Η συζήτηση που ανοίγει εκ νέου στην Ευρώπη για τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας αλλά και για τη στρατηγική αποτροπή δεν είναι τυχαία.

Η πρωτοβουλία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να θέσει το θέμα στο ευρωπαϊκό τραπέζι συνδέεται με τη βαθύτερη γεωπολιτική ανησυχία που επικρατεί στη γηραιά ήπειρο, από την ενεργειακή ασφάλεια μέχρι την άμυνα και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Γαλλία εδώ και χρόνια αποτελεί την πιο ισχυρή φωνή υπέρ της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη. Περίπου το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας παράγεται από πυρηνικούς σταθμούς, γεγονός που επιτρέπει στο Παρίσι να διατηρεί σχετικά χαμηλό ενεργειακό κόστος και να περιορίζει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Ωστόσο, η συζήτηση που ανοίγει σήμερα η Γαλλία δεν αφορά μόνο την ενέργεια. Στην πραγματικότητα αγγίζει ένα ευρύτερο στρατηγικό ζήτημα: την ενεργειακή και αμυντική αυτονομία της Ευρώπης σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων.

Η ενεργειακή διάσταση

Μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η ρήξη της Ευρώπης με τη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να επανεξετάσουν τη στρατηγική τους για την παραγωγή ενέργειας.

Η Γαλλία επιμένει ότι χωρίς πυρηνική ενέργεια η Ευρώπη θα συνεχίσει να εξαρτάται από εισαγόμενα καύσιμα και από γεωπολιτικά ασταθείς περιοχές. Για τον λόγο αυτό το Παρίσι πιέζει ώστε η πυρηνική ενέργεια να αναγνωριστεί πλήρως ως «πράσινη» ή τουλάχιστον στρατηγικά αναγκαία πηγή ενέργειας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μείγμα.

Η θέση αυτή βρίσκει συμμάχους σε αρκετές χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, αλλά συναντά και αντιδράσεις, κυρίως από τη Γερμανία, που έχει επιλέξει την πλήρη έξοδο από την πυρηνική ενέργεια, επενδύοντας κυρίως στις ανανεώσιμες πηγές.

Η αμυντική διάσταση

Πέρα από το ενεργειακό σκέλος, η συζήτηση που ανοίγει ο Εμανουέλ Μακρόν έχει και σαφή γεωπολιτική διάσταση. Μετά το Brexit, η Γαλλία είναι η μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο.

Το Παρίσι έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η γαλλική πυρηνική αποτροπή θα μπορούσε να αποτελέσει, υπό προϋποθέσεις, ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας για την Ευρώπη. Μια «ομπρέλα προστασίας», όπως λέει ο ίδιος. Η συζήτηση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο δόγμα της «στρατηγικής αυτονομίας», που προωθεί η Γαλλία, δηλαδή την ιδέα ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να υπερασπίζεται μόνη της τα συμφέροντά της χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από το NATO.

Η δήλωση του Μακρόν ότι «όταν επιτίθεται κάποιος στην Κύπρο επιτίθεται στην Ευρώπη» ερμηνεύτηκε από πολλούς ως σαφές πολιτικό μήνυμα απέναντι στην Τουρκία, αλλά και ως ένδειξη της πρόθεσης της Γαλλίας να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στην ευρωπαϊκή άμυνα.

Επιφυλακτική η Αθήνα

Στην Αθήνα η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια αντιμετωπίζεται με διαφορετικό τρόπο. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αναγνωρίσει ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί μια τεχνολογία χαμηλών εκπομπών άνθρακα που χρησιμοποιείται από πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο είναι επιφυλακτικός και σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν εξετάζει την ανάπτυξη πυρηνικών σταθμών.

Η ελληνική στρατηγική εστιάζει κυρίως στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως η αιολική και η ηλιακή, καθώς και στη μετατροπή της χώρας σε ενεργειακό κόμβο για την ευρύτερη περιοχή.

Το ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας και της στρατηγικής αποτροπής αναμένεται να απασχολήσει όλο και περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια, με τη Γαλλία να διεκδικεί ηγετικό ρόλο σε αυτή την πρωτοβουλία.

Διαβάστε ακόμη: