Σε έναν κύκλο διαδοχικών ενημερώσεων των πολιτικών αρχηγών προχωρά το Σάββατο 14 Νοεμβρίου ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, με επίκεντρο την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και τις τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία το έργο Great Sea Interconnector (GSI) βρίσκεται στο επίκεντρο της διπλωματικής επικαιρότητας, λόγω των τουρκικών αντιδράσεων στις έρευνες για την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα, καθώς και οι εξελίξεις που συνδέονται με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η πρώτη συνάντηση πραγματοποιείται με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ και αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Νίκο Ανδρουλάκη, ενώ θα ακολουθήσουν ενημερώσεις των υπόλοιπων πολιτικών αρχηγών.
Η γαλλική ρηματική διακοίνωση και το ζήτημα των αδειών
Ένα από τα βασικά θέματα των συζητήσεων αφορά τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας, η οποία σχετίζεται με τις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση.
Σύμφωνα με διπλωματικές πληροφορίες, ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναμένεται να εξηγήσει στους πολιτικούς αρχηγούς ότι η Αθήνα δεν έχει στη διάθεσή της το συγκεκριμένο έγγραφο και, επομένως, δεν πρόκειται να το παρουσιάσει κατά τις συναντήσεις.
Η διευκρίνιση αυτή αποκτά σημασία καθώς το περιεχόμενο της διακοίνωσης έχει προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση, με την αντιπολίτευση να ζητά περισσότερες πληροφορίες για τους διπλωματικούς χειρισμούς.
Κατά τις ίδιες πηγές, η γαλλική ρηματική διακοίνωση έχει αποσταλεί στην Τουρκία και στην Αίγυπτο, ενώ προς την Ελλάδα και την Κύπρο έχουν διαβιβαστεί διαφορετικά έγγραφα, με αιτήματα για τις απαιτούμενες άδειες.
Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει ότι πρόκειται για έγγραφα διαφορετικού περιεχομένου και νομικού χαρακτήρα, ανάλογα με τη χώρα στην οποία απευθύνονται.
Αρμόδιες πηγές επιμένουν ότι δεν τίθεται ζήτημα αναγνώρισης τουρκικής αρμοδιότητας αδειοδότησης για τις έρευνες που πραγματοποιούνται σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας.
Οι τουρκικές NAVTEX και οι έρευνες νότια της Καρπάθου
Η ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών πραγματοποιείται στον απόηχο της νέας έντασης που προκλήθηκε με αφορμή τις έρευνες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo» στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή νότια της Καρπάθου.
Η Τουρκία εξέδωσε ναυτιλιακή αναγγελία, προβάλλοντας τις δικές της θέσεις για τις αρμοδιότητες στην περιοχή, γεγονός που προκάλεσε απάντηση από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά.
Ελλάδα και Κύπρος προχώρησαν στην έκδοση αντίστοιχων αντι-NAVTEX, απορρίπτοντας τις τουρκικές αιτιάσεις.
Η εξέλιξη αυτή επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και τη σημασία που έχει η συνέχιση των ερευνητικών εργασιών για την κατασκευή του καλωδίου.
Το έργο προβλέπει την ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο, με προοπτική τη σύνδεση και του Ισραήλ, αποτελώντας μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού για την ενεργειακή διασύνδεση της περιοχής.
«Το έργο προχωρά κανονικά», διαμηνύει ο Γεραπετρίτης
Μία ημέρα πριν από την έναρξη των ενημερώσεων, ο υπουργός Εξωτερικών τοποθετήθηκε για το θέμα από το Ιρακινό Κουρδιστάν, όπου συμμετείχε στο Slemani Strategic Forum.
Κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον Αμερικανό δημοσιογράφο Μάθιου Μπόιλ, ο Γιώργος Γεραπετρίτης διαβεβαίωσε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου προχωρά κανονικά.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει ήδη εκδώσει τις αναγκαίες άδειες για το πλοίο που θα πραγματοποιήσει τις έρευνες και τις εργασίες πόντισης του καλωδίου.
Ο υπουργός ξεκαθάρισε επίσης ότι η ελληνική πλευρά δεν πρόκειται να αποδεχθεί τουρκικές παρεμβάσεις οι οποίες θα επηρέαζαν την υλοποίηση του έργου.
Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει τη θέση της Αθήνας ότι η ηλεκτρική διασύνδεση πρέπει να προχωρήσει σύμφωνα με το ισχύον διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο, χωρίς να αναγνωρίζονται οι μονομερείς διεκδικήσεις της Άγκυρας.
Στην ατζέντα και το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Πέρα από το Great Sea Interconnector, στις συζητήσεις ενδέχεται να τεθεί και το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στην Ανατολική Λιβύη, όπου η Βουλή των Αντιπροσώπων, που συνδέεται με την πλευρά του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, έχει βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης για ενδεχόμενη κύρωση της συμφωνίας με την Τουρκία.
Η Ελλάδα έχει επανειλημμένα απορρίψει το μνημόνιο ως αντίθετο προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, καθώς θεωρεί ότι παραγνωρίζει την επήρεια των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.
Το ζήτημα συνδέεται με την ευρύτερη διπλωματική κινητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και τις προσπάθειες της Αθήνας να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με τις λιβυκές αρχές.
Το πρόγραμμα των συναντήσεων
Ο κύκλος ενημερώσεων ξεκίνησε το πρωί του Σαββάτου στο υπουργείο Εξωτερικών.
Πρώτος προσήλθε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, για τη συνάντηση που είχε οριστεί στις 09:30.
Στις 11:00 είναι προγραμματισμένη η ενημέρωση του γενικού γραμματέα του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, ενώ στις 12:00 θα ακολουθήσει η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου.
Στις 13:00 ο Γιώργος Γεραπετρίτης θα συναντηθεί με τον πρόεδρο της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκο Βελόπουλο, και στις 17:00 με τη Ρένα Δούρου από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Η ενημέρωση του προέδρου της Νίκης, Δημήτρη Νατσιού, έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη, λόγω της απουσίας του από την Αθήνα.
Στο μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες.
Η ενεργειακή σημασία της Ανατολικής Μεσογείου
Το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί μία από τις ενεργειακές υποδομές που η Αθήνα επιδιώκει να προωθήσει στο πλαίσιο της περιφερειακής συνεργασίας.
Η σύνδεση των δύο χωρών αναμένεται να επιτρέψει την ανταλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας και να συμβάλει στον περιορισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου, η οποία δεν διαθέτει σήμερα ηλεκτρική διασύνδεση με άλλο κράτος.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης, στην πρόσφατη τοποθέτησή του, συνέδεσε το συγκεκριμένο έργο με άλλες ενεργειακές πρωτοβουλίες, όπως ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, η ηλεκτρική διασύνδεση GREGY με την Αίγυπτο και οι έρευνες υδρογονανθράκων που σχεδιάζονται με τη συμμετοχή των Chevron και ExxonMobil.
Οι σημερινές συναντήσεις στο υπουργείο Εξωτερικών αποσκοπούν στην ενημέρωση της αντιπολίτευσης για τους χειρισμούς και τις εξελίξεις στα συγκεκριμένα ζητήματα, σε μια περίοδο κατά την οποία τα ενεργειακά έργα στην Ανατολική Μεσόγειο συνδέονται άμεσα με τις διπλωματικές σχέσεις και τις διεκδικήσεις των κρατών της περιοχής.
