Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να πραγματοποιείται υπό συνθήκες αυξημένου κινδύνου,παρά τη συμφωνία κατανόησης που υπεγράφη μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στις 17 Ιουνίου. Οι τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή δείχνουν ότι η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, με τις ναυτιλιακές εταιρείες να καλούνται να προχωρούν σε ενδελεχή αξιολόγηση κινδύνου πριν από κάθε διέλευση.
Σύμφωνα με νεότερη ανάλυση της EOS Risk Group, κατά το τελευταίο 24ωρο οι Φρουροί της Ιρανικής Επανάστασης (IRGC) φέρονται να ανέκοψαν πορείες πλοίων, να πραγματοποίησαν προειδοποιητικές βολές και να μετέδωσαν μηνύματα σύμφωνα με τα οποία το Ορμούζ έχει κλείσει, επικαλούμενοι παραβιάσεις του μνημονίου κατανόησης μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου. Μετά την χθεσινή υπογραφή εκεχειρίας όλοι αναμένουν να δουν τις νέες εξελίξεις στο πεδίο.
Νέο πλαίσιο διέλευσης από το Ιράν
Η οδηγία της PGSA αποτελεί την πρώτη επίσημη παρέμβαση της Τεχεράνης προς τη διεθνή ναυτιλία μετά την ανακοίνωση της 14-σημείων συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Στο πλαίσιο αυτό, οι πλοιοκτήτες και οι διαχειριστές πλοίων υποχρεούνται να ενημερώνουν εκ των προτέρων τις ιρανικές αρχές, να συντονίζουν τη διαδρομή τους και να εξασφαλίζουν σχετική έγκριση πριν από την είσοδο στο Ορμούζ.
Η ιρανική πλευρά διευκρίνισε επίσης ότι κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου εφαρμογής της συμφωνίας δεν θα επιβληθούν τέλη διέλευσης, χρεώσεις ασφαλείας ή περιβαλλοντικά τέλη στα πλοία που θα χρησιμοποιήσουν τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η τελευταία ενημέρωση τουJoint Maritime Information Center (JMIC), το οποίο μπορεί να μείωσε την αξιολόγηση κινδύνου για τα Στενά του Ορμούζ από «Substantial» σε «Moderate», ταυτόχρονα όμως προειδοποίησε για την παρουσία ναρκών στην περιοχή. Το κέντρο συνέστησε στα πλοία να αποφεύγουν τη διέλευση μέσω του διεθνούς Συστήματος Διαχωρισμού Κυκλοφορίας (Traffic Separation Scheme – TSS), ενώ γνωστοποίησε τον εντοπισμό επιβεβαιωμένης νάρκης εντός της περιοχής των Στενών. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις ανησυχίες της ναυτιλιακής βιομηχανίας, καθώς οποιοδήποτε περιστατικό θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις τόσο στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐαςόσο και στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Περιορισμένες οι εμπορικές διελεύσεις
Η EOS επισημαίνει ότι ο μικρός αριθμός εμπορικών πλοίων που κατάφεραν να περάσουν από Ορμούζ το τελευταίο 24ωρο δεν αποτελεί ένδειξη επιστροφής στην κανονικότητα. Αντιθέτως, αποτυπώνει μια εξαιρετικά προσεκτική και ελεγχόμενη προσέγγιση από τις ναυτιλιακές εταιρείες, οι οποίες εξακολουθούν να αξιολογούν καθημερινά τις συνθήκες ασφαλείας πριν αποφασίσουν τη διέλευση.
Την ίδια στιγμή, το JMIC συνεχίζει να υποστηρίζει ότι οι διελεύσεις που πραγματοποιούνται με τη διευκόλυνση των ΗΠΑ παραμένουν διαθέσιμες. Ωστόσο, η απαίτηση της PGSA για προηγούμενη έγκριση δημιουργεί ένα σύνθετο επιχειρησιακό περιβάλλον, καθώς τα πλοία καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ των απαιτήσεων των δύο πλευρών.
Η ασφαλέστερη επιλογή
Σύμφωνα με την ανάλυση της EOS, η διαδρομή μέσω της νήσου Λαράκ, με την απαραίτητη έγκριση από την PGSA,θεωρείται σήμερα η ασφαλέστερη επιλογή για τα εμπορικά πλοία. Για εταιρείες που δεν μπορούν να συνεργαστούν με ιρανικούς φορείς λόγω περιορισμών ή κυρώσεων, εναλλακτική λύση αποτελεί η διέλευση μέσω του διαύλου των χωρικών υδάτων του Ομάν, με την υποστήριξη αμερικανικών δυνάμεων. Οι αναλυτές, πάντως, υπογραμμίζουν ότι η καλύτερη διαθέσιμη επιλογή τη δεδομένη στιγμή είναι ο συντονισμός τόσο με τις ιρανικές όσο και με τις αμερικανικές αρχές, καθώς μειώνει τον κίνδυνο παρεξηγήσεων ή επιχειρησιακών εμπλοκών κατά τη διέλευση.
Παρά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες και τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, η EOS διατηρεί την αξιολόγηση κινδύνου για όλα τα πλοία που δραστηριοποιούνται στο Ορμούζ στο επίπεδο «Υψηλό» (4/5), εκτιμώντας ότι η πιθανότητα σοβαρού περιστατικού παραμένει αυξημένη. Όπως επισημαίνεται, ουσιαστική βελτίωση της κατάστασης θα μπορούσε να διαπιστωθεί μόνο εφόσον καταγραφεί για σημαντικό χρονικό διάστημα μεγάλος αριθμός διελεύσεων χωρίς παρεμβάσεις, περιορισμούς ή αντικρουόμενες οδηγίες από τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Μέχρι τότε, τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελείένα από τα πλέον ευαίσθητα και κρίσιμα σημεία της παγκόσμιας ναυτιλίας, με τις εξελίξεις να παρακολουθούνται στενά από πλοιοκτήτες, ναυλωτές και διεθνείς οργανισμούς.
