Η ελληνική πρόταση για αξιοποίηση των μελλοντικών δημοπρασιών συχνοτήτων 6G ανοίγει τον δρόμο για μια νέα πηγή εσόδων της ΕΕ – Στο τραπέζι χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων σε τεχνολογία, AI και τηλεπικοινωνίες
Μια νέα ευρωπαϊκή δεξαμενή κεφαλαίων, που σε πρώτη φάση θα μπορούσε να φθάσει ακόμη και τα 15 δισ. ευρώ, επιχειρεί να δημιουργήσει η ελληνική πρόταση για την ίδρυση μιας «Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος» (European Spectrum Union), αξιοποιώντας την επόμενη μεγάλη τεχνολογική μετάβαση στις τηλεπικοινωνίες, το 6G.
Η πρόταση, η οποία αναπτύχθηκε από τον πρόεδρο του Eurogroup και υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, παρουσιάστηκε στους Ευρωπαίους υπουργούς την Τρίτη και προβλέπει ότι μέρος των εσόδων από τις μελλοντικές εθνικές δημοπρασίες φάσματος θα μπορούσε να κατευθύνεται τόσο στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό όσο και σε στρατηγικές τεχνολογικές επενδύσεις.
Σύμφωνα με το Reuters, η αρχική χρηματοδοτική δυνατότητα του σχεδίου υπολογίζεται περίπου στα 12 έως 15 δισ. ευρώ, με την ελληνική πλευρά να επισημαίνει ότι πρόκειται για προκαταρκτική παραδοχή σχεδιασμού και όχι για επίσημη αποτίμηση ή πρόβλεψη.
Το σχέδιο αποκτά ιδιαίτερη οικονομική βαρύτητα καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά νέες πηγές χρηματοδότησης, την ώρα που αυξάνονται οι ανάγκες για άμυνα, τεχνολογία, ανταγωνιστικότητα και μεγάλες επενδύσεις.
Πώς θα λειτουργεί ο νέος ευρωπαϊκός «κουμπαράς»
Το φάσμα ραδιοσυχνοτήτων αποτελεί έναν περιορισμένο και ιδιαίτερα πολύτιμο δημόσιο πόρο. Οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι πληρώνουν στις κυβερνήσεις σημαντικά ποσά για να αποκτήσουν δικαιώματα χρήσης συγκεκριμένων συχνοτήτων, μέσω των οποίων παρέχουν υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας.
Η μετάβαση στο 6G, αλλά και η μελλοντική ανανέωση επιλεγμένων αδειών 5G, δημιουργούν επομένως μια νέα αγορά δικαιωμάτων τεράστιας οικονομικής σημασίας.
Η ελληνική πρόταση προβλέπει ότι ένα μέρος των εσόδων από αυτές τις διαδικασίες θα μπορούσε να μετατραπεί σε νέο ίδιο πόρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ ένα ακόμη μέρος θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για έναν ευρωπαϊκό επενδυτικό μηχανισμό.
Τα κεφάλαια θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε τομείς όπως το 6G, η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι υπολογιστικές υποδομές, η ασφαλής συνδεσιμότητα και τα ευρωπαϊκά τηλεπικοινωνιακά δίκτυα. Η πρόταση εξετάζει επίσης τη δυνατότητα αξιοποίησης της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ώστε τα αρχικά κεφάλαια να λειτουργήσουν πολλαπλασιαστικά, μέσω δανείων, εγγυήσεων και ιδιωτικών επενδύσεων.
Γιατί τα 15 δισ. ευρώ έχουν σημασία
Η οικονομική διάσταση του σχεδίου γίνεται ακόμη πιο σαφής από τα στοιχεία των προηγούμενων δημοπρασιών.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Euractiv, οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι έχουν δαπανήσει περίπου 69 δισ. ευρώ για δημοπρασίες φάσματος 4G και 5G, με το ποσό των 12-15 δισ. ευρώ που εξετάζεται σήμερα να αντιστοιχεί περίπου στο 20% αυτού του μεγέθους.
Το μεγάλο στοίχημα είναι επομένως να μετατραπεί η επόμενη γενιά των τηλεπικοινωνιών σε εργαλείο χρηματοδότησης της ίδιας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Αντί τα έσοδα από τις δημοπρασίες να περιορίζονται αποκλειστικά στους εθνικούς προϋπολογισμούς, μέρος τους θα μπορούσε να επιστρέφει στην ευρωπαϊκή αγορά με τη μορφή επενδύσεων σε τεχνολογία και υποδομές.
Η μεγάλη μάχη για τον προϋπολογισμό των 2 τρισ. ευρώ
Η πρόταση Πιερρακάκη έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική στιγμή για την Ευρώπη.
Στις Βρυξέλλες έχει ήδη ανοίξει η δύσκολη συζήτηση για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, με τον προτεινόμενο προϋπολογισμό να κινείται στην περιοχή των 2 τρισ. ευρώ.
Οι ανάγκες έχουν αυξηθεί δραματικά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να χρηματοδοτήσει μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες, επενδύσεις στην τεχνολογία και την ενεργειακή αυτονομία, αλλά και πολιτικές που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Την ίδια στιγμή, πολλά κράτη-μέλη δεν επιθυμούν σημαντική αύξηση των εθνικών τους εισφορών, ενώ επιδιώκουν να προστατεύσουν χρηματοδοτήσεις για παραδοσιακές ευρωπαϊκές πολιτικές όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική και τα Ταμεία Συνοχής.
Έτσι, η αναζήτηση νέων «ιδίων πόρων» μετατρέπεται σε μία από τις δυσκολότερες οικονομικές εξισώσεις της Ευρώπης.
Από το CO₂ και τα ηλεκτρονικά απόβλητα έως το 6G
Η αξιοποίηση του φάσματος δεν είναι η μοναδική πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συζητούν ένα ευρύ πακέτο πιθανών νέων πηγών εσόδων, μεταξύ των οποίων μέρος των εσόδων από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) και τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM).
Παράλληλα εξετάζονται έσοδα από τα μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα, τον καπνό και από εισφορές μεγάλων επιχειρήσεων, ενώ έχουν συζητηθεί επίσης ιδέες που σχετίζονται με ψηφιακές υπηρεσίες, διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια και κρυπτονομίσματα.
Μέσα σε αυτή τη συζήτηση, η ελληνική πρόταση επιχειρεί να συνδέσει τα έσοδα της ΕΕ όχι απλώς με έναν ακόμη φόρο, αλλά με την οικονομική αξία μιας τεχνολογικής υποδομής που θα αποτελέσει τη βάση της επόμενης γενιάς ψηφιακών υπηρεσιών.
Το δύσκολο εμπόδιο των «27»
Το σχέδιο, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη στην αρχή της διαδρομής.
Για να αποκτήσει ουσιαστική υπόσταση θα χρειαστεί συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς το ζήτημα των νέων ιδίων πόρων συνδέεται άμεσα με εθνικά έσοδα και με την κατανομή των βαρών στον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Η Ιρλανδία, η οποία συντονίζει τις σχετικές συζητήσεις στο Συμβούλιο, εξετάζει τις διαφορετικές προτάσεις προκειμένου να διαπιστωθεί πού μπορεί να υπάρξει κοινός τόπος μεταξύ των κυβερνήσεων.
Το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι η ευρωπαϊκή Σύνοδος Κορυφής του Οκτωβρίου, με τις διαπραγματεύσεις για τα έσοδα και τις δαπάνες του επόμενου προϋπολογισμού να μπαίνουν πλέον σε ακόμη πιο κρίσιμη φάση.
Όπως ανέφερε στο Euractiv ο υφυπουργός Εξωτερικών Αναστάσιος Χατζηβασιλείου, η Ευρώπη χρειάζεται να αναζητήσει νέους ίδιους πόρους για τη χρηματοδότηση των κοινών πολιτικών της.
Η ελληνική πρόταση για το 6G βάζει πλέον στο ευρωπαϊκό τραπέζι μια διαφορετική λογική: η επόμενη γενιά των τηλεπικοινωνιών να μην αποτελέσει μόνο τεχνολογικό άλμα, αλλά και πηγή κεφαλαίων για τις επενδύσεις της επόμενης δεκαετίας.
