Για τις σχέσεις με την Κίμπερλι Γκιλφόιλ και τον Χρήστο Μαραφάτσο, τα δημοσιεύματα της Wall Street Journal και τις συμφωνίες για το αμερικανικό LNG μίλησε ο πρόεδρος και CEO του AKTOR και της Atlantic See LNG Αλέξανδρος Εξάρχου, στην εκπομπή «Direct» με τον Γιώργο Ευγενίδη στο protothema.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η επιχειρηματική πρωτοβουλία για τον Κάθετο Διάδρομο είχε ξεκινήσει πριν από την άφιξη της Αμερικανίδας πρέσβεως στην Αθήνα, επέμεινε ότι όλες οι επαφές και οι συμφωνίες έγιναν δημόσια και χαρακτήρισε το δημοσίευμα της αμερικανικής εφημερίδας «χτύπημα κατά των Ρεπουμπλικανών ενόψει εκλογών».
«Τήρησα όλες τις διαδικασίες, σχέσεις ύποπτες δεν γίνονται δημόσια» ανέφερε, απαντώντας στα ερωτήματα για τις επαφές με την κυρία. Γκιλφόιλ. Παράλληλα, έκανε σαφή διάκριση ανάμεσα στην AKTOR και την Atlantic SEE LNG, τονίζοντας ότι οι συμφωνίες για την εμπορία υγροποιημένου φυσικού αερίου υπογράφηκαν από τον ίδιο με την ιδιότητα του διευθύνοντος συμβούλου της δεύτερης.
Στη συνέντευξή του αναφέρθηκε επίσης στους ανταγωνισμούς γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο, στις συμφωνίες με την Αλβανία και τη Βοσνία, καθώς και στις συζητήσεις με άλλες χώρες. Προειδοποίησε, ακόμη, για έναν δύσκολο ενεργειακό χειμώνα στην Ευρώπη, ασκώντας κριτική στις Βρυξέλλες για την καθυστέρηση εξασφάλισης ποσοτήτων φυσικού αερίου.
«Γνώρισα την Γκιλφόιλ την πρώτη ημέρα που ήρθε»
Ο κ. Εξάρχου ξεκαθάρισε ότι η εμπλοκή του στο εγχείρημα του Κάθετου Διαδρόμου προηγήθηκε τόσο του διορισμού όσο και της άφιξης της Κίμπερλι Γκιλφόιλ στην Ελλάδα. Όπως είπε, οι επαφές είχαν αρχίσει με την αμερικανική κυβέρνηση, χωρίς τη δική της συμμετοχή.
«Εγώ τη γνώρισα την πρώτη ημέρα που ήρθε. Δεν την είχα ξαναδεί» σημείωσε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στη συνέχεια η κυρία Γκιλφόιλ υποστήριξε ενεργά την αμερικανική πλευρά της συμφωνίας και συνέβαλε στην ολοκλήρωση των επαφών με τη Venture Global για την εικοσαετή σύμβαση. Παράλληλα, προωθούσε στην Ουάσιγκτον τη λογική των μακροχρόνιων δεσμεύσεων για την προμήθεια αμερικανικού LNG στην Ευρώπη.
Απαντώντας για το ταξίδι της στο Νταβός με το δικό του ιδιωτικό αεροσκάφος, ο κ. Εξάρχου δήλωσε ότι από τη δική του πλευρά τηρήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες. Για τις δηλώσεις στις οποίες όφειλε να προχωρήσει η ίδια η πρέσβης στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ διευκρίνισε ότι δεν έχει προσωπική γνώση, προσθέτοντας ότι, εφόσον η ίδια ανέφερε πως τις έκανε, αποδέχεται την τοποθέτησή της.
Τόνισε επίσης ότι οι συναντήσεις τους στο εξωτερικό αφορούσαν τον Κάθετο Διάδρομο. «Όλα έγιναν στο φως της δημοσιότητας» εξηγώντας ότι η δημόσια προβολή των επαφών και των υπογραφών αποτελούσε και επιδίωξη της αμερικανικής πλευράς, η οποία ήθελε να προωθήσει το εγχείρημα.
Η σχέση με τον Χρήστο Μαραφάτσο και οι τρεις λομπίστες
Αναφερόμενος στον Χρήστο Μαραφάτσο, ο κ. Εξάρχου δήλωσε ότι η AKTOR συνεργάζεται με τρεις λομπίστες στις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι πρόκειται για νόμιμες και δηλωμένες σχέσεις.
Όπως εξήγησε, ο βασικός λόγος αυτών των συνεργασιών είναι η αναζήτηση επενδυτικών κεφαλαίων για την επέκταση των δραστηριοτήτων της AKTOR. Πρόσθεσε ότι επέλεξε περισσότερους από έναν συνεργάτες προκειμένου να αναπτύξει ευρύτερες επαφές στην αμερικανική αγορά.
Για τον Κάθετο Διάδρομο, ανέφερε ότι είχε συζητήσει το θέμα με τον κ. Μαραφάτσο, αλλά η πρωτοβουλία είχε ήδη ξεκινήσει και δεν εξαρτήθηκε από τη δική του συμβολή. Όπως είπε, θα είχε προχωρήσει «με ή χωρίς εκείνον».
Ο κ. Εξάρχου εξέφρασε την ενόχλησή του για τον τρόπο με τον οποίο, κατά την εκτίμησή του, το δημοσίευμα συνέδεσε την παρουσία του κ. Μαραφάτσου με την AKTOR, επισημαίνοντας ότι ο ίδιος έχει και άλλους πελάτες και ότι η συνεργασία τους δεν είναι αποκλειστική.
Επέμεινε, μάλιστα, στη διάκριση μεταξύ των δύο εταιρειών: η AKTOR δεν πραγματοποιεί εμπορία LNG, αλλά συμμετέχει στην Atlantic SEE LNG, η οποία συνάπτει τις σχετικές συμφωνίες. Ο ίδιος, όπως διευκρίνισε, τις υπέγραψε ως διευθύνων σύμβουλος της Atlantic SEE LNG.
Η WSJ, οι ανταγωνιστές και η Τουρκία
Ο κ. Εξάρχου απέδωσε πολιτική στόχευση στο δημοσίευμα της Wall Street Journal, χαρακτηρίζοντάς το «χτύπημα κατά των Ρεπουμπλικανών ενόψει εκλογών». Υποστήριξε επίσης ότι ανταγωνιστικά επιχειρηματικά συμφέροντα συνέβαλαν στη δημιουργία της εικόνας που παρουσιάστηκε.
Κατά την εκτίμησή του, η αναφορά στην AKTOR αντί της Atlantic SEE LNG εξυπηρετούσε περισσότερο αυτό το αφήγημα. Σημείωσε, πάντως, ότι ακόμη και τα δημοσιεύματα δεν χαρακτήρισαν παράνομες τις επίμαχες σχέσεις και δραστηριότητες.
Ερωτηθείς ποιοι δεν επιθυμούν να προχωρήσει ο Κάθετος Διάδρομος, αναφέρθηκε σε ανταγωνιστές της Venture Global στις ΗΠΑ, αλλά και σε προμηθευτές που θα προτιμούσαν διαφορετική χώρα ως δίοδο μεταφοράς του φυσικού αερίου.
Στο πλαίσιο αυτό έθεσε και τον ρόλο της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεσμεύεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο, κάτι που δεν ισχύει με τον ίδιο τρόπο για την Τουρκία.
Παρ’ όλα αυτά, εκτίμησε ότι ο θόρυβος είχε και ένα αποτέλεσμα υπέρ του εγχειρήματος: επιβεβαιώθηκε από τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών η αποφασιστικότητα να προχωρήσει ο Κάθετος Διάδρομος. Πρόσθεσε ότι η αποχώρηση της κ. Γκιλφόιλ από την πρεσβεία δεν επηρεάζει την πορεία των συμφωνιών.
Πώς ξεκίνησε η συμφωνία για το αμερικανικό LNG
Περιγράφοντας την επιχειρηματική πρωτοβουλία, ο κ. Εξάρχου εξήγησε ότι η δραστηριότητα της Atlantic SEE LNG αφορά την αγορά και διάθεση αμερικανικού LNG, αξιοποιώντας τις υφιστάμενες υποδομές.
Η ιδέα, όπως είπε, γεννήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο, με αφετηρία τις επαφές που ακολούθησαν την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Νταγκ Μπέργκαμ και την εκτίμηση ότι η απαγόρευση του ρωσικού αερίου θα δημιουργούσε σημαντικές ανάγκες στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το κρίσιμο ζήτημα ήταν η εξασφάλιση μακροχρόνιων δεσμεύσεων. Οι αμερικανικές εταιρείες χρειάζονταν συμβάσεις μεγάλης διάρκειας για να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη των υποδομών τους, ενώ στην Ευρώπη υπήρχε επιφυλακτικότητα απέναντι σε τέτοιες συμφωνίες, ιδιαίτερα όταν το αμερικανικό LNG ήταν ακριβότερο από το ρωσικό αέριο αγωγού.
Ο κ. Εξάρχου ανέφερε ότι προσέγγισε τη ΔΕΠΑ, θεωρώντας πως μια κρατική εταιρεία με τη δική της εμπειρία θα ήταν ο καταλληλότερος εταίρος. Η πρώτη συμφωνία προμήθειας, όπως σημείωσε, αρχίζει το 2030 και ολοκληρώνεται το 2050.
Εκτίμησε ακόμη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τώρα ένα σταθερό μερίδιο στις μελλοντικές ευρωπαϊκές εισαγωγές, μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων, ακόμη και εάν κάποια στιγμή αρθούν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Οι συμφωνίες με Αλβανία και Βοσνία
Σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, η Atlantic SEE LNG έχει συμφωνίες με την Αλβανία και τη Βοσνία και έχει εξασφαλίσει τη διάθεση των ποσοτήτων που έχει αναλάβει να αγοράσει. Διευκρίνισε ότι δεν δραστηριοποιείται στην ελληνική αγορά και ότι το ελληνικό Δημόσιο δεν έχει αγοράσει ποσότητες ούτε έχει αναλάβει σχετική δέσμευση.
Ειδικά για την Αλβανία, χαρακτήρισε τη συμφωνία «απολύτως δεσμευτική», χωρίς προϋποθέσεις ως προς την ισχύ της. Όπως εξήγησε, η πρόβλεψη που τελεί υπό προϋπόθεση αφορά την εγγύηση του αλβανικού Δημοσίου για την κρατική εταιρεία.
Για τη Ρουμανία ανέφερε ότι έχει εκδηλωθεί πρόθεση συνεργασίας και ότι οι συζητήσεις θα επανέλθουν όταν υπάρξουν οι κατάλληλες κυβερνητικές συνθήκες. Αναφέρθηκε επίσης σε συζητήσεις με τη Βουλγαρία και την Ουκρανία.
Σε ό,τι αφορά τις υποδομές, έκρινε επαρκείς τη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη, ενώ συνέδεσε την περαιτέρω ανάπτυξη του εγχειρήματος με τη συνεργασία με τη Motor Oil για τη Διώρυγα Gas στην Κόρινθο.
«Δύσκολος χειμώνας» και αιχμές για την Ευρώπη
Ο κ. Εξάρχου προειδοποίησε για δύσκολες συνθήκες στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας τον χειμώνα, εκτιμώντας ότι η Ευρώπη καθυστέρησε να διασφαλίσει τις αναγκαίες ποσότητες φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ.
Κατά την εκτίμησή του, οι περιορισμένες επιλογές προμήθειας και ο ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα φορτία διατηρούν τις τιμές ψηλά, χωρίς να διαφαίνεται εύκολα η αποκλιμάκωσή τους. Σε συνδυασμό με το ακριβό πετρέλαιο, προειδοποίησε ότι μπορεί να ενισχυθούν οι πληθωριστικές πιέσεις στις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Αντιπαρέβαλε τη σημερινή εικόνα με τη συμφωνία που είχε συναφθεί πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, σημειώνοντας ότι οι τιμές που τότε θεωρούνταν υψηλές είναι πλέον τιμές τις οποίες πολλοί θα ήθελαν να είχαν εξασφαλίσει.
Υποστήριξε ότι η ΕΕ θα αναγκαστεί να αγοράσει ποσότητες με υψηλό κόστος και ζήτησε κοινή ευρωπαϊκή αντιμετώπιση, ακόμη και με χρηματοδοτικά εργαλεία όπως ένα ευρωομόλογο, ώστε να μη μετακυλιστεί στους πολίτες το κόστος της καθυστέρησης.
«Δεν αντιμετωπίζεται με ποδήλατα και κλειστά φώτα», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας ανεπαρκή μια προσέγγιση που περιορίζεται σε τέτοιες παρεμβάσεις. Στο ίδιο πλαίσιο αξιολόγησε θετικά τις σχετικές παρεμβάσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη προς τους Ευρωπαίους εταίρους.
Η οικονομία, τα αμερικανικά κεφάλαια και η πολιτική σταθερότητα
Για την ελληνική οικονομία, ο κ. Εξάρχου υποστήριξε ότι η χώρα απολαμβάνει τους καρπούς των προσπαθειών των τελευταίων επτά ετών. Όπως ανέφερε, σημαντικά αμερικανικά κεφάλαια ενδιαφέρονταν και εξακολουθούν να ενδιαφέρονται να επενδύσουν στην Ελλάδα, ενώ μέχρι τα τέλη Ιουλίου διαπίστωνε ιδιαίτερα ισχυρή ζήτηση από ξένους επενδυτές.
Εξέφρασε, ωστόσο, ανησυχία για τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων και ειδικότερα για τη Γαλλία, την οποία χαρακτήρισε «ασθενή». Εκτίμησε ότι η άνοδος του κόστους δανεισμού, σε συνδυασμό με τις ενεργειακές πιέσεις, μπορεί να ανακόψει την ανάπτυξη και υπογράμμισε ότι απαιτούνται απαντήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Όπως είπε, το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό και η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη θέση, αλλά δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη από τις εξελίξεις στην ευρωζώνη.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην πολιτική σταθερότητα, αναφέροντας ότι στα επενδυτικά roadshows δέχεται ερωτήσεις για τις προοπτικές κυβερνησιμότητας. «Θα είναι κρίμα αν εξαιτίας πολιτικής αδυναμίας για σταθερή κυβέρνηση χάσουμε όσα πετύχαμε», σημείωσε.
Η συνεργασία με τη Motor Oil
Κλείνοντας, ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε στις συμφωνίες με τη Motor Oil για τις εταιρείες ΘΑΛΗΣ και ΗΛΕΚΤΩΡ, στους τομείς διαχείρισης απορριμμάτων και νερού, καθώς και στη συνεργασία για τη Διώρυγα Gas και το FSRU στην Κόρινθο.
Όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη υποδομή μπορεί να συμβάλει στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ στόχος είναι η ολοκλήρωση της σχετικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του έτους.
