Σε ένα νέο και δυνητικά πολύ πιο επικίνδυνο κεφάλαιο περνά η αντιπαράθεση Γερμανίας και Ρωσίας, μετά τον εντοπισμό drones με εκρηκτικά στην περιοχή του αεροδρομίου Λειψίας/Χάλε, ενός κόμβου με ιδιαίτερη σημασία για τις μεταφορές που συνδέονται με την Ουκρανία.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Welt am Sonntag και του Politico, η κυβέρνηση του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς προετοιμάζεται να αποδώσει επισήμως στη Ρωσία την ευθύνη για τις απόπειρες και να απαντήσει με «εκτεταμένες κυρώσεις» σε βάρος ρωσικών συμφερόντων.
Η απόφαση, ωστόσο, δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επισήμως.
Η Καγκελαρία κρατά προς το παρόν κλειστά τα χαρτιά της, επισημαίνοντας ότι αυτό που έχει σημασία είναι ο επίσημος καταλογισμός από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αφού προηγουμένως αξιολογηθούν όλα τα αποτελέσματα των ερευνών.
Τα drones που σήμαναν συναγερμό
Η υπόθεση ξεκίνησε στις αρχές Αυγούστου.
Στις 4 Αυγούστου εντοπίστηκε στο αεροδρόμιο της Λειψίας drone που μετέφερε εκρηκτικά, κοντά σε ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος.
Ακολούθησε δεύτερη ανησυχητική ανακάλυψη: στις 14 Αυγούστου βρέθηκε ακόμη ένα drone σε χωράφι στο Kabelsketal, δίπλα στο αεροδρόμιο.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, στο δεύτερο μη επανδρωμένο αεροσκάφος εντοπίστηκαν ίχνη RDX (hexogen), στρατιωτικού τύπου ισχυρής εκρηκτικής ύλης. Και τα δύο drones φαίνεται ότι απέτυχαν να λειτουργήσουν όπως είχε σχεδιαστεί.
Η γεωγραφία της υπόθεσης προκαλεί ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό.
Το αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε αποτελεί σημαντικό ευρωπαϊκό κόμβο logistics, ενώ χρησιμοποιείται και για δραστηριότητες που σχετίζονται με την υποστήριξη της Ουκρανίας. Το πρώτο drone εντοπίστηκε κοντά σε ουκρανικό μεταγωγικό Antonov.
Από την κατασκοπεία στο σαμποτάζ
Εάν οι γερμανικές αρχές καταλήξουν επισήμως ότι πίσω από τα περιστατικά βρίσκεται η Ρωσία ή φορείς που ενεργούν για λογαριασμό της, η υπόθεση αποκτά εντελώς διαφορετική διάσταση.
Δεν θα πρόκειται πλέον απλώς για κυβερνοεπιθέσεις, επιχειρήσεις παραπληροφόρησης ή κατασκοπεία.
Θα πρόκειται για απόπειξη φυσικού σαμποτάζ με εκρηκτικά μέσα σε γερμανικό έδαφος.
Και αυτό εξηγεί γιατί το Βερολίνο εξετάζει αντίδραση που θα υπερβαίνει τις συνήθεις διπλωματικές κινήσεις.
Γερμανός αξιωματούχος ανέφερε, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ότι η απάντηση δεν αναμένεται να περιοριστεί σε μέτρα όπως απελάσεις Ρώσων διπλωματών ή ενδεχόμενο κλείσιμο του «Ρωσικού Σπιτιού» στο Βερολίνο.
Οι κυρώσεις που εξετάζει ο Μερτς
Στο τραπέζι βρίσκονται άμεσα μέτρα εναντίον φορέων που συνδέονται με ρωσικά συμφέροντα, τα οποία θα μπορούσαν να συντονιστούν με τον επόμενο γύρο ευρωπαϊκών κυρώσεων.
Οι επίσημες ανακοινώσεις θα μπορούσαν να έρθουν ακόμη και μέσα στις επόμενες ημέρες, με κομβικό χρονικό σημείο τη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ιρλανδία την Τρίτη.
Παράλληλα εξετάζεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, και περαιτέρω ενίσχυση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία.
Το τελευταίο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μετατρέπει την απάντηση του Βερολίνου από μια καθαρά τιμωρητική κίνηση προς τη Μόσχα σε στρατηγική ενίσχυσης του Κιέβου.
Η Γερμανία έχει ήδη σκληρύνει τη στάση της
Το νέο επεισόδιο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη εντείνει σημαντικά την οικονομική πίεση στη Ρωσία.
Στις 23 Ιουλίου εγκρίθηκε η 21η δέσμη κυρώσεων, με νέα μέτρα στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στην ενέργεια, στις εξαγωγές τεχνολογίας και στη ρωσική «σκιώδη» ναυτιλία.
Μεταξύ άλλων, προστέθηκαν στις κυρώσεις 48 πρόσωπα και 170 οργανισμοί, επιβλήθηκαν περιορισμοί σε ακόμη 41 πλοία του ρωσικού «σκιώδους στόλου», ενώ διευρύνθηκαν οι απαγορεύσεις συναλλαγών με ρωσικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι περιορισμοί στις εξαγωγές αγαθών διπλής χρήσης.
Στις 7 Αυγούστου ακολούθησαν νέες κυρώσεις της ΕΕ σε πρόσωπα που συνδέονται με το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα και ειδικότερα με την παραγωγή πυραύλων και drones.
Η υπόθεση της Λειψίας, όμως, μπορεί να οδηγήσει το Βερολίνο ένα βήμα παραπέρα.
Η εσωτερική διάσταση και η AfD
Όλα αυτά συμβαίνουν λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ στις 6 Σεπτεμβρίου, όπου η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), που τάσσεται υπέρ μιας διαφορετικής προσέγγισης απέναντι στη Μόσχα, εμφανίζεται ιδιαίτερα ενισχυμένη.
Η χρονική συγκυρία προσθέτει επομένως και έντονη εσωτερική πολιτική διάσταση στην υπόθεση.
Η κυβέρνηση Μερτς καλείται από τη μία να αποδείξει ότι μπορεί να προστατεύσει κρίσιμες γερμανικές υποδομές από υβριδικές απειλές και από την άλλη να διαχειριστεί μια κοινωνία στην οποία η πολιτική απέναντι στη Ρωσία και η στήριξη της Ουκρανίας παραμένουν αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Το νέο δόγμα του Βερολίνου
Αυτό είναι τελικά και το σημαντικότερο στοιχείο της υπόθεσης.
Από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Γερμανία εγκατέλειψε σταδιακά το μοντέλο της στενής οικονομικής αλληλεξάρτησης με τη Μόσχα και προχώρησε στη μεγαλύτερη αναθεώρηση της πολιτικής ασφαλείας της εδώ και δεκαετίες.
Τώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διαφορετικό ερώτημα:
Τι συμβαίνει όταν η υβριδική αντιπαράθεση με τη Ρωσία φτάνει μέσα στο ίδιο το γερμανικό έδαφος;
Ο Μερτς έχει ήδη προειδοποιήσει για ολοένα πιο «αδίστακτες» υβριδικές επιθέσεις εναντίον της Γερμανίας.
Εάν η έρευνα της Λειψίας καταλήξει σε επίσημο καταλογισμό ευθύνης στη Μόσχα, η απάντηση που προετοιμάζει το Βερολίνο μπορεί να αποτελέσει ένα νέο σημείο καμπής στις γερμανορωσικές σχέσεις.
Γιατί τότε η συζήτηση δεν θα αφορά πλέον μόνο το πώς η Γερμανία βοηθά την Ουκρανία απέναντι στη Ρωσία.
Θα αφορά το πώς η ίδια η Γερμανία απαντά σε μια ενέργεια που θεωρεί ότι στρέφεται ευθέως εναντίον της δικής της ασφάλειας.
