Νέος συναγερμός για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς η αλλαγή στον τρόπο διόρθωσης των κτηματολογικών εγγραφών προκαλεί σοβαρές αντιδράσεις. Οι μηχανικοί του Δημοσίου προειδοποιούν για πολύμηνες καθυστερήσεις σε αγοραπωλησίες, γονικές παροχές και δωρεές, μετά την απόφαση να ανατεθούν κρίσιμες αρμοδιότητες σε μόλις δέκα πιστοποιημένους μηχανικούς.
Αντιμέτωποι με νέες καθυστερήσεις και πρόσθετη ταλαιπωρία κινδυνεύουν να βρεθούν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς μια σημαντική αλλαγή στη λειτουργία του Ελληνικού Κτηματολογίου προκαλεί έντονες αντιδράσεις και ανησυχία στην αγορά.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η απόφαση να ανατεθούν σε δέκα πιστοποιημένους τοπογράφους μηχανικούς αρμοδιότητες έκδοσης αποφάσεων για διορθώσεις κτηματολογικών εγγραφών, οι οποίες, σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ), ασκούνταν μέχρι σήμερα από τους προϊσταμένους 105 Κτηματολογικών Γραφείων.
Η Ομοσπονδία προειδοποιεί ότι η συγκεκριμένη επιλογή μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση αιτήσεων, δημιουργώντας νέα εμπόδια στην ολοκλήρωση συμβολαίων και μεταβιβάσεων.
Δεν πρόκειται για ανακοινωμένη γενική διακοπή λειτουργίας του Κτηματολογίου, αλλά για κίνδυνο σοβαρών καθυστερήσεων σε υποθέσεις που απαιτούν προηγούμενη διόρθωση των στοιχείων ενός ακινήτου.
Ποιες μεταβιβάσεις ακινήτων κινδυνεύουν να μπλοκάρουν
Το πρόβλημα αφορά κυρίως ακίνητα στα οποία υπάρχουν λάθη ή ασυμφωνίες ανάμεσα στους τίτλους ιδιοκτησίας, στα τοπογραφικά διαγράμματα και στις εγγραφές του Κτηματολογίου.
Για παράδειγμα, ένας ιδιοκτήτης που θέλει να πουλήσει ένα οικόπεδο μπορεί να διαπιστώσει ότι τα όριά του δεν αποτυπώνονται σωστά στο κτηματολογικό διάγραμμα.
Εφόσον η συγκεκριμένη διαφορά πρέπει να διορθωθεί πριν από τη σύνταξη του συμβολαίου, η αγοραπωλησία ενδέχεται να καθυστερήσει μέχρι την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας.
Αντίστοιχες δυσκολίες μπορεί να προκύψουν σε γονικές παροχές, δωρεές, μεταβιβάσεις λόγω κληρονομιάς και άλλες πράξεις που προϋποθέτουν τακτοποιημένες κτηματολογικές εγγραφές.
Οι καθυστερήσεις αυτές μπορεί να προκαλέσουν και πρόσθετα έξοδα, καθώς συμβολαιογράφοι, δικηγόροι και μηχανικοί ενδέχεται να χρειαστεί να επανεξετάσουν φακέλους ή να επικαιροποιήσουν δικαιολογητικά.
Από 105 Κτηματολογικά Γραφεία σε μόλις 10 μηχανικούς
Η βασική ένσταση της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ αφορά τον περιορισμένο αριθμό των προσώπων που καλούνται να αναλάβουν τις συγκεκριμένες αρμοδιότητες.
Με την απόφαση 443/17.09.2026 του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Κτηματολογίου ορίστηκαν δέκα τοπογράφοι μηχανικοί ως πιστοποιημένοι μηχανικοί, με βάση το άρθρο 7 του νόμου 5142/2024.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η συγκέντρωση της σχετικής διαδικασίας σε τόσο μικρό αριθμό υπαλλήλων δημιουργεί τον κίνδυνο πολύμηνων καθυστερήσεων.
Μάλιστα, όπως αναφέρεται στην παρέμβασή της, τέσσερις από τους δέκα μηχανικούς έχουν ήδη επιφορτιστεί με την επεξεργασία χιλιάδων αποφάσεων από επιτροπές ενστάσεων της κτηματογράφησης.
Αυτό σημαίνει ότι τα νέα καθήκοντα προστίθενται σε έναν ήδη σημαντικό όγκο εργασίας, χωρίς, κατά την Ομοσπονδία, να έχει προηγηθεί η αναγκαία ενίσχυση του προσωπικού.
Τα λάθη στα όρια των οικοπέδων και ο κίνδυνος νέων ιδιοκτησιακών διαφορών
Πέρα από το ζήτημα των καθυστερήσεων, οι μηχανικοί του Δημοσίου εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις και για τη νομική ασφάλεια των νέων διαδικασιών.
Όπως επισημαίνουν, η διόρθωση των ορίων ενός ακινήτου δεν αποτελεί πάντοτε μια απλή τεχνική εργασία.
Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται αξιολόγηση τίτλων ιδιοκτησίας, δικαιωμάτων κυριότητας, συγκυριότητας ή ακόμη και αντικρουόμενων ισχυρισμών μεταξύ γειτονικών ιδιοκτητών.
Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ υποστηρίζει ότι οι πιστοποιημένοι μηχανικοί καλούνται να αναλάβουν αποφασιστικές αρμοδιότητες που συνδέονται με σύνθετα νομικά ζητήματα, χωρίς να προηγείται ο νομικός έλεγχος που η ίδια θεωρεί απαραίτητο.
Κατά την Ομοσπονδία, υπάρχει έτσι κίνδυνος να εκδοθούν προβληματικές διοικητικές αποφάσεις, οι οποίες αντί να επιλύουν υφιστάμενες διαφορές θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες αμφισβητήσεις.
Οι επισημάνσεις αυτές αποτελούν τις τεκμηριωμένες ενστάσεις της Ομοσπονδίας και όχι διαπίστωση ότι έχουν ήδη εκδοθεί εσφαλμένες αποφάσεις με το νέο σύστημα.
Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες που ετοιμάζουν συμβόλαια
Όσοι σχεδιάζουν αγοραπωλησία, γονική παροχή ή δωρεά ακινήτου είναι σημαντικό να ελέγξουν εγκαίρως εάν τα στοιχεία της ιδιοκτησίας τους συμφωνούν με τις εγγραφές του Κτηματολογίου.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην έκταση και στα όρια του γεωτεμαχίου, καθώς και σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν παλαιές εκκρεμότητες, λάθη στα τοπογραφικά διαγράμματα ή ασυμφωνίες με τους τίτλους.
Ο έγκαιρος έλεγχος από μηχανικό, σε συνεργασία όπου απαιτείται με δικηγόρο και συμβολαιογράφο, μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό προβλημάτων πριν προγραμματιστεί η υπογραφή του συμβολαίου.
Δεν απαιτείται, ωστόσο, κάθε ιδιοκτήτης να προχωρήσει σε νέα διαδικασία διόρθωσης. Τα ακίνητα που έχουν ορθές κτηματολογικές εγγραφές δεν επηρεάζονται αυτομάτως από τη συγκεκριμένη αλλαγή.
Τι ισχύει για τα ακίνητα «αγνώστου ιδιοκτήτη»
Η νέα αντιπαράθεση αναδεικνύει και ένα παλαιότερο πρόβλημα του Κτηματολογίου, που αφορά ακίνητα καταχωρισμένα ως «αγνώστου ιδιοκτήτη».
Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες δεν έχει καταγραφεί ο δικαιούχος του ακινήτου, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ιδιαίτερα σύνθετες διαδικασίες διόρθωσης.
Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ έχει προειδοποιήσει στο παρελθόν για την ανάγκη προστασίας τόσο των νόμιμων ιδιοκτητών όσο και της δημόσιας περιουσίας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για εκτάσεις που ενδέχεται να συνδέονται με δασικές περιοχές, αιγιαλούς ή άλλους κοινόχρηστους χώρους.
Η Ομοσπονδία ζητά να υπάρχουν επαρκείς έλεγχοι, ώστε η επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών να μη δημιουργεί κινδύνους για τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα.
Τι ζητούν οι μηχανικοί από τη διοίκηση του Κτηματολογίου
Με έγγραφό της στις 20 Οκτωβρίου 2026, η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ ζητά από τη διοίκηση του Ελληνικού Κτηματολογίου να επανεξετάσει την εφαρμογή του θεσμού των πιστοποιημένων μηχανικών.
Παράλληλα, καλεί τη διοίκηση να αποδεχθεί τα αιτήματα ανάκλησης ορισμού που έχουν υποβάλει ή πρόκειται να υποβάλουν οι συγκεκριμένοι υπάλληλοι.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, οι μηχανικοί δεν είχαν προηγουμένως δώσει τη σύμφωνη γνώμη τους για την ανάληψη των πρόσθετων αρμοδιοτήτων, ενώ οι ευθύνες που καλούνται να αναλάβουν υπερβαίνουν, κατά την εκτίμησή της, το πλαίσιο των συνηθισμένων καθηκόντων τους.
Ως λύση προτείνει την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών του Κτηματολογίου με μόνιμο και εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό, καθώς και τη σαφή διάκριση του τεχνικού από τον νομικό έλεγχο.
Τι σημαίνει η νέα εξέλιξη για την αγορά ακινήτων
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ταχύτητα ολοκλήρωσης των μεταβιβάσεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την κτηματαγορά.
Μια παρατεταμένη εκκρεμότητα στο Κτηματολόγιο μπορεί να μεταθέσει την υπογραφή συμβολαίων, να επηρεάσει τον προγραμματισμό μιας αγοραπωλησίας ή να καθυστερήσει την αξιοποίηση μιας περιουσίας.
Το ζητούμενο είναι εάν το νέο σύστημα θα μπορέσει να διεκπεραιώνει αποτελεσματικά τις αιτήσεις ή εάν θα δημιουργήσει πρόσθετο διοικητικό φόρτο.
Προς το παρόν, η προειδοποίηση για πολύμηνο μπλοκάρισμα προέρχεται από την ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ και δεν συνοδεύεται από επίσημη ανακοίνωση γενικής αναστολής των μεταβιβάσεων.
Η εξέλιξη της διαδικασίας και οι αποφάσεις της διοίκησης του Ελληνικού Κτηματολογίου θα κρίνουν εάν οι ανησυχίες των μηχανικών επιβεβαιωθούν στην πράξη.
