Στην υποβάθμιση των προβλέψεών της για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας προχωρά η Bank of America, στο πλαίσιο μιας πρώτης εκτίμησής της για τις επιπτώσεις που θα έχει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή σε ολόκληρη την Ευρωζώνη. Ο επενδυτικός οίκος μιλά για ένα μεγάλο ενεργειακό σοκ, με το πετρέλαιο brent να παραμένει κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι έως τα τέλη της χρονιάς και το φυσικό αέριο στα 80 ευρώ ανά MWh έως και τον επόμενο χειμώνα, κάτι που σημαίνει ότι η Ευρωζώνη μετά βίας θα αποφύγει μια τεχνική ύφεση, πριν να σημειώσει μια ρηχή μόνο ανάκαμψη.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ελληνική οικονομία αναμένεται να εμφανίσει ανάπτυξη 1,6% φέτος και 1,7% το 2027. Σημειώνεται ότι η BofA είναι έτσι και αλλιώς πιο συντηρητική στις προβλέψεις της για την Ελλάδα σε σχέση με τις συγκλίνουσες εκτιμήσεις, καθώς ανέμενε προηγουμένως ρυθμούς ανάπτυξης 1,8% για φέτος και 1,9% για το 2027.
Αισθητή είναι η αναβάθμιση των προβλέψεων για τον πληθωρισμό, ο οποίος προβλέπεται στο 3,7% φέτος και στο 2,8% το 2027 στην Ελλάδα.
Σε κάθε περίπτωση, η υποβάθμιση από την BofA έρχεται να προστεθεί σε ανάλογες αναθεωρήσεις εκτιμήσεων που κάνουν σιγά-σιγά και άλλα τμήματα ανάλυσης, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η UBS, που παραδοσιακά είναι από τους πιο αισιόδοξους επενδυτικούς οίκους απέναντι στην ελληνική οικονομία, αναθεώρησε προ ημερών την πρόβλεψη για την φετινή ανάπτυξη στο 2,2%, από 2,4% προηγουμένως. Η ING υποβάθμισε τη δική της εκτίμηση στο 1,9% από 2,1% για φέτος, διατηρώντας αμετάβλητη την πρόβλεψη για 1,8% το 2027.
Ως γνωστόν, η Τράπεζα της Ελλάδος αναθεώρησε και εκείνη την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2026 στο 1,9%, από 2,1%, αλλά και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μείωσε την δική του εκτίμηση του για τον ρυθμό ανάπτυξης στο 1,8%, από 2%. Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ) προχώρησε επίσης σε οριακή υποβάθμιση της ανάπτυξης για το 2026 στο 2% από 2,1% προηγουμένως.
Ο αντίκτυπος του ενεργειακού σοκ στην Ευρωζώνη
Ακόμα και εάν η γεωπολιτική σύγκρουση αποκλιμακωθεί έως τα τέλη του Απριλίου, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου δεν θα μπορέσουν να υποχωρήσουν άμεσα, λόγω της μόνιμης ζημιάς που έχει γίνει στις ενεργειακές προμήθειες, τονίζει η BofA. Συνεπώς, το πετρέλαιο θα κινηθεί κοντά στα 100 δολάρια και οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου (TTF) γύρω στα 90 ευρώ ανά MWh έως τα τέλη του 2026, με κάποια ανακούφιση να έρχεται το 2027, όταν οι τιμές του brent αναμένεται να διαμορφωθούν στα 78 δολάρια ανά βαρέλι κατά μέσο όρο και εκείνες του φυσικού αερίου να πέσουν στα 40 ευρώ μετά την χειμερινή περίοδο.
Το ενεργειακό σοκ θα είναι μεγάλο, αλλά μικρότερο σε σχέση με το 2022 εκτιμά η BofA, προβλέποντας ότι θα περιοριστεί στην αύξηση των τιμών, χωρίς να σημειωθούν ελλείψεις σε πετρέλαιο ή φυσικό αέριο στην Ευρώπη.
Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη της Ευρωζώνης θα περιοριστεί μόλις στο 0,6% για το 2026 και στο 1% για το 2027, σε μια συνολική υποβάθμιση 90 μονάδων βάσης σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις της BofA.
Η Ευρωζώνη θα γλιτώσει μια τεχνική ύφεση, καθώς κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026 οι καταναλωτές θα αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης μειώνοντας τις αποταμιεύσεις τους, ενώ το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ο θετικός αντίκτυπος από τις κρατικές δαπάνες της Γερμανίας θα στηρίξει την ευρωπαϊκή οικονομία (παρότι η Γερμανία είναι η χώρα που αντιμετωπίζει τον υψηλότερο υφεσιακό κίνδυνο).
Σε αυτή την κρίση, η BofA δεν περιμένει κάποιο δημοσιονομικό «σωσίβιο» για τις οικονομίες, αφού τα πακέτα των μέτρων στήριξης αναμένονται μικρά και στοχευμένα, κυρίως προς τους κλάδους που έχουν τη μεγαλύτερη έκθεση στην ενεργειακή κρίση και τα νοικοκυριά χαμηλών εισοδημάτων. Άλλωστε, τόσο η διάθεση όσο και τα περιθώρια για μεγαλύτερα δημοσιονομικά πακέτα φαίνονται χαμηλά. Ο οίκος περιμένει μέτρα ίσα με το 0,2-0,3% του ΑΕΠ.
Ο πληθωρισμός και τα επιτόκια
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,3% για φέτος και στο 2,1% για το 2027, με τον δομικό δείκτη στο 2,3% και 2,2% αντίστοιχα.
Με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να είναι ανήσυχη, η BofA περιμένει αυξήσεις των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2026, με το επιτόκιο καταθέσεων να διαμορφώνεται στο 2,5%, χωρίς να αποκλείει εντελώς το ενδεχόμενο μιας πιο σύντομης κίνησης (τον Απρίλιο) ή μίας ακόμα αύξησης 25 μονάδων βάσης.
Το 2027, τα επιτόκια θα μειωθούν σε τριμηνιαίες κινήσεις, ξεκινώντας από τον Ιούνιο, μέχρι να φτάσουν στο 1,5% ή και χαμηλότερα το 2028.
Κάποιες χώρες είναι πιο ευάλωτες
Όπως επισημαίνει η Bank of America, η Ευρωζώνη είναι πιο ευάλωτη σε αυτή την κρίση σε σχέση με τις ΗΠΑ. Αλλά και ανάμεσα στις χώρες υπάρχουν αισθητές διαφορές. Η Γερμανία φαίνεται πιο ευαίσθητη, έστω και εάν ο καθυστερημένος αντίκτυπος των σχεδίων κρατικών δαπανών του 2025 δημιουργεί μια ψευδαίσθηση σχετικής ανθεκτικότητας.
Βραχυπρόθεσμα, η Γαλλία και η Ισπανία θα μπορούσαν να είναι πιο ευαίσθητες, καθώς οι τιμές λιανικής του ρεύματος και του φυσικού αερίου είναι συνδεδεμένες με την αγορά. Όμως, η Ισπανία έχει ήδη λάβει μέτρα κατά του πληθωρισμού.
