Εξάρχεια: Κλείνει η ιστορική «Μουριά» μετά από 111 χρόνια – Τέλος εποχής για ένα θρυλικό καφενείο της Αθήνας

Το εμβληματικό καφενείο, στη συμβολή των οδών Χαριλάου Τρικούπη και Καλλιδρομίου, αποτέλεσε για περισσότερες από έντεκα δεκαετίες σημείο συνάντησης κατοίκων, καλλιτεχνών, συγγραφέων, πολιτικών και ανθρώπων των γραμμάτων.

Η απόφαση για το κλείσιμό του συνδέεται με τη μη ανανέωση της μίσθωσης του ακινήτου από τους ιδιοκτήτες του, παρά τις πολύμηνες προσπάθειες για τη συνέχιση της λειτουργίας του.

Το Σάββατο 31 Οκτωβρίου πραγματοποιείται αποχαιρετιστήριο γλέντι, προκειμένου οι θαμώνες να πουν το τελευταίο αντίο σε έναν χώρο που ταυτίστηκε με την καθημερινότητα και την ιστορία της περιοχής.

Ένα καφενείο που λειτουργούσε από το 1915

Η ιστορία της «Μουριάς» ξεκίνησε το 1915, όταν τα Εξάρχεια είχαν εντελώς διαφορετική φυσιογνωμία από τη σημερινή.

Το καφενείο διατήρησε σε μεγάλο βαθμό τον παραδοσιακό του χαρακτήρα, με μαρμάρινα τραπέζια, μωσαϊκά δάπεδα, απλό κατάλογο και προσιτές τιμές, ακόμη και όταν η ευρύτερη περιοχή άλλαζε με γρήγορους ρυθμούς.

Τα τελευταία 44 χρόνια, ο Χρήστος Βάνας άνοιγε καθημερινά το κατάστημα από τις επτά το πρωί, υποδεχόμενος τους πρώτους πελάτες πριν ακόμη πιει τον δικό του καφέ.

Τα Σάββατα, όταν λειτουργούσε η λαϊκή αγορά της Καλλιδρομίου, το καφενείο άνοιγε από τις πέντε τα ξημερώματα, εξυπηρετώντας μικροπωλητές και εργαζόμενους της περιοχής.

Για πολλούς από τους τακτικούς επισκέπτες του, η «Μουριά» δεν ήταν απλώς ένα κατάστημα εστίασης, αλλά ένας χώρος καθημερινής επικοινωνίας, συζητήσεων και κοινωνικών σχέσεων.

Οι 7.500 υπογραφές που δεν απέτρεψαν το κλείσιμο

Η προοπτική να κατεβάσει ρολά το ιστορικό καφενείο έγινε γνωστή την περασμένη άνοιξη, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.

Περίπου 7.500 πολίτες υπέγραψαν διαδικτυακό αίτημα με στόχο την αναγνώριση του χώρου ως μνημείου νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς και τη διατήρηση της λειτουργίας του.

Τον Ιούνιο, το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας στήριξε ομόφωνα το αίτημα, ενώ στο πλευρό των ανθρώπων της «Μουριάς» βρέθηκαν επαγγελματικοί φορείς και συλλογικότητες.

Παρά την αρχική αισιοδοξία ότι θα μπορούσε να βρεθεί λύση, η μίσθωση τελικά δεν ανανεώθηκε και δεν προέκυψε κάποια θεσμική απόφαση που να εξασφαλίζει την παραμονή του καφενείου στον συγκεκριμένο χώρο.

Η αλλαγή της φυσιογνωμίας των Εξαρχείων

Το κλείσιμο της «Μουριάς» αναδεικνύει και τις ευρύτερες αλλαγές που συντελούνται τα τελευταία χρόνια στα Εξάρχεια.

Η ανάπτυξη του τουρισμού, η εξάπλωση των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης και η δημιουργία νέων επιχειρήσεων εστίασης μεταβάλλουν σταδιακά τον εμπορικό και κοινωνικό χαρακτήρα της συνοικίας.

Η Αρετή Βανά, κόρη του ανθρώπου που διαχειρίζεται το ιστορικό καφενείο, περιγράφει μια γειτονιά που αλλάζει, με τα παραδοσιακά στέκια να αντικαθίστανται από επιχειρήσεις προσανατολισμένες σε διαφορετικές καταναλωτικές συνήθειες.

Η ίδια επισημαίνει ότι η «Μουριά» παρέμεινε πιστή στον χαρακτήρα της, χωρίς να μεταβάλει τον κατάλογο ή τη φιλοσοφία της για να ακολουθήσει τις σύγχρονες τάσεις.

Αντίστοιχη είναι η αίσθηση πολλών κατοίκων και παλιών θαμώνων, οι οποίοι βλέπουν στο κλείσιμο του καφενείου την απώλεια ενός χώρου συνδεδεμένου με τη συλλογική μνήμη της περιοχής.

Με το τελευταίο αποχαιρετιστήριο γλέντι ολοκληρώνεται μια διαδρομή 111 ετών, αφήνοντας πίσω της ιστορίες, συζητήσεις και ανθρώπινες σχέσεις που διαμορφώθηκαν γύρω από τα τραπέζια ενός από τα πιο αναγνωρίσιμα καφενεία της πρωτεύουσας.