Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναγκάζει τους περισσότερους διαχειριστές κεφαλαίων σε ανατροπή των εκτιμήσεων που είχαν κάνει στις αρχές του έτους για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, το ύψος των ευρωπαϊκών επιτοκίων και τα ευρωπαϊκά εταιρικά ομόλογα.

Όπως αποκάλυψε ο Έντουαρντ Χάρολντ, διευθυντής Επενδύσεων στην παγκόσμια επενδυτική εταιρεία Capital Group, που διαχειρίζεται κεφάλαια άνω των 3 τρισ. δολαρίων και έχει επενδυτική παρουσία και στην Ελλάδα, οι αγορές προβλέπουν πλέον ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αναγκαστεί σε τρεις αυξήσεις επιτοκίων έως το τέλος του έτους, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις του κινδύνου στασιμοπληθωρισμού, που απορρέει από μία παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

«Με τον πόλεμο και τη σοβαρότητα του ενεργειακού σοκ, αντιμετωπίζουμε πλέον σαφώς ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό, καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη, άρα μια στασιμοπληθωριστική πίεση» είπε σε podcast του Επίσημου Φόρουμ Νομισματικών και Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων (Official Monetary and Financial Institutions Forum, OMFIF).

«Και σαφώς, η αγορά επιτοκίων αντικατοπτρίζει τώρα αυτό, προβλέποντας πλέον τρεις αυξήσεις από την ΕΚΤ- από μηδέν (αυξήσεις) πριν από τον πόλεμο».

Όπως εξηγεί ο Χάρολντ, η διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα είναι το «βασικό ερώτημα που πρέπει να τεθεί» όσον αφορά στις επιπτώσεις που θα υπάρξουν στα ευρωπαϊκά ομόλογα μακροπρόθεσμα, με την επιμονή της σύγκρουσης, τη διάρκεια των υψηλότερων τιμών ενέργειας και το ανοδικό αποτέλεσμα στον πληθωρισμό να αποτελούν τους καθοριστικούς παράγοντες.

Όπως επεσήμανε ο οικονομολόγος του OMFIF, Κόνορ Πέρι (Connor Perry) η ΕΚΤ κράτησε το επιτόκιο διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων σταθερό από τον Ιούνιο του 2025, γιατί ήθελε να διατηρήσει τη δυνατότητα επιλογής της νομισματικής πολιτικής, με βάση την εξέλιξη της πραγματικής οικονομίας.

«Ήθελαν να έχουν το περιθώριο να ελιχθούν προς τα πάνω ή προς τα κάτω μετά από θετικά ή αρνητικά σήματα στα δεδομένα» επεσήμανε, προσθέτοντας ότι η αγορά ποντάρει ήδη προς τα πού θα κινηθεί η Φρανκφούρτη.

«Από τις 27 Φεβρουαρίου, έχουμε δει σημαντική ανατιμολόγηση στην αγορά επιτοκίων, γεγονός που υποδηλώνει τώρα ότι η αγορά προθεσμιακών συμβολαίων επιτοκίων αναμένει μια αποφασιστική στροφή της νομισματικής πολιτικής προς υψηλότερα επιτόκια ή υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα».

Από την πλευρά της, η Capital Group προέβλεπε ήδη πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή ότι η ΕΚΤ θα ξεκινούσε άνοδο των επιτοκίων εντός του έτους. Η εκτίμηση αυτή «βασίστηκε καταρχάς στην πολύ θετική δημοσιονομική ώθηση που προέρχεται από τη Γερμανία» εξήγησε ο Χάρολντ.

«Αλλά και στα πρώιμα σημάδια ότι έχουμε αρχίσει να βλέπουμε το δημοσιονομικό πακέτο (της Γερμανίας) να αποδίδει όσον αφορά την αυξημένη δραστηριότητα, τις αυξημένες παραγγελίες, τα δημοσιονομικά στοιχεία που δείχνουν αυξημένες δαπάνες στις αρχές του έτους, και παράλληλα ένα πιο άκαμπτο πληθωριστικό περιβάλλον. Αυτή η ισχυρότερη ανάπτυξη, μαζί με τις σφιχτές αγορές εργασίας, σκεφτήκαμε ότι θα ωθούσε την ΕΚΤ να αρχίσει να ανεβαίνει μέχρι το τέλος αυτού του έτους. Αυτό ήταν το σημείο εκκίνησής μας».

Τι παρακολουθούν οι αγορές

Τα σύννεφα του πολέμου στη Μέση Ανατολή έρχονται να «σκοτεινιάσουν» ένα ειδυλλιακό τοπίο, όπου οι αποδόσεις των τοποθετήσεων σε ευρωπαϊκά ομόλογα επενδυτικής βαθμίδας παρέμεναν σταθερά ικανοποιητικές τους τελευταίους 12 μήνες, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τους δασμούς.

Η αρχική αντίδραση από τα αμοιβαία κεφάλαια δεικτών (indexation funds) και τα passive ETF funds ήταν να προχωρήσουν σε ρευστοποιήσεις, καταγράφοντας απώλειες. Αντίθετα τα μεμονωμένα ομόλογα (cash bonds) έδειξαν μία σταθερή απόδοση, αντιστεκόμενα στην αναταραχή που προκλήθηκε μετά τις 28 Φεβρουαρίου, όπως περιέγραψε ο Χάρολντ:

«Η διεύρυνση (των αποδόσεων) από τις αρχές Μαρτίου οφείλεται περισσότερο στο ότι ενεργοί διαχειριστές, όπως εμείς, διαχειρίζονται τον κίνδυνο συνολικά, και όχι απαραίτητα πουλώντας μεμονωμένα ομόλογα. Αυτό δίνει μια καλή ένδειξη της συνολικής τεχνικής εικόνας. Υπάρχει ακόμα η επιθυμία να διατηρήσουμε ομόλογα που αποφέρουν ένα καλό επίπεδο εισοδήματος μακροπρόθεσμα. Υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου προσπαθούμε να αγοράσουμε ομόλογα στην αγορά για να προσπαθήσουμε να επωφεληθούμε από τη διεύρυνση του spread που έχουμε δει, αλλά ήταν πολύ, πολύ δύσκολο να βρούμε αυτά τα ομόλογα».

Σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, οι επενδυτές στρέφονται σε τοποθετήσεις υψηλότερης ποιότητας, δίνοντας έμφαση σε εταιρείες με ισχυρές ταμειακές ροές και ανθεκτικά θεμελιώδη μεγέθη. Προτιμώνται συγκεκριμένοι κλάδοι, όπως οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας (utilities), που θεωρούνται καλύτερα θωρακισμένοι απέναντι στις πιέσεις από υψηλότερα επιτόκια και ενεργειακό κόστος. Παράλληλα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στο λεγόμενο carry, δηλαδή στο σταθερό εισόδημα που προσφέρουν τα ομόλογα, και λιγότερο σε πιθανά κέρδη από τη μεταβολή των spreads.

Ποιοι και γιατί αγοράζουν Ευρώπη

Παρότι στις αρχές του 2025 τα ευρωπαϊκά εταιρικά ομόλογα εμφάνιζαν spreads περίπου 20 μονάδες βάσης υψηλότερα από τα αντίστοιχα αμερικανικά, μέχρι το τέλος της χρονιάς είχαν καλύψει πλήρως το χάσμα.

Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε ισχυρή υπεραπόδοση της ευρωπαϊκής αγοράς, κυρίως λόγω τεχνικών παραγόντων όπως οι ροές κεφαλαίων και η ζήτηση.

Οι αγοραστές που στράφηκαν στην ευρωπαϊκή αγορά είναι κυρίως θεσμικοί και έρχονται από πολλές διαφορετικές πλευρές: από παραδοσιακά συνταξιοδοτικά ταμεία έως ασφαλιστικές εταιρείες και παγκόσμιους επενδυτές από την Ασία.

Ιδιαίτερα δημοφιλή αναδεικνύονται τα  κεφάλαια προκαθορισμένης λήξης (fixed maturity funds), δηλαδή τα τραπεζικά προϊόντα που προσφέρουν ένα πιο ελκυστικό προφίλ εισοδήματος σε σχέση με τις χαμηλές αποδόσεις που προσφέρουν οι τραπεζικές καταθέσεις.

Διαβάστε ακόμη: