Ένα ακίνητο που αποφέρει σταθερό μηνιαίο εισόδημα μπορεί να εξελιχθεί σε πηγή οικονομικών προβλημάτων για τον ιδιοκτήτη του, εάν δεν έχουν διευθετηθεί εγκαίρως οι βασικές υποχρεώσεις της μίσθωσης.

Απλήρωτοι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, συσσωρευμένα κοινόχρηστα, ζημιές που αποκαλύπτονται μετά την αποχώρηση του ενοικιαστή και ασάφειες στο συμφωνητικό αποτελούν μερικές από τις συνηθέστερες αιτίες διαφωνιών.

Μάλιστα, αρκετά από τα προβλήματα αυτά ξεκινούν πριν ακόμη παραδοθούν τα κλειδιά.

Οι οδηγίες της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) και της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων αναδεικνύουν επτά βασικά σημεία στα οποία χρειάζεται προσοχή, ώστε μια μίσθωση να μην αφήσει πίσω της οικονομικές εκκρεμότητες.

1. Η επιλογή ενοικιαστή μόνο με βάση το υψηλότερο μίσθωμα

Το πρώτο λάθος γίνεται πολλές φορές πριν υπογραφεί οποιοδήποτε συμφωνητικό.

Ένας υποψήφιος ενοικιαστής μπορεί να προσφέρει υψηλότερο μίσθωμα από τους υπόλοιπους, χωρίς αυτό να εξασφαλίζει ότι θα ανταποκρίνεται με συνέπεια στις υποχρεώσεις του.

Για παράδειγμα, μια συμφωνία με ενοίκιο 700 ευρώ τον μήνα αποφέρει θεωρητικά 8.400 ευρώ τον χρόνο. Εάν, όμως, μείνουν απλήρωτοι τρεις μήνες, το ποσό περιορίζεται στα 6.300 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται πιθανές πρόσθετες εκκρεμότητες.

Αντίθετα, μια συμφωνία 650 ευρώ με συνεπή καταβολή και των δώδεκα μισθωμάτων αποφέρει 7.800 ευρώ.

Το παράδειγμα δείχνει ότι η σταθερότητα των πληρωμών μπορεί να έχει μεγαλύτερη οικονομική σημασία από μια υψηλότερη αρχική προσφορά.

Η ΠΟΜΙΔΑ συνιστά να προηγείται προσωπική συζήτηση με τον ενδιαφερόμενο, εξακρίβωση των απαραίτητων στοιχείων και σαφής ενημέρωση για τις οικονομικές υποχρεώσεις.

Σε συμφωνίες με σημαντικό οικονομικό αντικείμενο μπορεί να ζητείται και αξιόχρεος εγγυητής, ο οποίος θα συνυπογράφει το συμφωνητικό. Η διαδικασία επιλογής πρέπει πάντως να γίνεται με σεβασμό στους κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων και χωρίς απαγορευμένες διακρίσεις.

2. Το μισθωτήριο που αφήνει ανοιχτούς βασικούς όρους

Ένα δεύτερο συνηθισμένο πρόβλημα αφορά τα πρόχειρα συμφωνητικά.

Η ύπαρξη μιας ηλεκτρονικής δήλωσης στην ΑΑΔΕ δεν σημαίνει ότι έχουν αποτυπωθεί αναλυτικά όλοι οι όροι της συμφωνίας.

Η ηλεκτρονική εφαρμογή καταγράφει τα πληροφοριακά στοιχεία της μίσθωσης, αλλά δεν υποκαθιστά ένα ολοκληρωμένο ιδιωτικό συμφωνητικό.

Σύμφωνα με τις οδηγίες της ΠΟΜΙΔΑ, στο έγγραφο πρέπει να περιλαμβάνονται τα πλήρη στοιχεία και οι ΑΦΜ των συμβαλλομένων, η ακριβής περιγραφή του ακινήτου, η χρήση του, το πραγματικό μηνιαίο μίσθωμα και η διάρκεια της συμφωνίας.

Εξίσου σημαντικό είναι να καθορίζονται οι όροι ενδεχόμενης αναπροσαρμογής του ενοικίου, το ποσό της εγγύησης και οι προϋποθέσεις επιστροφής της.

Η ομοσπονδία συνιστά επίσης να υπογράφεται το συμφωνητικό πριν από την καταβολή προκαταβολών ή εγγυήσεων.

Έτσι, οι δύο πλευρές γνωρίζουν εξαρχής ποια δικαιώματα και ποιες υποχρεώσεις αναλαμβάνουν.

3. Η λανθασμένη εντύπωση ότι η μίσθωση λήγει σε έναν χρόνο

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη διάρκεια της μίσθωσης.

Για τις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία, η ελάχιστη νόμιμη διάρκεια είναι τρία χρόνια, ακόμη και όταν στο συμφωνητικό αναγράφεται μικρότερο χρονικό διάστημα.

Αυτό σημαίνει ότι μια σύμβαση που προβλέπει διάρκεια ενός ή δύο ετών δεν καταργεί αυτομάτως την προστασία της νόμιμης τριετίας.

Η ρύθμιση δεσμεύει τόσο τον ιδιοκτήτη όσο και τον ενοικιαστή, με την επιφύλαξη των περιπτώσεων στις οποίες επιτρέπεται νόμιμη λύση της μίσθωσης.

Διαφορετικό καθεστώς μπορεί να ισχύει για δευτερεύουσες, εξοχικές κατοικίες ή ακίνητα που μισθώνονται για πραγματικά προσωρινή διαμονή.

Για τον λόγο αυτό, η ακριβής χρήση του ακινήτου πρέπει να προσδιορίζεται από την αρχή και να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

4. Η καθυστέρηση στη δήλωση του μισθωτηρίου στην ΑΑΔΕ

Η φορολογική διαδικασία έχει συγκεκριμένα χρονικά όρια.

Ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να υποβάλει τη δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα από την έναρξη ή την τροποποίησή της.

Επομένως, μια μίσθωση που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2026 πρέπει να δηλωθεί έως τις 30 Νοεμβρίου.

Στην ηλεκτρονική εφαρμογή καταχωρίζονται τα στοιχεία των συμβαλλομένων, το μηνιαίο μίσθωμα, οι ημερομηνίες της συμφωνίας, ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος.

Όπου απαιτείται Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης, καταχωρίζονται και τα αντίστοιχα στοιχεία.

Μετά την υποβολή, ο ενοικιαστής και οι λοιποί συνιδιοκτήτες ειδοποιούνται ηλεκτρονικά και διαθέτουν προθεσμία 30 ημερών για να αποδεχθούν ή να απορρίψουν τη δήλωση.

Εφόσον παρέλθει η προθεσμία χωρίς κάποια ενέργεια, η δήλωση θεωρείται αποδεκτή.

Η έγκαιρη και ορθή καταχώριση περιορίζει τον κίνδυνο φορολογικών εκκρεμοτήτων και διαφορών σχετικά με τους δηλωμένους όρους.

5. Η παράδοση των κλειδιών με το ρεύμα στο όνομα του ιδιοκτήτη

Ένα από τα σημαντικότερα λάθη είναι η εγκατάσταση του ενοικιαστή χωρίς να έχει προηγηθεί η μεταφορά της σύμβασης ηλεκτροδότησης στο όνομά του.

Εάν η σύμβαση παραμείνει στο όνομα του ιδιοκτήτη, υπάρχει κίνδυνος ο τελευταίος να εξακολουθεί να εμφανίζεται ως υπόχρεος απέναντι στον προμηθευτή για την κατανάλωση που πραγματοποιείται.

Για τον λόγο αυτό, η ΠΟΜΙΔΑ προτείνει να ολοκληρώνεται η σχετική διαδικασία πριν από την παράδοση των κλειδιών.

Αντίστοιχη προσοχή απαιτείται για ενεργές συμβάσεις φυσικού αερίου και τηλεφωνίας που εξακολουθούν να βρίσκονται στο όνομα του εκμισθωτή.

Το κρίσιμο σημείο δεν είναι μόνο ποιος χρησιμοποιεί πραγματικά την υπηρεσία, αλλά και ποιος εμφανίζεται ως συμβαλλόμενος απέναντι στην εταιρεία.

Με τη μεταφορά των συμβάσεων αποφεύγονται διαφωνίες όταν ο ενοικιαστής αποχωρήσει, ιδίως εάν έχει αφήσει απλήρωτες καταναλώσεις.

6. Τα κοινόχρηστα και οι λογαριασμοί νερού που συσσωρεύονται

Η υπογραφή του μισθωτηρίου δεν σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης μπορεί να σταματήσει να παρακολουθεί τις οικονομικές εκκρεμότητες του ακινήτου.

Ένα συνηθισμένο πρόβλημα είναι η συσσώρευση απλήρωτων κοινοχρήστων επί πολλούς μήνες.

Εάν ο ιδιοκτήτης ενημερωθεί για πρώτη φορά όταν αποχωρήσει ο ενοικιαστής, η διευθέτηση της οφειλής μπορεί να αποδειχθεί δυσκολότερη.

Η ΠΟΜΙΔΑ προτείνει τακτική επικοινωνία με τον διαχειριστή της πολυκατοικίας, ώστε να διαπιστώνεται εάν οι υποχρεώσεις εξοφλούνται.

Ανάλογη παρακολούθηση χρειάζεται στους λογαριασμούς ύδρευσης.

Χρήσιμο είναι να καταγράφονται στο συμφωνητικό τα στοιχεία της παροχής και του μετρητή νερού, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα για την κατανάλωση που αντιστοιχεί στη διάρκεια της μίσθωσης.

Η ευθύνη έναντι του παρόχου ύδρευσης μπορεί να εξαρτάται από τον κανονισμό και τους όρους της αντίστοιχης υπηρεσίας. Γι’ αυτό δεν πρέπει να θεωρείται ότι κάθε οφειλή μεταφέρεται αυτομάτως στον ιδιοκτήτη ή, αντίστροφα, ότι τον απαλλάσσει πάντοτε η συμφωνία με τον ενοικιαστή.

7. Η παράδοση του ακινήτου χωρίς έλεγχο και η απουσία ασφάλισης

Οι οικονομικοί κίνδυνοι δεν περιορίζονται στα μισθώματα και στους λογαριασμούς.

Πριν από την εγκατάσταση του ενοικιαστή, η ΠΟΜΙΔΑ συνιστά έλεγχο των ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων, των κουφωμάτων και των μπαλκονιών.

Μια βλάβη που δεν έχει διαπιστωθεί εγκαίρως μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρότερο πρόβλημα κατά τη διάρκεια της μίσθωσης.

Η σωστή συντήρηση προστατεύει τόσο την περιουσία του ιδιοκτήτη όσο και την ασφάλεια των ενοίκων.

Παράλληλα, η ασφαλιστική κάλυψη για φωτιά, πλημμύρα και σεισμό αποτελεί πρόσθετη προφύλαξη απέναντι σε μεγάλες ζημιές.

Ένα σοβαρό περιστατικό μπορεί να προκαλέσει όχι μόνο δαπάνες αποκατάστασης, αλλά και απώλεια μισθωμάτων εάν το ακίνητο καταστεί προσωρινά ακατάλληλο για κατοίκηση.

Οι παροχές του ασφαλιστηρίου πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά, καθώς η κάλυψη απώλειας ενοικίων δεν περιλαμβάνεται υποχρεωτικά σε κάθε συμβόλαιο.

Τι πρέπει να γίνεται όταν ο ενοικιαστής επιστρέφει τα κλειδιά

Η ολοκλήρωση μιας μίσθωσης χρειάζεται εξίσου μεγάλη προσοχή με την έναρξή της.

Κατά την παράδοση του ακινήτου είναι χρήσιμο να γίνεται κοινός έλεγχος της κατάστασής του και να καταγράφονται οι ενδείξεις των μετρητών ηλεκτρικού ρεύματος, νερού και φυσικού αερίου, όπου υπάρχουν.

Παράλληλα, πρέπει να ελέγχεται εάν παραμένουν οφειλές από τη χρήση του ακινήτου και να διευθετείται η επιστροφή της εγγύησης σύμφωνα με τους συμφωνημένους όρους και τις νόμιμες υποχρεώσεις των δύο πλευρών.

Η φυσιολογική φθορά από τη συνήθη χρήση δεν πρέπει να συγχέεται με ζημιές για τις οποίες μπορεί να υπάρχει ευθύνη αποκατάστασης.

Εξίσου σημαντικό είναι να τακτοποιείται η φορολογική εικόνα της μίσθωσης, με την προβλεπόμενη δήλωση λύσης στην ηλεκτρονική εφαρμογή της ΑΑΔΕ.

Η απλή επιστροφή των κλειδιών δεν αρκεί για να θεωρηθεί ότι έχουν κλείσει όλες οι οικονομικές και διοικητικές εκκρεμότητες.

Πώς προστατεύεται πραγματικά ο ιδιοκτήτης

Η εκμίσθωση μιας κατοικίας μπορεί να αποτελεί σταθερή πηγή εισοδήματος, αλλά απαιτεί συνέπεια και από τις δύο πλευρές.

Ο ιδιοκτήτης χρειάζεται να γνωρίζει με σαφήνεια τους όρους της μίσθωσης, να τηρεί τις φορολογικές προθεσμίες και να διασφαλίζει ότι οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών δεν παραμένουν αδικαιολόγητα στο όνομά του.

Η παρακολούθηση των κοινοχρήστων, των λογαριασμών νερού και της κατάστασης του ακινήτου μπορεί να αποτρέψει τη δημιουργία σημαντικών οφειλών.

Αντίστοιχα, για τον ενοικιαστή, ένα αναλυτικό συμφωνητικό και η σαφής καταγραφή των υποχρεώσεων περιορίζουν τον κίνδυνο αυθαίρετων απαιτήσεων ή διαφωνιών κατά την αποχώρησή του.

Το σημαντικότερο είναι να αντιμετωπίζεται η μίσθωση ως μια συμφωνία που απαιτεί παρακολούθηση από την πρώτη μέχρι την τελευταία ημέρα. Γιατί ένα καλό ενοίκιο δεν εξασφαλίζεται μόνο τη στιγμή που συμφωνείται το ποσό, αλλά κυρίως όταν όλες οι υποχρεώσεις τηρούνται και το ακίνητο επιστρέφεται χωρίς εκκρεμότητες.

Διαβάστε ακόμη: