Για πολλά χρόνια το δημογραφικό αντιμετωπιζόταν στην Ελλάδα ως μια «αθόρυβη» απειλή. Ένα θέμα που συζητούσαν κυρίως δημογράφοι, πανεπιστημιακοί και ειδικοί των στατιστικών. Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά.

Η συρρίκνωση του πληθυσμού, η γήρανση της κοινωνίας και η διαρκής πίεση που δέχονται οι νέες ηλικίες επηρεάζουν πλέον άμεσα την οικονομία, την αγορά εργασίας, το ασφαλιστικό σύστημα, την περιφερειακή ανάπτυξη και τελικά την ίδια τη βιωσιμότητα ολόκληρων περιοχών της χώρας.

Δεν είναι τυχαίο ότι η συζήτηση μεταφέρεται πλέον και στον χώρο των επιχειρήσεων και των τραπεζών.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Eurobank επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να αναπτύξει ένα ευρύτερο πλέγμα δράσεων γύρω από τη στήριξη της οικογένειας, της εργασίας και της παραμονής νέων ανθρώπων στην περιφέρεια, μέσα από την πρωτοβουλία «ΜΠΡΟΣΤΑ για την Οικογένεια».

Ο επικεφαλής Marketing του Ομίλου, Μιχάλης Βλασταράκης, περιγράφει το δημογραφικό όχι απλώς ως οικονομικό ζήτημα αλλά ως βαθιά κοινωνική και πολιτισμική μεταβολή.

Όπως σημειώνει, οι νεότερες γενιές μεγάλωσαν μέσα σε διαδοχικές κρίσεις, αβεβαιότητα και αυξημένο κόστος ζωής, με αποτέλεσμα η δημιουργία οικογένειας να μετατίθεται συνεχώς χρονικά.

«Η εργασιακή και οικονομική ανασφάλεια λειτουργεί αποτρεπτικά», εξηγεί, προσθέτοντας ωστόσο ότι το πρόβλημα δεν εξαντλείται μόνο στα οικονομικά δεδομένα.

Οι ίδιες οι προτεραιότητες ζωής έχουν αλλάξει.

Η επαγγελματική εξέλιξη, η προσωπική ελευθερία, η ποιότητα ζωής και οι εμπειρίες φαίνεται να προηγούνται πλέον της δημιουργίας οικογένειας για ένα μεγάλο κομμάτι των νέων ανθρώπων.

Η στέγη ως κεντρικό εμπόδιο

Ανάμεσα στους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις των νέων ζευγαριών βρίσκεται πλέον ξεκάθαρα το στεγαστικό.

Το κόστος αγοράς ή ενοικίασης κατοικίας, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα, έχει μετατραπεί σε καθοριστικό εμπόδιο για όσους θέλουν να σχεδιάσουν το επόμενο βήμα της ζωής τους.

Ο Μιχάλης Βλασταράκης αναγνωρίζει ότι χωρίς στοιχειώδη στεγαστική ασφάλεια είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξει οικογενειακός προγραμματισμός.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Eurobank έχει αναπτύξει ειδικά στεγαστικά προγράμματα κοινωνικής στόχευσης για τις ακριτικές περιοχές της χώρας, από τον Έβρο έως το Καστελόριζο.

Ανάμεσα στις παρεμβάσεις περιλαμβάνεται πρόγραμμα στεγαστικού δανείου για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες με ιδιαίτερα χαμηλό επιτόκιο και μακροχρόνια διάρκεια αποπληρωμής.

Η περιφέρεια αδειάζει

Το δημογραφικό αποκτά ακόμη πιο επείγουσα διάσταση στις ακριτικές και απομακρυσμένες περιοχές.

Εκεί, η απώλεια ακόμη και λίγων κατοίκων μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες: από το κλείσιμο ενός σχολείου μέχρι την πλήρη αποδυνάμωση μιας τοπικής κοινωνίας.

Γι’ αυτό και η τράπεζα επιχειρεί να συνδέσει το δημογραφικό με την εργασία και την παραμονή νέων ανθρώπων στον τόπο τους.

Το 2022 μεταφέρθηκαν 75 θέσεις εργασίας εξυπηρέτησης πελατών από την Αθήνα στον Έβρο και στο Βόρειο Αιγαίο, με στόχο να δημιουργηθούν σταθερές επαγγελματικές ευκαιρίες σε περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονη πληθυσμιακή πίεση.

Παράλληλα, μέσω της συνεργασίας με την AFI Microfinance, έχουν ήδη χορηγηθεί δεκάδες μικροδάνεια σε νέους κατοίκους του Έβρου που επιθυμούν να ξεκινήσουν τη δική τους επαγγελματική δραστηριότητα χωρίς να εγκαταλείψουν τον τόπο τους.

Το δημογραφικό δεν λύνεται με μία πολιτική

Ένα από τα βασικά συμπεράσματα που αναδεικνύονται μέσα από αυτή τη συζήτηση είναι ότι το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται με αποσπασματικά μέτρα.

Η εργασία, η στέγαση, η περιφερειακή ανάπτυξη, οι υποδομές, η ποιότητα ζωής και οι κοινωνικές συνθήκες συνδέονται πλέον άμεσα μεταξύ τους.

Η συνεργασία της Eurobank με το σωματείο Be-Live, μέσω της οποίας έχουν ήδη γεννηθεί περισσότερα από 80 παιδιά, αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς στοχευμένες παρεμβάσεις μπορούν να έχουν πραγματικό αποτέλεσμα.

Ο Μιχάλης Βλασταράκης επιμένει ότι το δημογραφικό είναι «εθνικό ζήτημα» που απαιτεί μακροπρόθεσμη στρατηγική, συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και κυρίως σταθερή επαφή με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.

Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη αλλαγή των τελευταίων ετών: ότι το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια αφηρημένη μελλοντική απειλή, αλλά ως πρόβλημα που επηρεάζει ήδη την καθημερινότητα, την οικονομία και το μέλλον της ίδιας της χώρας.

Διαβάστε ακόμη: