Αν εξετάσει κανείς την κλίμακα των απολύσεων που ανακοίνωσαν φέτος μεγάλες κυρίως αμερικανικές επιχειρήσεις μόνο μέσα στους πρώτους τρεις μήνες του έτους, ήδη 300.749 τον αριθμό, θα αναρωτηθεί ποια νέα κρίση βρίσκεται πίσω από τις σχεδόν πρωτοφανείς αυτές μειώσεις προσωπικού σε επιχειρήσεις κάθε είδους.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, αυτή η κλίμακα της μείωσης προσωπικού σε κολοσσούς από την Amazon μέχρι τη Morgan Stanley είναι συγκρίσιμη μόνο με τη λαίλαπα που έφερε πέρυσι ο Ελον Μασκ, όταν ως δεξί χέρι του Ντόναλντ Τραμπ ανέλαβε να απαλλάξει το αμερικανικό δημόσιο από μερικές εκατοντάδες χιλιάδες υπαλλήλους.

Προφανώς οι απολύσεις του Μασκ δεν είναι το ενδεδειγμένο μέτρο σύγκρισης για να αξιολογήσει κανείς την έκταση και τη σοβαρότητα της εξέλιξης. Δεν είναι ενδεδειγμένο μέτρο σύγκρισης ούτε οι υπερδιπλάσιες απολύσεις που κατεγράφησαν στις ΗΠΑ τον Απρίλιο και τον Μάιο του φοβερού 2020, όταν η πανδημία διέκοψε εκβιαστικά κάθε οικονομική δραστηριότητα στο μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη. Γιατί μόνο σε σύγκριση με αυτά τα δύο επεισόδια μαζικών απολύσεων ωχριούν οι τελευταίες μειώσεις προσωπικού στην αμερικανική αγορά, οι οποίες, σημειωτέον, συνεχίζονται.

Κύμα απολύσεων λόγω της επέλασης της τεχνητής νοημοσύνης-1

Ο συνήθης ύποπτος, όπως άλλωστε δεν το κρύβουν πολλές επιχειρήσεις, είναι η τεχνητή νοημοσύνη που είτε αντικαθιστά ευθέως ολόκληρες κατηγορίες επαγγελμάτων και ειδικοτήτων, είτε προσελκύει επενδύσεις από επιχειρήσεις και τις ενθαρρύνει να προβούν σε εξοικονόμηση μειώνοντας το προσωπικό τους. Εν ολίγοις οι μαζικές απολύσεις προδίδουν πως η επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης και ο αναμενόμενος Αρμαγεδδών στις θέσεις εργασίας είναι ήδη εδώ και πλήττουν εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους, μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Και όπως πολλοί είχαν προβλέψει, πλήττει περισσότερο εργαζομένους σε κλάδους τεχνολογίας που μέχρι την εμφάνιση των προηγμένων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης ήταν οι άνθρωποι των επαγγελμάτων του μέλλοντος. Είναι ενδεικτική πρόσφατη έρευνα ομάδας οικονομολόγων του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, σύμφωνα με την οποία σε τομείς εκτεθειμένους στην τεχνητή νοημοσύνη, όπως, για παράδειγμα, στον τομέα ανάπτυξης λογισμικού, η απασχόληση των νέων έχει μειωθεί κατά 16% περισσότερο σε σύγκριση με τη μείωση σε άλλους κλάδους που δεν είναι εκτεθειμένοι στην τεχνητή νοημοσύνη.

Σύμφωνα με ανάλυση της Federal Reserve της Νέας Υόρκης, η ανεργία μεταξύ αποφοίτων πανεπιστημίου στις ηλικίες από 22 έως 27 ετών αυξάνεται και στα τέλη του περασμένου έτους είχε φθάσει στο 5,6%. Ιδιαίτερο στοιχείο της έρευνας είναι, όμως, ότι μεταξύ των εργαζομένων στην ίδια ηλικιακή κατηγορία, πάνω από το 40% απασχολείται σε επαγγέλματα για τα οποία δεν απαιτείται συνήθως πτυχίο πανεπιστημίου. Είναι το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί από το 2000.

Αλλη έρευνα ομάδας οικονομολόγων του Πανεπιστημίου Πίτσμπουργκ καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα πως οι απολύσεις είναι περισσότερες και οι προσλήψεις λιγότερες σε τομείς εκτεθειμένους στην τεχνητή νοημοσύνη. Σύμφωνα με αυτή την έρευνα, όμως, η συγκεκριμένη τάση άρχισε να αναπτύσσεται προτού δοθεί στη δημοσιότητα η διάσημη πλέον εφαρμογή CHATGPT που αιφνιδίασε στις αρχές του 2022 και έφερε την τεχνητή νοημοσύνη στα γραφεία και στα σπίτια. Σχετική έρευνα διεξήγαγε και το περιοδικό Economist και διαπίστωσε πως από το 2022 έως το 2024 στους κλάδους που δεν είναι τόσο εκτεθειμένοι στην τεχνητή νοημοσύνη, όπως, για παράδειγμα, μεταξύ εκπαιδευτικών, πτυχιούχων φιλοσοφίας και μηχανολόγων, η απασχόληση μειώθηκε μόνο κατά 1,5 εκατοστιαία μονάδα. Ομως, στους κλάδους με μεγάλη έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη, όπως, για παράδειγμα, στην πληροφορική, στη μηχανολογία υπολογιστών και γενικά στους υπολογιστές, η απασχόληση μειώθηκε κατά 6,6 εκατοστιαίες μονάδες. Γενικότερη διαπίστωση, πάντως, είναι πως οι νέες θέσεις εργασίας τείνουν να μειώνονται και βρίσκονται κάτω από τα προ πανδημίας επίπεδα.

Και στο μεταξύ δεν έχουν σταματήσει οι δυσοίωνες προβλέψεις. Ο Ντάριο Ανοντέι, διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, προέβλεψε προ εβδομάδων ότι τουλάχιστον οι μισοί από τους νεοδιόριστους υπαλλήλους γραφείου θα εξαφανιστούν μέσα στην επόμενη πενταετία. Ο Μουσταφά Σουλεϊμάν, διευθύνων σύμβουλος της Microsoft AI, πιστεύει πως το μεγαλύτερο μέρος της εργασίας υπαλλήλων γραφείου «θα έχει πλήρως αυτοματοποιηθεί από την τεχνητή νοημοσύνη μέσα στους επόμενους 12 έως 18 μήνες». Μαζί τους και τουλάχιστον το 50% των επικεφαλής επιχειρήσεων που δηλώνουν πως εξετάζουν την προοπτική να αντικαταστήσουν τους πιο καινούργιους υπαλλήλους τους με την τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, σε δημοσκόπηση που διεξήγαγε η Quinnipiac τον Μάρτιο, οι Αμερικανοί σε ποσοστό 70% δήλωσαν πεπεισμένοι πως η τεχνητή νοημοσύνη θα μειώσει σημαντικά τις επαγγελματικές ευκαιρίες τους, όταν μόλις πριν από ένα χρόνο το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 56%. Οχι αδίκως, αν δει κανείς πως στη Handshake, πλατφόρμα ανεύρεσης εργασίας για αποφοίτους πανεπιστημίου, οι κενές θέσεις είναι 50% λιγότερες σε σύγκριση με το 2022.

Διαβάστε ακόμη: