Η αναβάθμιση της Ελλάδας σε ανεπτυγμένη αγορά από τη MSCI δεν αποτελεί απλώς ένα θετικό αφήγημα για το Χρηματιστήριο Αθηνών. Συνιστά μια βαθιά μεταβολή στη δομή των κεφαλαιακών ροών, η οποία σε πρώτη φάση δημιουργεί πιέσεις και σε δεύτερη ανοίγει τον δρόμο για ένα νέο επενδυτικό κοινό.
Αυτό που αλλάζει δεν είναι μόνο το ύψος των κεφαλαίων, αλλά κυρίως η σύνθεση και η ταχύτητα με την οποία αυτά κινούνται.
Περιορισμένο καθαρό αποτέλεσμα, κρίσιμη η διαδικασία
Με βάση ανάλυση της Morgan Stanley της 1ης Απριλίου, το καθαρό αποτέλεσμα των παθητικών ροών εκτιμάται κοντά στα 300 εκατ. δολάρια.
Το ποσό αυτό από μόνο του δεν δικαιολογεί μεγάλες κινήσεις, καθώς αντιστοιχεί περίπου σε μία ημέρα συναλλαγών. Ωστόσο, η ουσία δεν βρίσκεται στο τελικό ισοζύγιο, αλλά στη διαδικασία που το δημιουργεί.
Από εκροές σε εισροές με χρονική ασυμμετρία
Η μετάβαση από τις αναδυόμενες στις ανεπτυγμένες αγορές συνεπάγεται μαζική ανακατανομή κεφαλαίων.
Τα funds αναδυόμενων αγορών υποχρεώνονται να μειώσουν ή να μηδενίσουν τη θέση τους στην Ελλάδα, ενώ τα funds ανεπτυγμένων αγορών καλούνται να δημιουργήσουν έκθεση από την αρχή.
Αυτό σημαίνει ότι η αγορά περνά πρώτα από φάση εκροών και στη συνέχεια σε φάση εισροών — με σαφή χρονική ασυμμετρία.
Μηχανικές εκροές, πιο αργές εισροές
Οι εκροές από τα EM passive funds είναι άμεσες και μηχανικές, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη θεμελιώδη μεγέθη ή αποτιμήσεις.
Αντίθετα, οι εισροές από τα DM passive funds, αν και επίσης μηχανικές, κατανέμονται σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και με χαμηλότερη ένταση.
Στο ενδιάμεσο, η αγορά καλείται να απορροφήσει ένα σοκ ρευστότητας.
Ροές δισεκατομμυρίων πίσω από τα 300 εκατ.
Η Morgan Stanley εκτιμά ότι οι εκροές από EM passive funds ξεπερνούν τα 2 δισ. δολάρια, ενώ οι εισροές από DM passive funds κινούνται λίγο υψηλότερα.
Αυτό οδηγεί στο καθαρό αποτέλεσμα των περίπου 300 εκατ. δολαρίων, αλλά στην πράξη σημαίνει ότι η αγορά θα δεχτεί πρώτα ισχυρή πίεση και μόνο αργότερα στήριξη.
Πτώση 16% και απομόχλευση
Η δυναμική αυτή εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη συμπεριφορά της αγοράς. Από τα τέλη Φεβρουαρίου, οι ελληνικές μετοχές έχουν υποχωρήσει περίπου 16% σε όρους δολαρίου, καταγράφοντας από τις χειρότερες επιδόσεις στην περιοχή EEMEA.
Η διόρθωση δεν σχετίζεται μόνο με γεωπολιτικούς κινδύνους και ανησυχίες για ενέργεια και τουρισμό, αλλά και με απομόχλευση θέσεων ενόψει της μετάβασης.
Τα EM funds είναι ήδη υπέρβαρα στην Ελλάδα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εκροών. Αντίθετα, τα DM long-only funds έχουν πολύ χαμηλή έκθεση, με μόλις περίπου 12% να έχουν επενδύσει σε ελληνικές μετοχές. Αυτό δημιουργεί σημαντικό περιθώριο μελλοντικών εισροών — αλλά όχι άμεσα ούτε αυτόματα.
Ποιοι ωφελούνται και ποιοι πιέζονται
Σε επίπεδο μετοχών, οι τράπεζες και η ΔΕΗ είναι οι βασικοί ωφελημένοι από την ένταξη στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών.
Οι εισροές κατευθύνονται κυρίως προς την Εθνική Τράπεζα, τη Eurobank, την Πειραιώς και την Alpha Bank.
Ωστόσο, ακόμη και εκεί, η επίδραση αντιστοιχεί σε λίγες ημέρες συναλλαγών.
Αντίθετα, μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται σε μετοχές που δεν εντάσσονται στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών, όπως η Jumbo και η Allwyn, όπου οι εκροές δεν αντισταθμίζονται.
Ο ρόλος των ενεργητικών επενδυτών
Το πιο κρίσιμο στοιχείο δεν είναι οι παθητικές ροές, αλλά η συμπεριφορά των ενεργητικών επενδυτών.
Η εμπειρία δείχνει ότι πολλά funds διατηρούν θέσεις ακόμη και εκτός benchmark. Στην περίπτωση της Ελλάδας, υπάρχουν ήδη ενδείξεις ότι επενδυτές αναδυόμενων αγορών σκοπεύουν να διατηρήσουν έκθεση, είτε μέσω off-benchmark τοποθετήσεων είτε μέσω αλλαγής εντολών.
Αυτό μειώνει την ένταση των εκροών και καθιστά τη μετάβαση πιο ομαλή.
Στρατηγική ευκαιρία και όχι άμεσο re-rating
Η αναβάθμιση αποκτά περισσότερο στρατηγικό παρά τακτικό χαρακτήρα.
Δεν οδηγεί άμεσα σε re-rating μέσω παθητικών ροών, αλλά αλλάζει τη βάση επενδυτών και τη μακροπρόθεσμη ζήτηση για ελληνικά assets.
Η Morgan Stanley εκτιμά ότι η επενδυτική περίπτωση της Ελλάδας παραμένει ισχυρή, με ανάπτυξη υψηλότερη από την ευρωζώνη, ισχυρά δημοσιονομικά και θετικές προοπτικές για τις τράπεζες μέσω αύξησης προμηθειών και πιστωτικής επέκτασης.
Σε συνδυασμό με το discount έναντι των ευρωπαϊκών μετοχών, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για περαιτέρω σύγκλιση αποτιμήσεων.
