Γράφαμε πριν μήνες για τον κίνδυνο. Πλέον, γράφουμε τον επικήδειο. Καθώς μετράμε αντίστροφα για την αλλαγή του έτους, η Γερμανία καταγράφει ένα θλιβερό ιστορικό ρεκόρ: Κλείνει και το 2025 στο «κόκκινο», με το ΑΕΠ να συρρικνώνεται κατά 0,6%.

Είναι η τρίτη συνεχόμενη χρονιά ύφεσης. Δεν είναι πια «ασθένεια»· είναι η νέα κανονικότητα μιας χώρας που ξέχασε πώς να παράγει πλούτο και αρκείται στο να διαχειρίζεται τη φτώχεια της.

Τα νούμερα του Δεκεμβρίου είναι αμείλικτα. Η χρονιά που υποσχόταν «ανάκαμψη» κατέληξε σε εφιάλτη. Η βιομηχανική παραγωγή τον Νοέμβριο του ’25 κατέρρευσε κατά 4,8%, αγγίζοντας επίπεδα που είχαμε να δούμε από τη δεκαετία του ’90.

Το Βερολίνο, πολιτικά εξουθενωμένο από τις ατελείωτες διαμάχες της νέας κυβέρνησης που προέκυψε φέτος, παρακολουθεί αμέτοχο.

Το «Μηδενικό Έλλειμμα» (Schwarze Null) έχει πάει περίπατο με το έλλειμμα να ξεπερνά το 3,5%, αλλά τα δανεικά δεν πάνε σε επενδύσεις· πάνε σε επιδόματα ανεργίας για τους χιλιάδες που απολύονται από την αυτοκινητοβιομηχανία.

Το 2025 θα μείνει στην ιστορία ως η χρονιά που η γερμανική μηχανή σταμάτησε να γουργουρίζει και άρχισε να ρετάρει οριστικά.

Τα δεδομένα είναι αμείλικτα: Η Γερμανία βιώνει το εφιαλτικό σενάριο της στασιμοπληθωρισμού (stagflation). Η οικονομία της συρρικνώνεται, ενώ οι τιμές συνεχίζουν να καλπάζουν με τον πληθωρισμό να επιμένει στο 3,2% λόγω ενέργειας.

Μετά από μια ύφεση το 2023, το 2024 και το 2025 οι προβλέψεις για το 2026 είναι, στην καλύτερη περίπτωση, μηδενικές.

Το «μηδενική ανάπτυξη» πλέον πανηγυρίζεται ως επιτυχία στο Βερολίνο, μια παραδοχή ήττας που θα ήταν αδιανόητη πριν από μία δεκαετία.

Η σύγκριση με την άλλη όχθη του Ατλαντικού αποκαλύπτει το μέγεθος της τραγωδίας. Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες είδαν το ΑΕΠ τους να εκτοξεύεται μετά την πανδημία, αξιοποιώντας τη ρευστότητα για πραγματική ανάπτυξη, η Γερμανία παρέμεινε στάσιμη.

Την τελευταία δεκαετία, η γερμανική οικονομία αναπτύχθηκε κατά μόλις 16%, τη στιγμή που η αμερικανική οικονομία διπλασιάστηκε (+76%).

Αυτό δεν είναι απλώς μια απόκλιση· είναι μια γεωοικονομική ήττα στρατηγικών διαστάσεων. Η βιομηχανική παραγωγή της χώρας μειώνεται σταθερά από το 2019, τα εργοστάσια κλείνουν το ένα μετά το άλλο και οι πτωχεύσεις αυξάνονται με ρυθμούς που θυμίζουν καιρούς πολέμου, ξεπερνώντας τις 20.000 εταιρείες φέτος (+24% σε σχέση με πέρυσι).

Το ενεργειακό «αυτοκτονικό» σοκ

Η ρίζα του κακού, ωστόσο, είναι βαθιά γεωπολιτική. Το γερμανικό οικονομικό θαύμα στηρίχθηκε σε μια απλή, αλλά πλέον νεκρή, εξίσωση: φθηνή ρωσική ενέργεια σε συνδυασμό με υψηλής ποιότητας γερμανική μηχανική για εξαγωγές στην Κίνα. Αυτός ο κόσμος τελείωσε το 2022.

Η αποκοπή από το ρωσικό φυσικό αέριο δεν ήταν απλώς μια αλλαγή προμηθευτή· ήταν μια δομική καταστροφή κόστους. Η Γερμανία αναγκάστηκε να υποκαταστήσει τους ρωσικούς αγωγούς με ακριβό LNG από τις ΗΠΑ και τη Νορβηγία. Το αποτέλεσμα; Οι τιμές του φυσικού αερίου στη Γερμανία είναι πλέον τριπλάσιες σε σύγκριση με τις ΗΠΑ (περίπου 45€/MWh έναντι 12€/MWh).

Όταν η ενέργεια είναι η πρώτη ύλη της βιομηχανίας σου και κοστίζει τρεις φορές περισσότερο από τον ανταγωνιστή σου, η «ανταγωνιστικότητα» παύει να υπάρχει ως έννοια.

Σκεφτείτε το απλά: Στις ΗΠΑ η βενζίνη κοστίζει περίπου 0,95 δολάρια το λίτρο. Στη Γερμανία, η τιμή αγγίζει τα 2 δολάρια το λίτρο. Για τον μέσο πολίτη που χρησιμοποιεί τα άριστα γερμανικά μέσα μεταφοράς, αυτό ίσως είναι διαχειρίσιμο. Για μια βιομηχανία, όμως, για έναν στόλο logistics, για ένα εργοστάσιο χημικών, αυτή η διαφορά είναι θανατηφόρα.

Τα περιθώρια κέρδους εξανεμίζονται και η παραγωγή καθίσταται ασύμφορη. Η αποβιομηχάνιση δεν είναι φόβος, είναι η νέα πραγματικότητα.

Τουρκία, σταδιακά κάνει πίσω η Volkswagen

Volkswagen και BASF: Η έξοδος

Αυτό που φοβόμασταν το φθινόπωρο, έγινε πράξη τον χειμώνα. Οι απειλές της Volkswagen έγιναν απολύσεις – μιλάμε για περικοπή 30.000 θέσεων εργασίας. Τα λουκέτα σε ιστορικές μονάδες δεν είναι πλέον πρωτοσέλιδα, είναι η καθημερινότητα στις ειδήσεις των 8.

Ακόμα χειρότερα, η «σιωπηλή φυγή» γιγαντώθηκε με τις άμεσες ξένες επενδύσεις (FDI) στη χώρα να καταγράφουν αρνητικό ρεκόρ δεκαετίας.

Η BASF και άλλοι χημικοί κολοσσοί ανακοίνωσαν μέσα στον Δεκέμβριο την περαιτέρω μεταφορά δραστηριοτήτων στην Κίνα και τις ΗΠΑ.

Γιατί να μείνουν; Η ενέργεια στη Γερμανία παραμένει πανάκριβη, ενώ ο Τραμπ στις ΗΠΑ προσφέρει φοροαπαλλαγές και φθηνό ρεύμα. Το γερμανικό κεφάλαιο ψηφίζει με τα πόδια του, και ψηφίζει «αποχώρηση».

Στο γεωπολιτικό πεδίο, ο πρώτος χρόνος της νέας θητείας Τραμπ κλείνει με τον χειρότερο τρόπο για την Ευρώπη. Οι δασμοί (10-20%) που επιβλήθηκαν μέσα στο 2025 έχουν γονατίσει τις γερμανικές εξαγωγές, κοστίζοντας ήδη 30 δισ. ευρώ στο γερμανικό ΑΕΠ.

Το Βερολίνο προσπάθησε να διαπραγματευτεί, αλλά η Ουάσινγκτον δεν ακούει παρακάλια· ζητάει υποταγή. Η Γερμανία βρίσκεται εγκλωβισμένη. Από τη μια, οι ΗΠΑ απαιτούν πλήρη στοίχιση κατά της Κίνας. Από την άλλη, η Κίνα είναι η μόνη αγορά που (ακόμα) αγοράζει γερμανικά αυτοκίνητα, αν και το μερίδιο αγοράς των γερμανικών ΙΧ εκεί κατρακύλησε στο 14% από 20% πέρυσι.

Το Βερολίνο είναι ο σάκος του μποξ ανάμεσα σε δύο υπερδυνάμεις που το σφυροκοπούν αλύπητα.

Γερμανία: Ανοίγει ο δρόμος για κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού - Ο νικητής Μερτς ψάχνει συμπαίκτες

2026: Η χρονιά της κρίσης χρέους;

Κοιτάζοντας προς το 2026, το τοπίο είναι ζοφερό. Οι αγορές αρχίζουν να μυρίζουν αίμα. Το γερμανικό ομόλογο, κάποτε το ασφαλέστερο καταφύγιο του κόσμου, αρχίζει να τρίζει, με την απόδοση του 10ετούς Bund να σκαρφαλώνει στο 2,9%.

Με την οικονομία σε μόνιμη ύφεση και το κράτος να δανείζεται για να καλύψει μαύρες τρύπες, το ερώτημα δεν είναι «πότε θα ανακάμψουμε», αλλά «πότε θα σκάσει».

Αν το Βερολίνο δεν καταφέρει να παρουσιάσει ένα σοκ μεταρρυθμίσεων μέσα στο πρώτο τρίμηνο του ’26, η Ευρωζώνη θα βρεθεί μπροστά σε υπαρξιακό κίνδυνο. Και αυτή τη φορά, δεν θα υπάρχει γερμανικό πορτοφόλι για να πληρώσει τη διάσωση. Το πορτοφόλι άδειασε.

Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Η Γερμανία που ξέραμε, η Γερμανία της ευημερίας, της τάξης και της βιομηχανικής υπεροχής, τελειώνει αυτόν τον Δεκέμβριο. Το 2025 ήταν η χρονιά της συνειδητοποίησης. Το 2026 θα είναι η χρονιά της επιβίωσης.

Η ατμομηχανή όχι μόνο έσβησε, αλλά πλέον ξηλώνεται για παλιοσίδερα.

Καλή τύχη στην Ευρώπη – θα της χρειαστεί. (Κάπου το έχουμε ξανακούσει αυτό…)!

Διαβάστε ακόμη: