Με το φάντασμα του στασιμοπληθωρισμού να πλανάται πάλι πάνω από την παγκόσμια οικονομία, όπως επισήμανε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας την περασμένη εβδομάδα, κυβέρνηση και αναλυτές διαμορφώνουν ήδη «σενάρια πολέμου» για την ελληνική οικονομία, ενσωματώνοντας προβλέψεις για χαμηλότερη ανάπτυξη και κυρίως υψηλότερο πληθωρισμό.

Προς το παρόν η αβεβαιότητα, λόγω και της απρόβλεπτης συμπεριφοράς των ΗΠΑ, όπως φάνηκε το προηγούμενο διάστημα, κυριαρχεί. Οι αξιωματούχοι αλλά και οι αναλυτές επαναλαμβάνουν σε κάθε τόνο ότι οι επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και το μέγεθος του πλήγματος που θα επιφέρει ο πόλεμος στην περιοχή του Κόλπου. Ασφαλώς, πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες από κυβερνητική πηγή, το σενάριο του προϋπολογισμού για τιμή πετρελαίου στα 62 δολάρια το βαρέλι δεν ισχύει πλέον.

Μια πρώτη εναλλακτική, που διατυπώθηκε την περασμένη εβδομάδα, προέβλεπε τιμή πετρελαίου 75-80 δολάρια το βαρέλι κατά μέσον όρο τον χρόνο, υπό την προϋπόθεση ότι ο πόλεμος θα λήξει σε λίγες ημέρες. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο 2,5%, έναντι προηγούμενης εκτίμησης 2,2%, και θα υπάρξει μικρή υποχώρηση του ρυθμού.

Ωστόσο, το πετρέλαιο βρισκόταν την Παρασκευή στα 100 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή περίπου 40 δολάρια πάνω από την πρόβλεψη του προϋπολογισμού και, σύμφωνα με ανάλυση ευαισθησίας που περιέχεται στον ίδιο τον προϋπολογισμό, σε μια τέτοια ακραία περίπτωση (τιμή 100 δολάρια όλο το έτος) ο πληθωρισμός θα σκαρφαλώσει στο 4,7% και η ανάπτυξη θα μειωθεί κατά 0,5%, δηλαδή από 2,4% σε 1,9%.

Στο 1,9% «έβλεπε» την ανάπτυξη σε περίπτωση ενεργειακού σοκ και το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ), έναντι βασικού σεναρίου για 2,1% τον περασμένο Δεκέμβριο.

Η πρόβλεψη αυτή για την ανάπτυξη δεν απέχει πολύ, εξάλλου, από την εκτίμηση της Εθνικής Τράπεζας την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την οποία, υπό ένα δυσμενές σενάριο αναφορικά με τις τιμές ενέργειας και αυξημένη αβεβαιότητα μέχρι και το β΄ τρίμηνο του 2026, ο ρυθμός ανάπτυξης θα είναι 2%, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 2,5%. Για τον πληθωρισμό, η πρόβλεψη της Εθνικής αναφέρει ότι θα σκαρφαλώσει στο 3,2%, από 2,3% στο βασικό σενάριο της τράπεζας.

«Σε αυτό το στάδιο δεν μπορούμε να κάνουμε ασφαλείς προβλέψεις για την εξέλιξη αυτής της κρίσης», λέει ο επικεφαλής του οικονομικού γραφείου του πρωθυπουργού Μιχάλης Αργυρού, «υπάρχουν διάφορα σενάρια, με διαφορετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη και στον πληθωρισμό. Βέβαια, τόσο οι αγορές όσο και η μεγάλη πλειονότητα των αναλυτών δεν προεξοφλούν μια επανάληψη της εμπειρίας του 2022-2023, όταν ο πληθωρισμός στην Ευρώπη πλησίασε το 10%. Για να συμβεί αυτό το σενάριο πρέπει να γίνει κάτι πολύ δραματικό.

Το 2022-2023 είχες ταυτόχρονα μεγάλες αυξήσεις στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο, αλλά και πρόβλημα εφοδιασμού, γιατί είχε κοπεί η πρόσβαση στο φυσικό αέριο σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Σήμερα δεν υπάρχει πρόβλημα εφοδιασμού ενέργειας στην Ευρώπη. Από την άλλη, τα Στενά του Ορμούζ είναι ένα πολύ σημαντικό πέρασμα για τη διεθνή αγορά ενέργειας, κυρίως για τις ασιατικές οικονομίες. Κατά συνέπεια, η επίπτωση της κρίσης στις διεθνείς τιμές ενέργειας είναι σημαντική. Και όσο διαρκεί η αβεβαιότητα για τη διάρκεια και έκταση της κρίσης, θα υπάρχει αβεβαιότητα και για την εξέλιξή των χρηματιστηριακών τιμών ενέργειας, κάτι που άλλωστε αποτυπώνεται και στη μεγάλη μεταβλητότητα που παρουσιάζουν από την αρχή της κρίσης».

Πληθωρισμός και χαμηλή ανάπτυξη αντανακλώνται και στον προϋπολογισμό, με μείωση των εσόδων και πίεση για αυξημένες δαπάνες, ώστε να ληφθούν μέτρα στήριξης. Η κυβέρνηση προς το παρόν περιορίστηκε σε μέτρα ελέγχου της κερδοσκοπίας, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα προχωρήσει και σε άμεση στήριξη εφόσον οι συνθήκες το επιβάλλουν.

Οπως έγραφε σε ανάλυσή της, την περασμένη εβδομάδα, η Oxford Economics, αυτή τη φορά οι οικονομίες της Νότιας Ευρώπης, που έχουν ισχυρότερες δημοσιονομικές θέσεις σε σύγκριση με πριν από τέσσερα χρόνια, προηγούνται στη λήψη δημοσιονομικών μέτρων. Ωστόσο, προέβλεπε ότι, εκτός αν η κατάσταση επιδεινωθεί σημαντικά, τα μέτρα θα είναι στοχευμένα και περιορισμένης έκτασης. Μέχρι στιγμής, πάντως, μέτρα με δημοσιονομικό κόστος έχει πάρει μόνο η Πορτογαλία, που μείωσε κατά 3 λεπτά τον ΕΦΚ στα καύσιμα.

Ο συντονιστής του ΓΠΚΒ, καθηγητής Γιάννης Τσουκαλάς εκτιμά ότι ακόμη και με ανάπτυξη στην περιοχή του 1,9% δεν θα υπάρξει δημοσιονομικό πρόβλημα. «Υπάρχει ακόμη περιθώριο να εξασφαλιστούν περισσότερα έσοδα», σχολιάζει.

Νέες προβλέψεις θα διατυπωθούν με μεγαλύτερη ασφάλεια σε συνεργασία με την Κομισιόν στις 31/3-1/4, στο πλαίσιο αποστολής αντιπροσωπείας της για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο.

Διαβάστε ακόμη: