Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη πονοκέφαλο για την κυβέρνηση. Εξελίσσεται σε καταλύτη πολιτικών εξελίξεων, πυροδοτώντας σενάρια που μέχρι πρότινος κινούνταν στη σφαίρα του απίθανου. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον η συζήτηση για μια κυβέρνηση ευρείας αποδοχής, ακόμη και με διαφορετικό πρωθυπουργό, εφόσον οι πολιτικοί συσχετισμοί οδηγήσουν σε αδιέξοδο.

Το παρασκήνιο είναι πυκνό και οι ισορροπίες εύθραυστες. Οι δικογραφίες που σχετίζονται με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και αγγίζουν πολιτικά πρόσωπα δημιουργούν ένα περιβάλλον πίεσης που δεν περιορίζεται στο επίπεδο της διαφάνειας ή της ηθικής, αλλά επεκτείνεται στον πυρήνα της κυβερνητικής σταθερότητας. Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι το κρίσιμο μέγεθος δεν είναι μόνο η πολιτική φθορά, αλλά η αριθμητική αντοχή της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.

Η αριθμητική της εξουσίας και το όριο της δεδηλωμένης

Σε ένα πολιτικό τοπίο όπου ακόμη και μικρές διαρροές μπορούν να αποβούν καθοριστικές, η έννοια της «δεδηλωμένης» επανέρχεται με ένταση. Το ενδεχόμενο αποστασιοποιήσεων ή διαφοροποιήσεων από βουλευτές που βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων ενισχύει τον φόβο απώλειας της κοινοβουλευτικής συνοχής.

Η στρατηγική που φαίνεται να ακολουθείται είναι αυτή της σταδιακής εκτόνωσης, με στόχο να αποτραπεί μια μαζική κρίση. Ωστόσο, η πίεση από την αντιπολίτευση, αλλά και η διαρκής ανάδειξη της υπόθεσης στη δημόσια σφαίρα, περιορίζουν τα περιθώρια ελιγμών. Το πολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει και η συζήτηση μετατοπίζεται από τη διαχείριση στην επόμενη ημέρα.

Σιωπηλά «όχι» από τα βαριά ονόματα της ΝΔ – Μηνύματα αποστασιοποίησης με φόντο το Συνέδριο

Τα σενάρια της επόμενης κάλπης

Το μεγάλο ερώτημα που κυριαρχεί στους πολιτικούς διαδρόμους είναι τι θα συμβεί εάν οι εκλογές δεν δώσουν καθαρή λύση. Η προοπτική αλλεπάλληλων εκλογικών αναμετρήσεων επαναφέρει τον εφιάλτη της ακυβερνησίας, σε μια περίοδο που η οικονομική και γεωπολιτική συγκυρία δεν αφήνει περιθώρια για παρατεταμένη αστάθεια.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ιδέα μιας οικουμενικής κυβέρνησης επανέρχεται δυναμικά. Όχι ως επιλογή πολιτικής ευκολίας, αλλά ως λύση ανάγκης. Με δεδομένη την άρνηση των κομμάτων να συναινέσουν σε πρωθυπουργό που προέρχεται από την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, η συζήτηση μετατοπίζεται σε πρόσωπα κοινής αποδοχής.

Με δεδομένο μάλιστα ότι κανένα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν δέχεται για πρωθυπουργό τον σημερινό πρόεδρο της ΝΔ, Κυριάκο Μητσοτάκη, έχουν ήδη αρχίσει να πέφτουν στο τραπέζι συζητήσεις για οικουμενική (με τη συμμετοχή κυρίως της ΝΔ του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ) με πρωθυπουργό κοινής αποδοχής (όχι κάποιον πολιτικό αρχηγό), ενώ επανέρχονται στο προσκήνιο τα ονόματα των Γιάννη Στουρνάρα και Ευάγγελου Βενιζέλου τα οποία έχουν ξανακουστεί στο παρελθόν.

Η «προφητεία» Τασούλα

Αξίζει να σημειωθεί ότι το σημερινό αδιέξοδο πρώτος το είχε επισημάνει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κώστας Τασούλας σε συνομιλία που είχε με τον Αντώνη Καρακούση του Βήματος πριν από μερικούς μήνες.

Έλεγε μάλιστα ο κ. Τασούλας πως δεν μπορεί να διανοηθεί ότι η χώρα θα οδηγηθεί σε τρίτες κάλπες, δήλωση που είχε προκαλέσει τη δυσφορία του Μαξίμου. Κάτι παρόμοιο βεβαίως εννοούσε και ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Βαγγέλης Βενιζέλος όταν σημείωνε εδώ και καιρό ότι η χώρα έχει καταστεί «μη κυβερνησίμη», γεγονός που είχε προκαλέσει την οργή της Ηρώδου Αττικού 19.

Ωστόσο, η εξίσωση μόνο απλή δεν είναι. Οι κομματικές ισορροπίες, οι προσωπικές στρατηγικές και οι εκλογικοί υπολογισμοί καθιστούν κάθε τέτοιο σενάριο εξαιρετικά εύθραυστο. Το παραμικρό λάθος μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη κατάρρευση των διαπραγματεύσεων.

Tο Μαξίμου ξορκίζει τις πρόωρες εκλογές αλλά αυτό δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να προκύψουν

Το ακραίο σενάριο: αλλαγή ηγεσίας εν κινήσει

Στο πιο σκοτεινό κομμάτι του παρασκηνίου, συζητείται ένα σενάριο που μέχρι πρότινος θα θεωρούνταν πολιτική επιστημονική φαντασία: η αλλαγή ηγεσίας στο κυβερνών κόμμα εν μέσω εκλογικού κύκλου.

Η λογική πίσω από αυτή τη σκέψη είναι ότι ένα νέο πρόσωπο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «restart» για την παράταξη, περιορίζοντας τη φθορά και διευκολύνοντας μετεκλογικές συνεργασίες. Από την άλλη πλευρά, ένα τέτοιο ενδεχόμενο εγκυμονεί τον κίνδυνο να εκληφθεί ως ένδειξη πανικού, εντείνοντας την πολιτική αστάθεια.

Αν και δεν αποτελεί κυρίαρχη εκτίμηση, συζητείται ως «έσχατη λύση» σε περίπτωση εκλογικού σοκ. Το σενάριο αφορά κυρίως την πρώτη Κυριακή των εκλογών. Εάν το αποτέλεσμα για τη ΝΔ καταγραφεί ως πολιτικό «Βατερλώ» –δηλαδή πολύ κάτω από τον πήχη του 25%– τότε δεν αποκλείεται να τεθεί θέμα ηγεσίας για τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Σύμφωνα με αυτή τη λογική, θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί ένα σχέδιο «reset» πριν από τη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση. Μια τέτοια κίνηση θα ήταν πρωτοφανής για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς θα σήμαινε παραίτηση εν ενεργεία πρωθυπουργού ανάμεσα σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις.

Οι υποστηρικτές του σεναρίου θεωρούν ότι ένα νέο πρόσωπο στην ηγεσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «βαλβίδα αποσυμπίεσης» για την κοινωνική δυσαρέσκεια. Αντίθετα, οι επικριτές εκτιμούν ότι μια τέτοια κίνηση θα εξέπεμπε εικόνα πανικού και πολιτικής αποσταθεροποίησης.

Η επόμενη ημέρα

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το πολιτικό σκηνικό εισέρχεται σε περίοδο υψηλής αβεβαιότητας. Τα σενάρια που διακινούνται μπορεί να διαφέρουν ως προς την πιθανότητα υλοποίησης, αλλά έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την αναζήτηση διεξόδου σε ένα περιβάλλον που γίνεται ολοένα και πιο πιεστικό.

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ λειτουργεί ως επιταχυντής εξελίξεων. Και όσο το «θρίλερ» συνεχίζεται, τόσο θα ενισχύονται οι συζητήσεις για λύσεις που μέχρι χθες έμοιαζαν αδιανόητες.

Στο τέλος της ημέρας, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποια κυβέρνηση θα προκύψει, αλλά με ποιους όρους θα μπορέσει να σταθεί.

Διαβάστε ακόμη: