Κάτι αλλάζει βαθιά στο ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα. Και αυτή τη φορά δεν πρόκειται απλώς για μία ακόμη αγορά οπλικών συστημάτων από το εξωτερικό. Το πραγματικό παιχνίδι μεταφέρεται πλέον αλλού: στο ποιος θα καταφέρει να «κουμπώσει» πάνω στο νέο κύμα εξοπλισμών και να μετατρέψει την ευρωπαϊκή αμυντική έκρηξη σε ελληνική βιομηχανική ευκαιρία δισεκατομμυρίων. Η στρατηγική της κυβέρνησης να εξασφαλίσει συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας τουλάχιστον κατά 25% στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα έχει ήδη αρχίσει να αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες στην αγορά. Και πίσω από τις κλειστές πόρτες υπουργείων, επιχειρηματικών ομίλων και ξένων αμυντικών κολοσσών, εξελίσσεται ένα τεράστιο επιχειρηματικό restart.
Δεν μιλάμε πλέον για τα παλιά «αντισταθμιστικά ωφελήματα» που συχνά έμεναν στα χαρτιά. Η νέα λογική αφορά πραγματική παραγωγή, συμπαραγωγή, τεχνογνωσία, maintenance, software, αισθητήρες, drones, ναυπηγικά έργα και συμμετοχή στις ίδιες τις ευρωπαϊκές αλυσίδες άμυνας.
Και τα ποσά που ακούγονται είναι αστρονομικά.
Το σχέδιο Δένδια και το «παράθυρο» των 10 δισ.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έχει θέσει ξεκάθαρα τον στόχο: κάθε νέα μεγάλη εξοπλιστική συμφωνία να αφήνει ουσιαστικό βιομηχανικό αποτύπωμα στην Ελλάδα.
Στην αγορά εκτιμούν πως μόνο μέσα από τα νέα ευρωπαϊκά αμυντικά εργαλεία — SAFE, EDF και ReArm Europe — η ελληνική αμυντική βιομηχανία θα μπορούσε να διεκδικήσει έργα που ξεπερνούν τα 10 δισ. ευρώ την επόμενη δεκαετία.
Και αυτό ακριβώς είναι που έχει προκαλέσει κινητικότητα σχεδόν σε ολόκληρο τον κλάδο.
Η THEON χτίζει ευρωπαϊκό αμυντικό «παίκτη»
Από τις εταιρείες που κινούνται πιο επιθετικά είναι η THEON International του Κρίστιαν Χατζημηνάς.
Η εξαγορά του 80% της γαλλικής MERIO SAS θεωρείται από την αγορά μία στρατηγική κίνηση με πολύ βαθύτερο στόχο: τη μετατροπή της THEON από εξειδικευμένο κατασκευαστή συστημάτων νυχτερινής όρασης σε ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό «παίκτη» στους αισθητήρες, τα οπτικά και τις τεχνολογίες επιτήρησης.
Και αυτό αποκτά τεράστια σημασία σε μια εποχή όπου:
- τα drones,
- οι αισθητήρες μάχης,
- τα ηλεκτροοπτικά συστήματα,
- αλλά και οι τεχνολογίες παρακολούθησης
βρίσκονται στο επίκεντρο όλων των νέων στρατιωτικών δογμάτων.
EFA GROUP, ELVO και η μάχη των στρατιωτικών οχημάτων
Αντίστοιχη κινητικότητα καταγράφεται και γύρω από την EFA GROUP, η οποία ενισχύει διαρκώς τη θέση της σε αεροπορικά συστήματα, ηλεκτρονικά και εφαρμογές επιτήρησης.
Η εξαγορά του 90% της Superior Air ερμηνεύεται ως προσπάθεια επέκτασης:
- σε υπηρεσίες συντήρησης,
- εκπαίδευσης,
- αλλά και εξειδικευμένων αεροπορικών εφαρμογών υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Την ίδια στιγμή, η ELVO επιχειρεί να επιστρέψει δυναμικά μέσω συνεργασιών με τη Rheinmetall και τη MAN για στρατιωτικά φορτηγά και ειδικά οχήματα.
Στην αγορά θεωρούν ότι εκεί κρύβεται μια μεγάλη ευκαιρία επαναβιομηχάνισης, καθώς η Ελλάδα θα μπορούσε να αποκτήσει ξανά σοβαρή παραγωγική βάση στον τομέα των στρατιωτικών οχημάτων και υποσυστημάτων.
METLEN, γάλλιο και η «σκοτεινή» μάχη των κρίσιμων μετάλλων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν και οι κινήσεις της METLEN.
Πίσω από τις επενδύσεις στο γάλλιο και τη στρατηγική μεταλλουργία, αρκετοί βλέπουν κάτι πολύ μεγαλύτερο:
τη σύνδεση της Ελλάδας με την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία σε κρίσιμες πρώτες ύλες.
Το γάλλιο θεωρείται πλέον κομβικό:
- για ημιαγωγούς,
- αισθητήρες,
- αμυντικά ηλεκτρονικά,
- τεχνητή νοημοσύνη,
- αλλά και προηγμένα οπλικά συστήματα.
Και γι’ αυτό η μάχη των κρίσιμων μετάλλων εξελίσσεται πλέον σε έναν «σιωπηλό πόλεμο» ισχύος σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ναυπηγεία: Η μεγάλη επιστροφή;
Στον ναυπηγικό τομέα, η κινητικότητα είναι εξίσου έντονη.
Η συμμετοχή των Ναυπηγεία Σαλαμίνας στην κατασκευή τμημάτων της γαλλικής φρεγάτας FDI «Amiral Louzeau» παρουσιάστηκε ως ιστορικό ορόσημο:
για πρώτη φορά πλοίο ξένου στόλου φέρει κομμάτια κατασκευασμένα στην Ελλάδα.
Παράλληλα, η αγορά παρακολουθεί στενά και τις κινήσεις της ONEX του Πάνος Ξενοκώστας, ειδικά στον τομέα υποστήριξης πολεμικών πλοίων και αμυντικών συστημάτων.
Τα ελληνικά drones και το νέο «κύμα» defense tech
Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι, όμως, ίσως βρίσκεται στις μικρότερες ελληνικές defense tech εταιρείες.
Η έκρηξη:
- των drones,
- της τεχνητής νοημοσύνης,
- της κυβερνοασφάλειας,
- αλλά και των anti-drone τεχνολογιών,
έχει αρχίσει να τραβά το ενδιαφέρον ξένων funds και μεγάλων αμυντικών ομίλων προς ελληνικές startups και εξειδικευμένες τεχνολογικές εταιρείες.
Και εδώ ακριβώς αναμένεται να παιχτεί η επόμενη μεγάλη μάχη:
ποιοι θα καταφέρουν να περάσουν από τον ρόλο του υπεργολάβου σε πραγματικούς παραγωγούς τεχνολογίας υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η μεγάλη ευκαιρία και το μεγάλο ρίσκο
Στην αγορά το λένε πλέον ανοιχτά: η συγκυρία ίσως να μην ξαναυπάρξει.
Η Ευρώπη επανεξοπλίζεται.
Οι αμυντικές δαπάνες εκτοξεύονται.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα μεγαλώνει.
Και η αμυντική βιομηχανία επιστρέφει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής οικονομικής στρατηγικής.
Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα καταφέρει αυτή τη φορά να αποκτήσει πραγματική παραγωγική βάση και εξαγωγικό αποτύπωμα — ή αν θα χαθεί ακόμη μία ιστορική ευκαιρία πίσω από καθυστερήσεις, γραφειοκρατία και αποσπασματικές κινήσεις.
