Παρά τα ιδιαίτερα ισχυρά αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου και τις επιδόσεις που ήδη δημιουργούν προϋποθέσεις υπέρβασης των ετήσιων στόχων, οι διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών επιλέγουν να κινηθούν με προσεκτικά βήματα, αποφεύγοντας – προς το παρόν – τις μεγάλες αναβαθμίσεις στα business plans τους.
Η στάση αυτή δεν είναι τυχαία. Στην πραγματικότητα, οι τραπεζίτες φαίνεται να ακολουθούν μια συνειδητή στρατηγική «διατήρησης πυρομαχικών» για το δεύτερο εξάμηνο του έτους, όταν το διεθνές περιβάλλον θα είναι πιο ξεκάθαρο και οι ελληνικές τράπεζες θα κληθούν να ανταγωνιστούν πιο άμεσα τις ευρωπαϊκές σε επίπεδο αποτιμήσεων, επενδυτικών ροών και ορατότητας, ιδιαίτερα μετά και την ένταξή τους στον δείκτη Stoxx Banks.
Το πρώτο τρίμηνο έδειξε ότι ο κλάδος εξακολουθεί να παράγει ισχυρή οργανική κερδοφορία, παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων. Τα καθαρά έσοδα από τόκους κινήθηκαν καλύτερα των εκτιμήσεων, ενώ η πιστωτική επέκταση παρέμεινε ισχυρή, ενισχυόμενη από επιχειρηματικά δάνεια, έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα.
Η εικόνα αυτή επέτρεψε σε Eurobank και Εθνική να ξεπεράσουν τις προβλέψεις του consensus σε επίπεδο καθαρών εσόδων από τόκους, ενώ και η Πειραιώς κινήθηκε ουσιαστικά εντός στόχων, παρά την αρνητική συμβολή του trading. Οι επιδόσεις αυτές θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς καταγράφηκαν σε ένα τρίμηνο με λιγότερες ημερολογιακές ημέρες και σε μια περίοδο όπου η αγορά προεξοφλούσε ισχυρότερη πίεση στα επιτοκιακά περιθώρια.
Το σημείο κλειδί
Κομβικό στοιχείο για τη συνέχεια θεωρείται πλέον η πορεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι συνεχείς μεταβολές στις εκτιμήσεις των αναλυτών για το πότε θα ξεκινήσει νέος κύκλος αυξήσεων επιτοκίων έχουν οδηγήσει τις διοικήσεις σε πιο συντηρητική στάση. Το βασικό σενάριο της αγοράς τοποθετεί πλέον μία κίνηση 25 μονάδων βάσης τον Ιούνιο και πιθανόν ακόμη μία τον Σεπτέμβριο.
Για τις ελληνικές τράπεζες, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Με βάση τα μοντέλα ευαισθησίας που παρουσιάζουν στους αναλυτές, κάθε μεταβολή κατά 25 μονάδες βάσης στα επιτόκια μπορεί να προσθέσει από 15 έως και 40 εκατ. ευρώ στα καθαρά έσοδα από τόκους. Εθνική και Πειραιώς εμφανίζουν τη μεγαλύτερη έκθεση στην επιτοκιακή μεταβολή, ενώ η Alpha Bank τη χαμηλότερη, γεγονός που της επέτρεψε να περάσει ταχύτερα σε φάση σταθεροποίησης των μεγεθών της κατά τον προηγούμενο κύκλο αποκλιμάκωσης.
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη σύνθεση των καταθέσεων. Η Εθνική εξακολουθεί να διαθέτει την πιο «φθηνή» καταθετική βάση, καθώς οι προθεσμιακές αντιστοιχούν μόλις στο 15% του συνόλου. Στην Πειραιώς κινούνται κοντά στο 20%, ενώ η Eurobank – που διαθέτει υψηλότερη έκθεση στις προθεσμιακές – εμφανίζεται καλύτερη των αρχικών εκτιμήσεων της διοίκησης.
Εξίσου σημαντικό είναι πως οι τράπεζες επέλεξαν να «φορτώσουν» το πρώτο τρίμηνο με υψηλότερα έκτακτα κόστη, κυρίως μέσω προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου, καθαρίζοντας ουσιαστικά τον ορίζοντα για τα επόμενα τρίμηνα. Παρά τα αυξημένα one-offs, οι καθαρές επιδόσεις παρέμειναν ανθεκτικές. Η Εθνική εμφάνισε καθαρή κερδοφορία υψηλότερη των εκτιμήσεων, παρά έκτακτα έξοδα άνω των 70 εκατ. ευρώ, ενώ η Eurobank απορρόφησε φορολογικές και λειτουργικές επιβαρύνσεις χωρίς ουσιαστική απόκλιση από τις προβλέψεις της αγοράς.
Το αποτέλεσμα είναι ότι οι αναλυτές αρχίζουν ήδη να προχωρούν σε νέες αναβαθμίσεις εκτιμήσεων για την επόμενη τριετία, κυρίως στην περίπτωση της Εθνικής και της Πειραιώς, όπου η αγορά εμφανίζεται ακόμη πιο συντηρητική από τις ίδιες τις διοικήσεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, η στρατηγική των τραπεζών μοιάζει σαφής: να διατηρήσουν χαμηλότερα τον πήχη τώρα, ώστε να δημιουργήσουν χώρο για νέες θετικές εκπλήξεις αργότερα. Και αυτό ακριβώς είναι που αρχίζει να τροφοδοτεί το νέο re-rating του ελληνικού τραπεζικού κλάδου.
