Οι επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές που εφαρμόζουν μεγάλες οικονομίες οδηγούν σε σταδιακή άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων τους, επηρεάζοντας συνολικά τις διεθνείς αγορές χρέους και συναλλάγματος. Οι επενδυτές εμφανίζονται ολοένα και πιο επιφυλακτικοί απέναντι σε χώρες με υψηλά ελλείμματα και διογκούμενο δημόσιο χρέος, γεγονός που μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος δανεισμού και μεγαλύτερη μεταβλητότητα.

Ιαπωνία: Υψηλό χρέος και αυξανόμενος πληθωρισμός

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ιαπωνία, όπου οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων ακολουθούν ανοδική πορεία από το 2023. Την περασμένη εβδομάδα αυξήθηκαν κατά 30 μονάδες βάσης, φτάνοντας στο 2,37%, μετά τις προεκλογικές εξαγγελίες της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι για κατάργηση του φόρου κατανάλωσης στα τρόφιμα.

Η εξέλιξη αυτή ανησυχεί τις αγορές, καθώς το ιαπωνικό δημόσιο χρέος κινείται κοντά στο 240% του ΑΕΠ, το υψηλότερο μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών. Μετά την κρίση του 2008, το χρέος χρηματοδοτούνταν κυρίως από εγχώριους επενδυτές με σχεδόν μηδενικές αποδόσεις, λόγω χαμηλού πληθωρισμού. Ωστόσο, την περίοδο 2023–2025 ο πληθωρισμός σταθεροποιήθηκε κοντά στο 3%, αλλάζοντας τα δεδομένα.

Ως αποτέλεσμα, οι επενδυτές περιορίζουν την έκθεσή τους, οδηγώντας σε πτώση των τιμών και συνολική άνοδο των αποδόσεων κατά περίπου δύο ποσοστιαίες μονάδες από το 2023.

ΗΠΑ: Υψηλά ελλείμματα και πολιτική αβεβαιότητα

Αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζουν και τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα. Οι αποδόσεις των 10ετών Treasuries διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, επηρεαζόμενες από τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, το αυξανόμενο χρέος και την πολιτική αβεβαιότητα.

Η απόδοση αυξήθηκε πρόσφατα στο 4,29%, εν μέσω έντασης γύρω από την πολιτική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας και παρεμβάσεων του προέδρου Donald Trump. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση σε σχέση με πέρυσι, παραμένει ιστορικά υψηλή, καθώς το έλλειμμα εκτιμάται στο 5,9% του ΑΕΠ και το χρέος στο 124%.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αύξηση των τόκων για την εξυπηρέτηση του χρέους, η οποία ενισχύει τη δυναμική του προβλήματος και περιορίζει τα περιθώρια δημοσιονομικών παρεμβάσεων στο μέλλον.

Πίεση σε δολάριο και γιεν – Άνοδος του ευρώ

Οι μαζικές πωλήσεις ιαπωνικών και αμερικανικών τίτλων συνοδεύτηκαν από αποδυνάμωση των αντίστοιχων νομισμάτων. Το δολάριο υποχώρησε σε χαμηλά πολλών ετών έναντι των βασικών νομισμάτων, με το ευρώ να ξεπερνά το όριο των 1,20 δολαρίων.

Αντίστοιχα, το γιεν κατέγραψε σημαντική πτώση, προκαλώντας ακόμη και φήμες για ενδεχόμενη κοινή παρέμβαση στήριξης από Τόκιο και Ουάσιγκτον. Έτσι, δολάριο και γιεν φαίνεται να χάνουν προσωρινά τον ρόλο του «ασφαλούς καταφυγίου».

Το ελβετικό φράγκο ως μοναδικό ασφαλές λιμάνι

Σε αντίθεση με τα παραπάνω, το Ελβετία παραμένει σημείο αναφοράς για τους επενδυτές. Το ελβετικό φράγκο ενισχύθηκε έναντι όλων των βασικών νομισμάτων, με το ευρώ να υποχωρεί κάτω από τα 0,92 φράγκα.

Παράλληλα, τα 10ετή ελβετικά ομόλογα διατηρούν απόδοση κοντά στο μηδέν (0,18%), χάρη στον μηδενικό πληθωρισμό και τη σταθερή δημοσιονομική εικόνα της χώρας.

Ελλάδα: Σταθερότητα και ενίσχυση αξιοπιστίας

Ο αντίκτυπος από τις διεθνείς πιέσεις στην Ευρώπη ήταν περιορισμένος. Στην Ελλάδα, η απόδοση των 10ετών ομολόγων διαμορφώθηκε στο 3,46%, σε επίπεδα αντίστοιχα με αυτά της Γαλλίας και της Ιταλίας.

Σύμφωνα με τον οικονομολόγο του Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, Matthias Gnewuch, τα ελληνικά ομόλογα έχουν πλέον ενοποιηθεί με αυτά της Ευρωζώνης, γεγονός που αντανακλά αυξημένη εμπιστοσύνη των αγορών, μειωμένο κόστος δανεισμού και βελτιωμένες συνθήκες χρηματοδότησης.

Όπως επισημαίνει, η εξέλιξη αυτή αποτελεί αποτέλεσμα της διαρκούς οικονομικής ανάκαμψης και των δημοσιονομικών πλεονασμάτων, ενώ συνδέει πλέον την πορεία των ελληνικών αποδόσεων με εκείνη των γερμανικών τίτλων.

Ένα νέο διεθνές περιβάλλον για το δημόσιο χρέος

Συνολικά, οι εξελίξεις αποτυπώνουν ένα νέο περιβάλλον στις αγορές κρατικού χρέους, όπου τα υψηλά ελλείμματα και το αυξανόμενο χρέος τιμολογούνται αυστηρότερα. Οι επενδυτές στρέφονται σε οικονομίες με σταθερά δημοσιονομικά χαρακτηριστικά, ενώ χώρες με χαλαρή πολιτική αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κόστος δανεισμού και πιέσεις στα νομίσματά τους.

Διαβάστε ακόμη: