα, με τιμές που κινούνται από περίπου 9 έως 17 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ανάλογα με τον πάροχο, το πάγιο και τη διάρκεια του συμβολαίου.

Στα περισσότερα από αυτά, η τελική τιμή κυμαίνεται μεταξύ 11 και 14,5 λεπτών ανά κιλοβατώρα, επίπεδα που κρίνονται ιδιαίτερα ανταγωνιστικά σε σχέση με τα κυμαινόμενα τιμολόγια, ειδικά σε φάσεις μεγάλης αβεβαιότητας. Ακόμη και στα ακριβότερα προγράμματα, η έκπτωση συνέπειας μπορεί να περιορίσει αισθητά την τελική επιβάρυνση.

Βέβαια, οι καταναλωτές πρέπει να συνυπολογίζουν και το πάγιο, το οποίο στα μπλε τιμολόγια μπορεί να κυμαίνεται από περίπου 3,5 έως 12,90 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το προϊόν.
Η αγορά αλλάζει γρήγορα
Η διείσδυση των σταθερών συμβολαίων αυξάνεται πλέον με εντυπωσιακό ρυθμό. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της αγοράς, τον Ιανουάριο του 2026 περίπου 1,7 εκατομμύρια νοικοκυριά είχαν επιλέξει σταθερά τιμολόγια, καλύπτοντας σχεδόν το 30% του συνόλου των οικιακών καταναλωτών.

Η αύξηση είναι θεαματική σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2025, όταν τα σταθερά συμβόλαια αφορούσαν περίπου 870.000 νοικοκυριά. Αντίστοιχα, ισχυρή είναι η στροφή και στις επιχειρήσεις, με τις εκτιμήσεις να ανεβάζουν σε περίπου 400.000 τη δεξαμενή των επαγγελματιών που έχουν στραφεί σε σταθερές επιλογές.

Την ίδια ώρα, η αγορά προετοιμάζεται και για το νέο τοπίο των λεγόμενων ευέλικτων τιμολογίων, των γνωστών «κόκκινων», τα οποία λειτουργούν περισσότερο σαν συνδρομητικά πακέτα με προκαθορισμένες βαθμίδες κατανάλωσης. Εκεί, πάντως, το τελικό πλαίσιο και η κατάταξη των προϊόντων αναμένεται να ξεκαθαρίσει από τη ΡΑΑΕΥ, η οποία επεξεργάζεται το νέο καθεστώς.
Παράθυρο πριν από νέες ανατιμήσεις
Το βασικό συμπέρασμα της αγοράς είναι ότι τα μπλε τιμολόγια συγκεντρώνουν αυτή τη στιγμή όλα τα χαρακτηριστικά που ζητούν τα νοικοκυριά: σταθερότητα, προβλεψιμότητα και σχετική προστασία από τις διεθνείς αναταράξεις.

Παράλληλα, επικρατεί η εκτίμηση ότι οι τιμές των σταθερών προγραμμάτων ενδέχεται να κινηθούν ανοδικά το επόμενο διάστημα, ακριβώς λόγω της γεωπολιτικής κρίσης και της αβεβαιότητας στην ενέργεια.

Για αυτόν τον λόγο, όσοι έχουν συμβόλαια που λήγουν το αμέσως επόμενο διάστημα καλό είναι να εξετάσουν έγκαιρα τις επιλογές τους. Στη σημερινή συγκυρία, το να «κλειδώσει» κανείς μια τιμή τώρα μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμο μέσα στους επόμενους μήνες.
Διαβάστε ακόμη:

 	
Αναβάλλεται το ταξίδι Μητσοτάκη στην Αυστραλία λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή
 	
Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Ενεργειακό σοκ απειλεί την παγκόσμια οικονομία, τι θα κάνει η ΕΚΤ με τα επιτόκια
 	
Χατζηδάκης: 1 δισ. ευρώ πληρωμές στους αγρότες μέχρι το τέλος Ιουνίου
 	
Πέθανε ο Phil Campbell των Motörhead

            [post_title] => Ρεύμα: Γιατί τα μπλε τιμολόγια γίνονται τώρα η ασφαλής επιλογή
            [post_excerpt] => Τα μπλε σταθερά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας αναδεικνύονται σε μία από τις πιο ελκυστικές επιλογές για τα νοικοκυριά στη σημερινή συγκυρία για το ρεύμα
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => revma-giati-ta-ble-timologia-ginontai-tora-i-asfalis-epilogi
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2026-03-15 00:36:25
            [post_modified_gmt] => 2026-03-14 22:36:25
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => https://radar.gr/?p=601717
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [7] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 601768
            [post_author] => 79
            [post_date] => 2026-03-15 14:30:08
            [post_date_gmt] => 2026-03-15 12:30:08
            [post_content] => Εντολή είχαν δώσει στη Λάιζα Μινέλι να εμφανιστεί σε αναπηρικό αμαξίδιο στα βραβεία Όσκαρ του 2022, διαφορετικά δεν θα την άφηναν να βγει στη σκηνή.

Η ηθοποιός τότε έδωσε μαζί με τη Lady Gaga το βραβείο της Καλύτερης Εικόνας και στο βιβλίο με τα απομνημονεύματά της «Kids, Wait Till You Hear This!» που κυκλοφόρησε στις 10 Μαρτίου, περιέγραψε το παρασκήνιο, το οποίο την είχε πληγώσει.

Όπως αναφέρει η Λάιζα Μινέλι: «Μου δόθηκε εντολή ανεξήγητα -ούτε καν μου ζητήθηκε  να καθίσω σε αναπηρικό αμαξίδιο ή να μην εμφανιστώ καθόλου». Έπειτα επισημαίνει: «Μου είπαν ότι ήταν λόγω της ηλικίας μου και για λόγους ασφαλείας, επειδή μπορεί να γλιστρούσα από την καρέκλα σκηνοθέτη, πράγμα που ήταν ανοησίες. “Δεν θα μου φέρονται έτσι”, είπα. Ήμουν συντετριμμένη».

«Πώς θα νιώθατε αν σας έβγαζαν με καροτσάκι, παρά τη θέλησή σας, για να εμφανιστείτε μπροστά σε ζωντανό κοινό και να μην μπορείτε να δείτε καθαρά; Έτσι, όταν μπέρδεψα μερικές λέξεις, η Gaga, που στεκόταν δίπλα μου, δεν έχασε ούτε στιγμή για να παίξει τον ρόλο της καλοσυνάτης ηρωίδας μπροστά σε όλο τον κόσμο. “Σε καλύπτω”, είπε, σκύβοντας από πάνω μου», συνεχίζει η Μινέλι.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει έπειτα στα απομνημονεύματά της, η Lady Gaga αμέσως μετά την τελετή την επισκέφτηκε στο καμαρίνι της, καθώς ενημερώθηκε πόσο την είχε αναστατώσει το γεγονός αυτή και τη ρώτησε: «Είσαι καλά;». Η Λάιζα Μινέλι απάντησε: «Είμαι μεγάλη θαυμάστριά σου», ακολουθώντας τη συμβουλή από των γονιών της, Τζούντι Γκάρλαντ και Βινσέντε Μινέλι, οι οποίοι πάντα της έλεγαν σε στιγμές έντονου στρες, να παραμένει ευγενική.
Διαβάστε ακόμη:

 	
Η αυθαιρεσία των αστυνομικών φρουρών του Ισραηλινού πρέσβη στο Π. Ψυχικό
 	
Γιατί ο Μητσοτάκης επιλέγει την αναμονή παρά τις εισηγήσεις για εκλογές
 	
Ισχυρές πωλήσεις και εμβληματικά έργα στη δημοπρασία του Christie’s στο Λονδίνο
 	
Σκιές στον διαγωνισμό του ηλεκτροφωτισμού ύψους 4,18 εκατ. ευρώ στον Δήμο Μαραθώνα

            [post_title] => Η Λάιζα Μινέλι για τα Όσκαρ 2022: Μου δόθηκε εντολή να καθίσω σε αναπηρικό αμαξίδιο ή να μην εμφανιστώ καθόλου
            [post_excerpt] => Η ηθοποιός μέσα από το νέο της βιβλίο «Kids, Wait Till You Hear This!» κατηγόρησε και τη Lady Gaga, με την οποία είχε εμφανιστεί στα βραβεία, πως έπαιξε τον ρόλο της καλοσυνάτης ηρωίδας εις βάρος της
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => i-laiza-mineli-gia-ta-oskar-2022-mou-dothike-entoli-na-kathiso-se-anapiriko-amaxidio-i-na-min-emfanisto-katholou
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2026-03-15 10:49:49
            [post_modified_gmt] => 2026-03-15 08:49:49
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => https://radar.gr/?p=601768
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

)

Ο Αντώνης Σαμαράς σε νέα τροχιά σύγκρουσης με το Μαξίμου: Σκληρή κριτική για Chevron και «βόμβες» για το Τουρκολυβικό μνημόνιο και την κατευναστική πολιτική έναντι της Τουρκίας – Μετά τον Καραμανλή, δεύτερο ισχυρό «χτύπημα» από πρώην πρωθυπουργό

Νέα ένταση στο εσωτερικό της ΝΔ με φόντο εθνικά θέματα και ενεργειακή πολιτική - Η σύμπτωση με την πρόσφατη κριτική Καραμανλή δημιουργεί «κλίμα» στο εσωτερικό της ΝΔ

Η διεθνής αστάθεια και οι αβεβαιότητες για τη διάρκεια της σύγκρουσης μεταθέτουν τις κυβερνητικές αλλαγές – Οι υπουργοί που περίμεναν εξελίξεις επιστρέφουν σε καθεστώς αναμονής

Παγώνει ο ανασχηματισμός: Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αλλάζει τα σχέδια του Μαξίμου

TOP SECRET

Σχέδιο πολλαπλών δράσεων για κάθε πιθανό σενάριο επεξεργάζεται η κυβέρνηση με γρήγορους ρυθμούς, καθώς η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον αβεβαιότητας

Σχέδιο άμυνας της κυβέρνησης για τη Μέση Ανατολή: Πλαφόν σε καύσιμα και τρόφιμα, βλέμμα στη Σύνοδο Κορυφής

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Fitch Ratings εκτιμά ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα είναι τελικά βραχύβιο, καθώς υπάρχουν ισχυρά οικονομικά κίνητρα για αποκλιμάκωση

Fitch: Προσωρινό το σοκ στο Ορμούζ – Βλέπει πετρέλαιο στα 70 δολάρια το 2026, αλλά καμπανάκι για το φυσικό αέριο

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η πίεση των εισοδημάτων και η εκρηκτική άνοδος των τιμών στα νεόδμητα σπίτια αλλάζουν ριζικά τον χάρτη της κτηματαγοράς στην Αθήνα

Στροφή στα φθηνά σπίτια: Εκτοξεύονται οι τιμές σε παλιά διαμερίσματα και «λαϊκές» περιοχές της Αθήνας

REAL ESTATE

Οι γλυκές γεύσεις και το μάρκετινγκ στα social media οδηγούν τους εφήβους στη νικοτίνη - Τους κινδύνους αλλά και τι πρέπει να γίνει επισημάνουν εκπρόσωποι του ΠΟΥ και ειδικοί

Αυξάνεται το κάπνισμα και άτμισμα στους εφήβους στην Ελλάδα: Πάνω από το 50% έχουν δοκιμάσει

ΥΓΕΙΑ

Τα μπλε σταθερά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας αναδεικνύονται σε μία από τις πιο ελκυστικές επιλογές για τα νοικοκυριά στη σημερινή συγκυρία για το ρεύμα

Ρεύμα: Γιατί τα μπλε τιμολόγια γίνονται τώρα η ασφαλής επιλογή

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η ηθοποιός μέσα από το νέο της βιβλίο «Kids, Wait Till You Hear This!» κατηγόρησε και τη Lady Gaga, με την οποία είχε εμφανιστεί στα βραβεία, πως έπαιξε τον ρόλο της καλοσυνάτης ηρωίδας εις βάρος της

Η Λάιζα Μινέλι για τα Όσκαρ 2022: Μου δόθηκε εντολή να καθίσω σε αναπηρικό αμαξίδιο ή να μην εμφανιστώ καθόλου

LIFESTYLE

Θύελλα αντιδράσεων για τον CEO της Attica Group: «Τα εισιτήρια είναι ακριβά, αλλά όχι όσο οι ξαπλώστρες» – Όταν η ακτοπλοΐα βαφτίζεται πολυτέλεια και η κοινωνία πληρώνει τον λογαριασμό – Νέος κύκλος οργής για την ακρίβεια στις μετακινήσεις προς τα νησιά

Οι δηλώσεις Κυριάκου Μάγειρα και η σύγκριση με τις ξαπλώστρες προκάλεσε αντιδράσεις, την ώρα που η Attica Group αντιμετωπίζει εκκρεμότητες στρατηγικής και κεφαλαιακής ενίσχυσης

Η αυθαιρεσία των αστυνομικών φρουρών του Ισραηλινού πρέσβη στο Π. Ψυχικό – Η ανικανότητα, το θράσος και η προσβολή και καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εγείρουν ζητήματα Δημοκρατίας!

Έλεγχοι με πολιτική αμφίεση και χωρίς επίδειξη αστυνομικής ταυτότητας - Πήγαν να συλλάβουν νεαρή κάτοικο διπλανής μονοκατοικίας - Προσήγαγαν ιδιωτικό φρουρό που βγήκε από το φυλάκιο να καπνίσει!

Η μεγάλη απειλή: Κέντρο διερχομένων το Χρηματιστήριο – Άλλος μπαίνει, άλλος βγαίνει, άλλος θα βγει, άλλος θα ξαναμπεί – Φύγε εσύ, έλα εσύ – Πού πάμε όμως έτσι; Εν μέσω πολέμου στη γειτονιά μας και επιπτώσεων σε εθνική οικονομία και τουρισμό!

Αν τα «διαμάντια» της αγοράς βγουν από το ΧΑ, εγείρεται ζήτημα βάθους και ειδικού βάρους - Και ποιοι θα απομείνουν; Τα …περίπτερα και οι κερδοσκόποι;

Χέρι χέρι με τον Άκη! Η PWC ως προνομιακή του Μαξίμου και του υπ. Επικρατείας κ. Σκέρτσου (του φτιάχνει τα περίφημα κουτάκια), έγινε η πρώτη των πρώτων σε απευθείας συμβάσεις – μαμούθ (κατά 80%) συμβουλευτικών υπηρεσιών!

Ο συμπαθής Άκης που πλάνταξε στο κλάμα όταν ψηφίστηκε ο γάμος των ομοφύλων και χόρευε μέχρι πρωίας σε γκέι μπαρ με τον Άλεξ Πατέλη για τα επινίκια, πρέπει να είναι …τυχερούλης!