Για δεκαετίες βρισκόταν σχεδόν παντού στις ελληνικές ταράτσες, χωρίς όμως ποτέ να αντιμετωπίζεται ως «στρατηγική» ενεργειακή τεχνολογία. Ο ηλιακός θερμοσίφωνας έγινε κομμάτι της καθημερινότητας στην Ελλάδα επειδή ήταν πρακτικός, οικονομικός και αξιόπιστος. Την ίδια στιγμή, όμως, η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική έστρεφε το βλέμμα της κυρίως στα φωτοβολταϊκά, στις αντλίες θερμότητας και γενικότερα στον εξηλεκτρισμό της κατανάλωσης ενέργειας.

Η ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών φαίνεται πλέον να αλλάζει ριζικά αυτή την ισορροπία.

Η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους, η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από εισαγόμενες τεχνολογίες και η πίεση για μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία επαναφέρουν στο προσκήνιο τα θερμικά ηλιακά συστήματα ως μία από τις πιο άμεσες και φθηνές λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας.

Και η Ελλάδα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης.

Ηλιακός θερμοσίφωνας: Το «made in Greece» που μειώνει τον λογαριασμό

Η εγκατάσταση ενός ηλιακού θερμοσίφωνα μπορεί να μειώσει τον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος μιας τετραμελούς οικογένειας έως και κατά 30%.

Με κόστος που κυμαίνεται περίπου στα 1.000 με 1.200 ευρώ, η απόσβεση θεωρείται σχετικά γρήγορη, ενώ η τεχνολογία παράγεται σε μεγάλο βαθμό μέσα στην Ελλάδα, από ελληνικές βιομηχανίες και εγκαταστάτες.

Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Μανιάτη, η μάχη για την αναγνώριση των θερμικών ηλιακών σε ευρωπαϊκό επίπεδο φαίνεται πως αποδίδει καρπούς.

Η νέα στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «AccelerateEU» αναγνωρίζει πλέον επίσημα τα ηλιακά θερμικά ως βασική τεχνολογία για:

  • τη μείωση του ενεργειακού κόστους
  • την απανθρακοποίηση των κτιρίων
  • και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης

Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα επιδότησης εγκαταστάσεων σε κατοικίες, επιχειρήσεις, θερμοκήπια αλλά και δίκτυα τηλεθέρμανσης.

Ένας ελληνικός κλάδος με εξαγωγική δύναμη

Ο τομέας των θερμικών ηλιακών αποτελεί έναν από τους λίγους «πράσινους» βιομηχανικούς κλάδους όπου η Ευρώπη διατηρεί ακόμη σημαντική παραγωγική βάση.

Η Ελλάδα, μαζί με τη Γερμανία και την Αυστρία, θεωρούνται οι βασικοί πυλώνες της ευρωπαϊκής παραγωγής θερμικών ηλιακών συστημάτων.

Στη χώρα δραστηριοποιούνται περίπου 35 παραγωγικές επιχειρήσεις, που στηρίζουν σχεδόν 5.000 θέσεις εργασίας, ενώ η συνολική συνεισφορά του κλάδου στην οικονομία ξεπερνά τα 350 εκατ. ευρώ ετησίως.

Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο είναι ότι πρόκειται για έντονα εξαγωγική δραστηριότητα, καθώς πάνω από το 60% της παραγωγής κατευθύνεται στις διεθνείς αγορές.

Η Ευρώπη ξαναβλέπει τη θερμική ενέργεια

Ο εκτελεστικός γραμματέας της Ένωσης Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας, Χρήστος Κώνστας, επισημαίνει ότι για χρόνια οι ηλιακοί θερμοσίφωνες αντιμετωπίζονταν από την Ευρώπη ως «παλιά» τεχνολογία.

Η ενεργειακή κρίση όμως άλλαξε την εικόνα.

Σε αντίθεση με άλλες λύσεις που εξακολουθούν να επιβαρύνουν το ηλεκτρικό δίκτυο, τα θερμικά ηλιακά παράγουν απευθείας θερμική ενέργεια χωρίς πρόσθετη κατανάλωση ρεύματος.

Μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ενεργειακή απομάκρυνση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, η ανάγκη περιορισμού της ηλεκτρικής κατανάλωσης έγινε ακόμη πιο πιεστική.

Παράλληλα, χώρες όπως η Δανία δείχνουν ήδη πού μπορεί να φτάσει αυτή η τεχνολογία.

Εκεί λειτουργούν τεράστια πεδία ηλιακών συλλεκτών συνδεδεμένα με δίκτυα τηλεθέρμανσης, καλύπτοντας ανάγκες ολόκληρων κοινοτήτων.

Το «πάγωμα» της αγοράς και οι καθυστερήσεις

Παρά τη θετική δυναμική, η ελληνική αγορά δεν έμεινε ανεπηρέαστη από τα προβλήματα εφαρμογής των επιδοτούμενων προγραμμάτων.

Το πρόγραμμα «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα» δημιούργησε μεγάλες προσδοκίες, αλλά και σημαντικές καθυστερήσεις που οδήγησαν σε προσωρινό «πάγωμα» της αγοράς.

Πολλοί καταναλωτές περίμεναν επί μήνες την ενεργοποίηση των επιδοτήσεων πριν προχωρήσουν σε αγορά.

Αυτό αποτυπώθηκε και στα στοιχεία της αγοράς για το 2025.

Οι συνολικές πωλήσεις δεξαμενών μειώθηκαν κατά 5,1%, ενώ πτώση καταγράφηκε και στους ηλιακούς συλλέκτες, κυρίως λόγω της μείωσης των εξαγωγών και της λήξης επιδοτούμενων προγραμμάτων στο εξωτερικό.

Παρά τις δυσκολίες, η εγχώρια αγορά εμφάνισε αντοχές και μικρή άνοδο, κυρίως μετά την ενεργοποίηση των πρώτων vouchers του προγράμματος.

Και πλέον, ο μεγάλος στόχος του κλάδου είναι σαφής:
να πάψουν τα θερμικά ηλιακά να αντιμετωπίζονται ως «συμπληρωματική» λύση και να αναγνωριστούν ως βασικό εργαλείο ενεργειακής αυτονομίας και πράσινης μετάβασης για ολόκληρη την Ευρώπη.

Διαβάστε ακόμη: