Στις οκτώ το βράδυ, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών υποχωρεί, η Βουλγαρία μπορεί να εξάγει στην Ελλάδα ηλεκτρική ενέργεια που είχε εισαγάγει από αυτήν λίγες ώρες νωρίτερα. Τον Αύγουστο του 2026, οι εισαγωγές από την Ελλάδα έφταναν έως τα 750 MW γύρω στο μεσημέρι, ενώ οι εξαγωγές προς την Ελλάδα άγγιζαν τα 700 MW γύρω στις οκτώ το βράδυ.
Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, οι μπαταρίες στη Βουλγαρία επέτρεπαν να αξιοποιείται η φθηνή μεσημεριανή παραγωγή όταν η ζήτηση και οι τιμές ήταν υψηλότερες. Τα στοιχεία προέρχονται από την ανάλυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το βουλγαρικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRP) που αντιμετωπίζει ως υπόδειγμα για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Η αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από ηλιακή ενέργεια άλλαξε σημαντικά το ενεργειακό μείγμα της Βουλγαρίας. Μεταξύ του 2021 και του 2026, το μερίδιο της ηλιακής ενέργειας στη συνολική ηλεκτροπαραγωγή αυξήθηκε από 4% σε 21%, ενώ η εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύς αυξήθηκε από 1,3 GW σε 7,2 GW. Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) στήριξε το ήμισυ αυτής της αύξησης μέσω προγράμματος ισχύος 3,2 GW που συνδυάζει μονάδες ΑΠΕ και συστήματα αποθήκευσης στον ίδιο χώρο. Παράλληλα, το δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας εκσυγχρονίστηκε και θα μπορεί να υποδεχθεί 5,4 GW νέας ισχύος από ΑΠΕ, διευκολύνοντας την ανάπτυξη νέων έργων.
Το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRP) περιελάμβανε ειδικές μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση του διοικητικού πλαισίου, με απλούστερες διαδικασίες αδειοδότησης και σύνδεσης στο δίκτυο. Περιελάμβανε επίσης δέσμευση για τον εντοπισμό ζωνών προτεραιότητας όπου θα μπορούσαν να αναπτυχθούν χερσαία αιολικά έργα συνολικής ισχύος τουλάχιστον 2 GW, δηλαδή τετραπλάσια από τη σημερινή εγκατεστημένη αιολική ισχύ της Βουλγαρίας.
Η σημαντική αύξηση της αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες και της ηλεκτροπαραγωγής από ηλιακή ενέργεια συνέβαλε στη σταθερότερη παροχή ηλεκτρισμού στη Βουλγαρία. Με τη στήριξη του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), η χωρητικότητα των εγκατεστημένων μπαταριών ξεπέρασε τις 16 GWh. Σε ώρες αιχμής, η αποφόρτισή τους μπορεί να καλύψει έως και το 30% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση.
Σε ένα ενδεικτικό δείγμα εργάσιμων ημερών του Σεπτεμβρίου, τα φωτοβολταϊκά από μόνα τους ξεπερνούσαν την παραγωγή των μονάδων άνθρακα σε δέκα ωριαίες περιόδους. Μαζί με την ηλεκτρική ενέργεια που έδιναν στο δίκτυο οι μπαταρίες, το προβάδισμα έφτανε στις δεκαέξι.
Η αποθήκευση κάλυπτε έτσι περισσότερες ώρες νωρίς το πρωί και αργά το βράδυ, όταν η ηλιακή παραγωγή είναι χαμηλή ή μηδενική.
Η διαφορά φαίνεται και στις τιμές. Τον Αύγουστο του 2024 οι βραδινές τιμές ήταν κατά 150% υψηλότερες από τη μέση ημερήσια τιμή. Τον Αύγουστο του 2026, η αντίστοιχη διαφορά είχε περιοριστεί στο 40%. Η Επιτροπή εκτιμά ότι αν οι ενδοημερήσιες διακυμάνσεις του 2026 ακολουθούσαν το μοτίβο του 2024, οι τιμές αιχμής θα μπορούσαν να είναι έως και 150 ευρώ ανά MWh υψηλότερες. Πρόκειται για ενδεικτικό υποθετικό σενάριο, καθώς την ίδια περίοδο αυξήθηκε η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές και ενισχύθηκαν οι διασυνδέσεις.
Οι μπαταρίες απέκτησαν μεγαλύτερη αξία επειδή οι επενδύσεις συνοδεύτηκαν από αλλαγές στα δίκτυα και στις αγορές. Το βουλγαρικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRP) στήριξε την ενίσχυση των διασυνδέσεων και τη σύζευξη των αγορών με την Ελλάδα και τη Ρουμανία. Στο εσωτερικό της χώρας, η απελευθέρωση της αγοράς εξισορρόπησης το 2025 επέτρεψε στις μπαταρίες να προσφέρουν υπηρεσίες που βοηθούν το δίκτυο να ανταποκρίνεται στις διακυμάνσεις της παραγωγής και της ζήτησης. Το περιφερειακό όφελος φάνηκε και προς τη Ρουμανία. Τον Αύγουστο του 2026, όταν περιορίστηκε η παραγωγή στον πυρηνικό σταθμό του Τσερναβόντα, η Βουλγαρία εξήγαγε προς τη Ρουμανία περίπου 1 GW περισσότερο στις ώρες αιχμής σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2024. Η ίδια υποδομή που επέτρεψε την εισαγωγή φθηνής ηλιακής ενέργειας από την Ελλάδα έδωσε στη Βουλγαρία μεγαλύτερη ευελιξία να στηρίξει και τη ρουμανική αγορά όταν αυξήθηκαν οι ανάγκες της.
Οι μπαταρίες της Βουλγαρίας και η αποθήκευση σε αυτές πράσινης ενέργειας που παράγεται στην Ελλάδα, ανέτρεψαν σύμφωνα με την ανάλυση της Ε.Ε. και τις διασυνοριακές ροές ενέργειας μεταξύ των δύο χωρών. Παλαιότερα, όπως αναφέρει, η Βουλγαρία εξήγε ηλεκτρική ενέργεια στη διάρκεια της ημέρας και εισήγε κατά τη βραδινή αιχμή. Πλέον εισάγει συχνότερα την ημέρα και εξάγει το βράδυ. Τον Αύγουστο του 2024, οι μέσες ωριαίες εξαγωγές της Βουλγαρίας προς την Ελλάδα έφταναν στη διάρκεια της ημέρας έως τα 800 MW. Τον Αύγουστο του 2026, οι ημερήσιες εισαγωγές της από την Ελλάδα έφταναν έως τα 750 MW γύρω στο μεσημέρι, ενώ οι βραδινές εξαγωγές της προς την Ελλάδα έφταναν περίπου σε 700 MW στις οκτώ.
Στο μεταξύ, τον δρόμο για την επιτάχυνση της αποθήκευσης και στην Ελλάδα ανοίγει η ολοκλήρωση της αξιολόγησης των επενδυτικών αιτημάτων για τη χορήγηση όρων σύνδεσης. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του ΥΠΕΝ στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για έργα συνολικής ισχύος έως 4.700 MW υποβλήθηκαν 831 αιτήματα, συνολικής ισχύος 12.319 MW.
