Για δεκαετίες, η Ελλάδα περίμενε δεδομένα από ξένα συστήματα και διεθνείς υπηρεσίες προκειμένου να αποκτήσει εικόνα από μεγάλες φωτιές, φυσικές καταστροφές ή περιβαλλοντικές μεταβολές. Πλέον, αυτό αλλάζει.

Η εκτόξευση των πρώτων ελληνικών θερμικών μικροδορυφόρων σηματοδοτεί ένα τεχνολογικό και επιχειρησιακό άλμα που μεταφέρει τη χώρα σε μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Όχι μόνο επειδή η Ελλάδα αποκτά παρουσία στο πεδίο των διαστημικών εφαρμογών, αλλά κυρίως επειδή αποκτά τη δυνατότητα να παρακολουθεί μόνη της, με ταχύτητα και ακρίβεια, κρίσιμα γεγονότα που μέχρι σήμερα αντιμετωπίζονταν με καθυστέρηση.

Οι τέσσερις δορυφόροι που εκτοξεύθηκαν εντάσσονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και αποτελούν τον πυρήνα ενός νέου μηχανισμού παρακολούθησης που θα λειτουργεί διαρκώς, ημέρα και νύχτα.

Η ουσία του εγχειρήματος βρίσκεται αλλού: για πρώτη φορά η Πολιτεία θα μπορεί να έχει σχεδόν άμεση εικόνα για την έναρξη και την πορεία μιας φωτιάς, χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από επίγειες αναφορές, τηλεφωνικές ειδοποιήσεις ή ξένα δίκτυα πληροφόρησης.

Νέα επιχειρησιακή πραγματικότητα

Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι απλώς η ύπαρξη δορυφόρων στο διάστημα. Είναι η αξιοποίηση των πληροφοριών που αυτοί παράγουν.

Τα νέα συστήματα επιτρέπουν τον εντοπισμό θερμικών μεταβολών ακόμη και σε δύσβατες περιοχές ή κατά τη διάρκεια της νύχτας. Με άλλα λόγια, μπορούν να εντοπίσουν έγκαιρα μια νέα εστία φωτιάς πριν αυτή λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Παράλληλα, δίνουν τη δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης της εξάπλωσης των πύρινων μετώπων, προσφέροντας στα κέντρα επιχειρήσεων πολύ καθαρότερη εικόνα για το πού κινείται ο κίνδυνος και πώς πρέπει να κατανεμηθούν οι δυνάμεις.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, έκανε λόγο για μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης κρίσεων, σημειώνοντας ότι η πληροφορία πλέον φτάνει «σε σχεδόν πραγματικό χρόνο» στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής.

Αυτό πρακτικά σημαίνει λιγότερος χαμένος χρόνος, ταχύτερες αποφάσεις και καλύτερος συντονισμός σε στιγμές όπου κάθε λεπτό μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο.

Ένα ενιαίο σύστημα πληροφοριών

Η νέα υποδομή δεν λειτουργεί απομονωμένα. Τα δεδομένα των δορυφόρων συνδέονται με τα ήδη υπάρχοντα επιχειρησιακά συστήματα της χώρας, δημιουργώντας ένα ενιαίο περιβάλλον παρακολούθησης και διαχείρισης κρίσεων.

Η OroraTech, που συμμετέχει στην ανάπτυξη του προγράμματος, έχει ήδη προχωρήσει στην ενσωμάτωση των δεδομένων στα συστήματα της Πυροσβεστικής, επιτρέποντας στα επιχειρησιακά κέντρα να βλέπουν σε ζωντανό χρόνο ενεργές εστίες, θερμικές ανωμαλίες και εκτιμήσεις εξάπλωσης.

Παράλληλα, δημιουργείται ένας κεντρικός κόμβος συγκέντρωσης γεωχωρικών πληροφοριών, όπου θα συνδυάζονται στοιχεία όχι μόνο από ελληνικά συστήματα αλλά και από ευρωπαϊκές και διεθνείς αποστολές.

Στην πράξη, η χώρα επιχειρεί να χτίσει ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον λήψης αποφάσεων που θα επιτρέπει καλύτερη αξιολόγηση κινδύνου, έγκαιρες ειδοποιήσεις και πιο στοχευμένες παρεμβάσεις.

Πέρα από τις φωτιές

Παρότι η προστασία από τις πυρκαγιές αποτελεί τον βασικό πυλώνα του προγράμματος, οι δυνατότητες των νέων συστημάτων επεκτείνονται πολύ πιο πέρα.

Οι θερμικοί δορυφόροι θα χρησιμοποιούνται και για την παρακολούθηση θαλάσσιων φαινομένων, μεταβολών στη θερμοκρασία εδάφους, περιβαλλοντικών πιέσεων αλλά και φαινομένων που σχετίζονται με την κλιματική κρίση στις πόλεις και στις αγροτικές περιοχές.

Θα μπορούν επίσης να παρέχουν κρίσιμα στοιχεία για τη γεωργία, τις υδατοκαλλιέργειες και τη διαχείριση φυσικών πόρων, δημιουργώντας ένα πολύ ευρύτερο πλέγμα εφαρμογών με άμεσο αντίκτυπο στην οικονομία και στην καθημερινότητα.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ίσως το συμβολικό αποτύπωμα αυτής της κίνησης.

Σε μια εποχή όπου η πληροφορία και η ταχύτητα αντίδρασης καθορίζουν την αποτελεσματικότητα ενός κράτους, η Ελλάδα επιχειρεί να αποκτήσει τα δικά της εργαλεία επιτήρησης, πρόληψης και διαχείρισης κρίσεων. Και αυτό από μόνο του συνιστά μια βαθιά αλλαγή φιλοσοφίας για το πώς οργανώνεται η χώρα απέναντι στις προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.

Διαβάστε ακόμη: