Μια εντελώς διαφορετική εποχή στις φορολογικές δηλώσεις επιχειρούν να ανοίξουν από το 2027 το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και η ΑΑΔΕ, με τελικό στόχο ο φορολογούμενος να χρειάζεται να κάνει ολοένα και λιγότερα – και σε πολλές περιπτώσεις σχεδόν τίποτα.
Η αρχή έχει ήδη γίνει με μισθωτούς και συνταξιούχους, για τους οποίους η ΑΑΔΕ προσυμπληρώνει και προεκκαθαρίζει τις δηλώσεις και, εφόσον τα στοιχεία είναι πλήρη και ακριβή, μπορεί να προχωρήσει ακόμη και σε αυτόματη οριστικοποίησή τους.
Από το 2027, όμως, ο σχεδιασμός προβλέπει τη σταδιακή διεύρυνση του μοντέλου σε πολύ περισσότερους φορολογουμένους, μεταξύ των οποίων ελεύθεροι επαγγελματίες, ατομικές επιχειρήσεις, αγρότες και ιδιοκτήτες ακινήτων.
Ο τελικός στόχος είναι έως το 2029 οι φορολογικές δηλώσεις να φτάνουν στον πολίτη σχεδόν ολοκληρωμένες.
Τι θα αλλάξει από το 2027
Οι φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027 θα αφορούν τα εισοδήματα που αποκτώνται μέσα στο 2026.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η ΑΑΔΕ θα επιχειρήσει να αντλεί αυτοματοποιημένα ακόμη περισσότερα δεδομένα από τις ηλεκτρονικές βάσεις που έχει στη διάθεσή της.
Σε αυτά περιλαμβάνονται:
- μισθοί και συντάξεις,
- τόκοι και άλλες αποδόσεις κεφαλαίου,
- εισοδήματα και δαπάνες επιχειρηματικής δραστηριότητας μέσω myDATA,
- εισοδήματα από μακροχρόνιες και βραχυχρόνιες μισθώσεις,
- παρακρατηθέντες και προκαταβληθέντες φόροι,
- δαπάνες που αναγνωρίζονται φορολογικά,
- πληροφορίες για ακίνητα και μισθώσεις.
Η μεγάλη αλλαγή επομένως δεν θα είναι ένα καινούργιο έντυπο.
Θα είναι ότι Ε1, Ε2 και Ε3 θα έρχονται ολοένα περισσότερο συμπληρωμένα από την ίδια τη φορολογική διοίκηση.
Στο σύστημα και 800.000 αυτοαπασχολούμενοι
Εδώ βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες αλλαγές.
Για περισσότερους από 800.000 αυτοαπασχολούμενους με ατομικές επιχειρήσεις, τα στοιχεία του myDATA αναμένεται σταδιακά να αποτελέσουν τη βασική πηγή για την αυτόματη συμπλήρωση των εσόδων και των εκπιπτόμενων δαπανών.
Τα ποσά θα μεταφέρονται αυτοματοποιημένα στο Ε3 και στη συνέχεια στο Ε1, περιορίζοντας σταδιακά την ανάγκη χειροκίνητης καταχώρισης – αλλά και τα περιθώρια διαφοροποίησης από τα δεδομένα που έχουν διαβιβαστεί ηλεκτρονικά.
Ήδη σήμερα το Ε3 περιλαμβάνει προσυμπληρωμένες κατηγορίες εσόδων και εξόδων με βάση τα δεδομένα του myDATA, με δυνατότητα τροποποίησης υπό τους ισχύοντες κανόνες.
Το επόμενο βήμα είναι η αυτοματοποίηση να προχωρήσει ακόμη περισσότερο.
«Κλειδωμένοι» κωδικοί
Και εδώ βρίσκεται η άλλη πλευρά της απλούστευσης.
Όσο περισσότερα στοιχεία διαθέτει αυτοματοποιημένα η ΑΑΔΕ, τόσο μικρότερο αναμένεται να γίνεται το περιθώριο του φορολογουμένου να παρεμβαίνει απευθείας στους συγκεκριμένους κωδικούς.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η σταδιακή δημιουργία «κλειδωμένων» πεδίων, ιδιαίτερα για δεδομένα επιχειρηματικής δραστηριότητας που προκύπτουν από το myDATA.
Σήμερα εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο διορθώσεων. Για τις δηλώσεις του 2026, για παράδειγμα, προβλέφθηκε συγκεκριμένο όριο απόκλισης σε σχέση με τα δεδομένα του myDATA όταν η μεταβολή οδηγεί σε μικρότερο φόρο.
Η μακροπρόθεσμη κατεύθυνση, όμως, είναι ξεκάθαρη:
ό,τι γνωρίζει ήδη ηλεκτρονικά η ΑΑΔΕ δεν θα χρειάζεται να το ξαναγράφει ο φορολογούμενος.
Αυτόματο και το Ε2 για τα ακίνητα
Μεγάλη αλλαγή προετοιμάζεται και για εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων.
Στόχος είναι η ΑΑΔΕ να διαθέτει ολοκληρωμένη εικόνα τόσο για τις μακροχρόνιες μισθώσεις όσο και για τις βραχυχρόνιες τύπου Airbnb, ώστε τα σχετικά ποσά να περνούν αυτόματα στο Ε2 και στη συνέχεια στο Ε1.
Σήμερα ήδη τα εισοδήματα από βραχυχρόνιες μισθώσεις μπορούν να προσυμπληρώνονται με βάση τα δεδομένα που διαθέτει η ΑΑΔΕ, με δυνατότητα μεταβολής από τον φορολογούμενο όταν φορολογούνται ως εισόδημα από ακίνητη περιουσία.
Το επόμενο βήμα είναι να συγκεντρωθούν ακόμη περισσότερες πληροφορίες σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτό αναμένεται να διαδραματίσει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μέσω του οποίου η φορολογική διοίκηση φιλοδοξεί να αποκτήσει πληρέστερη εικόνα για την ιδιοκτησία και την εκμετάλλευση των ακινήτων.
Θα υποβάλλεται η δήλωση ακόμη κι αν δεν κάνουμε τίποτα
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του νέου μοντέλου.
Η λογική που ήδη εφαρμόζεται στις προεκκαθαρισμένες δηλώσεις είναι ότι, όταν η ΑΑΔΕ διαθέτει όλα τα απαραίτητα στοιχεία, δεν απαιτείται υποχρεωτικά ο ίδιος ο φορολογούμενος να πατήσει το κουμπί της υποβολής.
Εφόσον δεν διορθώσει ή δεν υποβάλει ο ίδιος τη δήλωσή του μέχρι την προβλεπόμενη ημερομηνία, η φορολογική διοίκηση μπορεί να την οριστικοποιήσει αυτοματοποιημένα.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το μοντέλο αυτό θα επεκτείνεται χρόνο με τον χρόνο σε περισσότερες κατηγορίες.
Έτσι περιορίζεται και το φαινόμενο φορολογουμένων που δεν υποβάλλουν καθόλου δήλωση ή θυμούνται την υποχρέωσή τους εκπρόθεσμα.
Από 1,5 εκατ. δηλώσεις προς τη γενικευμένη αυτοματοποίηση
Η μετάβαση έχει ήδη ξεκινήσει.
Για το φορολογικό έτος 2025, η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε ότι περισσότερες από 1,5 εκατομμύριο δηλώσεις φυσικών προσώπων –κυρίως μισθωτών και συνταξιούχων– ήταν προσυμπληρωμένες και προεκκαθαρισμένες.
Η λογική είναι κάθε χρόνο ο κύκλος να μεγαλώνει.
Πρώτα μισθωτοί και συνταξιούχοι.
Στη συνέχεια αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες και εισοδηματίες.
Και τελικά, εφόσον ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός, η μεγάλη πλειονότητα των φορολογουμένων.
Τι θα πρέπει να κάνει ο φορολογούμενος
Η «αυτόματη δήλωση», πάντως, δεν σημαίνει ότι μπορούμε απλώς να την αγνοούμε.
Το αντίθετο.
Όσο μεγαλύτερο μέρος της δήλωσης προσυμπληρώνεται, τόσο σημαντικότερο γίνεται να ελέγχουμε εάν τα δεδομένα που διαθέτει η ΑΑΔΕ είναι σωστά.
Ο φορολογούμενος θα πρέπει να ελέγχει ιδιαίτερα:
- εάν έχουν καταχωριστεί σωστά όλα τα εισοδήματα,
- εάν εμφανίζονται σωστά οι μισθώσεις και τα ακίνητά του,
- εάν έχουν περάσει οι προβλεπόμενες δαπάνες και απαλλαγές,
- εάν υπάρχουν αλλαγές στην οικογενειακή ή περιουσιακή του κατάσταση,
- εάν το προσυμπληρωμένο αποτέλεσμα ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα του.
Άλλωστε, η ίδια η ΑΑΔΕ καλεί ήδη τους φορολογουμένους με προσυμπληρωμένες δηλώσεις να ελέγχουν την ακρίβεια των στοιχείων και να προχωρούν στις απαραίτητες διορθώσεις όταν εντοπίζουν ελλείψεις ή λάθη.
Ο στόχος για το 2029
Το σχέδιο ΑΑΔΕ και οικονομικού επιτελείου είναι στην πραγματικότητα πολύ μεγαλύτερο από τις αλλαγές μιας φορολογικής χρονιάς.
Η επιδίωξη είναι μέσα στα επόμενα χρόνια να φτάσουμε σε ένα μοντέλο στο οποίο σχεδόν ολόκληρη η δήλωση θα δημιουργείται αυτοματοποιημένα από τα δεδομένα που ήδη διαθέτει το Δημόσιο.
Ο φορολογούμενος θα μετακινείται έτσι από τον ρόλο εκείνου που «συμπληρώνει τη δήλωση» στον ρόλο εκείνου που κυρίως την ελέγχει.
Λιγότεροι κωδικοί, λιγότερη πληκτρολόγηση, περισσότερα δεδομένα που διασταυρώνονται αυτόματα.
Και αν το σχέδιο ολοκληρωθεί όπως έχει προγραμματιστεί, η κλασική διαδικασία της φορολογικής δήλωσης που γνωρίζαμε επί δεκαετίες θα αποτελεί έως το τέλος της δεκαετίας σε μεγάλο βαθμό παρελθόν.
