Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς σε χώρες που έχουν δείξει υποστήριξη στη Γροιλανδία ωθεί τις διατλαντικές σχέσεις σε ένα κρίσιμο σημείο, καθώς οι ηγέτες της ΕΕ εξετάζουν τρόπους αντίποινα κατά της Ουάσιγκτον που μέχρι τώρα ήταν αδιανόητοι, αναφέρει σε δημοσίευμα του το Politico.

Οι σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Ευρώπης είναι τεταμένες εδώ και μήνες, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει αμφιταλαντευτεί ως προς την υποστήριξή του προς την Ουκρανία, έχει ασκήσει πίεση στις χώρες της ΕΕ να αποδεχθούν μια άνιση εμπορική συμφωνία και έχει αναγκάσει τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να αυξήσουν μαζικά τις δαπάνες τους για την άμυνα.

Ακόμη και στο αποκορύφωμα αυτών των εντάσεων, οι ηγέτες της ΕΕ δεν προχώρησαν σε αντίποινα, υποστηρίζοντας ότι ο κίνδυνος αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από το ΝΑΤΟ ήταν μεγαλύτερος από οποιαδήποτε κακή εμπορική συμφωνία.

Τώρα όμως, καθώς ο Τραμπ εντείνει τις διεκδικήσεις του για τη Γροιλανδία, προκαλώντας διαδηλώσεις το Σαββατοκύριακο στους δρόμους του Νουούκ και της Κοπεγχάγης, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντιμετωπίζουν όλο και πιο έντονες εκκλήσεις να εγκαταλείψουν την ήπια προσέγγισή τους και να προετοιμαστούν για αντιπαράθεση. Το γεγονός ότι ο Τραμπ επέβαλε τους δασμούς του αμέσως μετά την υπογραφή σημαντικής εμπορικής συμφωνίας της ΕΕ με χώρες της Λατινικής Αμερικής ενισχύει την αποφασιστικότητα ορισμένων Ευρωπαίων.

«Είμαι πεπεισμένος ότι δεν πρέπει να υποχωρήσουμε», δήλωσε ο Jérémie Gallon, πρώην Γάλλος διπλωμάτης και νυν ανώτερος διευθύνων σύμβουλος της McLarty Associates, μιας διεθνούς εταιρείας στρατηγικής συμβουλευτικής με έδρα την Ουάσιγκτον. «Η αντίσταση σε μια νέα απόπειρα ταπείνωσης και υποταγής είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο η Ευρώπη μπορεί τελικά να επιβληθεί ως γεωπολιτικός παράγοντας».

Το «μπαζούκας» της Ευρώπης στη μάχη

Μια επιλογή που προτείνουν οι κεντρώοι και αριστεροί πολιτικοί είναι η Ευρώπη να χρησιμοποιήσει το Μέσο κατά της Εξαναγκαστικής Πρακτικής, το λεγόμενο «μπαζούκας» της ΕΕ, ένα ισχυρό εργαλείο εμπορικών αντιποίνων που αρχικά σχεδιάστηκε για να αποκρούσει την εκφοβιστική τακτική της Κίνας και που θα επέτρεπε στην Ευρώπη να επιβάλει δασμούς και επενδυτικούς περιορισμούς σε χώρες που παραβιάζουν τους κανόνες.

«Η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη να εφαρμόσει στοχευμένα και αναλογικά αντίμετρα», έγραψε η Valérie Hayer, επικεφαλής της κεντρώας ομάδας Renew Europe στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο X αργά το Σάββατο. «Η ενεργοποίηση του Αντι-Καταναγκαστικού Μέσου της ΕΕ πρέπει να εξεταστεί ρητά, καθώς σχεδιάστηκε ακριβώς για καταστάσεις οικονομικής εκφοβισμού αυτής της φύσης».

Σε δική του ανάρτηση στο X, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος ανήκει στο ίδιο κόμμα με την Hayer, δεν υποστήριξε ρητά αυτό το αίτημα, αλλά υπαινίχθηκε πιθανή αντίποινα λέγοντας ότι οι Ευρωπαίοι θα «ανταποκριθούν με ενωμένο και συντονισμένο τρόπο σε περίπτωση που οι δασμοί του Τραμπ επιβεβαιωθούν».

Εμπόδιο στην επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι ήδη έτοιμο να αναλάβει δράση, εμποδίζοντας την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ που συμφωνήθηκε το περασμένο καλοκαίρι, αφού ο αρχηγός του συντηρητικού κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ δήλωσε το Σάββατο ότι «δεν είναι δυνατόν σε αυτό το στάδιο» να εγκριθεί η συμφωνία.

Ωστόσο, η ενεργοποίηση του μέσου κατά της εξαναγκαστικής πίεσης θα ήταν ένα πολύ μεγαλύτερο βήμα, καθώς θα σήμαινε την εφαρμογή ενός μέσου που αρχικά είχε σχεδιαστεί για εχθρικά κράτη εναντίον του μεγαλύτερου συμμάχου της ΕΕ και κύριου ευεργέτη του ΝΑΤΟ. Το γεγονός ότι τώρα συζητείται ανοιχτά, εν μέσω άνευ προηγουμένου αποστολής ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία, δείχνει πόσο σοβαρά λαμβάνουν οι Ευρωπαίοι τις αξιώσεις του Τραμπ για το νησί, το οποίο ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας εδώ και εκατοντάδες χρόνια.

Ο Γκάλον πρόσθεσε: «Αν η Ευρώπη θέλει τελικά να ανακτήσει το σεβασμό των πολιτών της και του υπόλοιπου κόσμου, τότε δεν έχει άλλη επιλογή».

Η εμπορική συμφωνία Mercosur

Παρόλα αυτά, οι εξαγωγικές ευρωπαϊκές χώρες ενδέχεται να διστάσουν να ξεκινήσουν μια πλήρη εμπορική διαμάχη με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη Γροιλανδία, ένα νησί με πληθυσμό 57.000 κατοίκων που ψήφισε να αποχωρήσει από τον προκάτοχο της ΕΕ, την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, το 1985.

Μιλώντας στο Deutsche Welle το Σάββατο, ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ Maroš Šefčovič δήλωσε ότι θα ήταν «πολύ περίπλοκο» να εγκριθεί η εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ υπό το φως των τρεχουσών εντάσεων, αλλά δεν έκανε καμία αναφορά στην εφαρμογή του Μέσου κατά της Εξαναγκαστικής Πρακτικής.

«Αυτό που θα ήθελα να τονίσω είναι το γεγονός ότι η εμπορική συμφωνία Mercosur θα μας βοηθήσει να αντισταθμίσουμε τις αρνητικές συνέπειες από την αύξηση των δασμών που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Šefčovič στο μέσο ενημέρωσης.

Οι νέοι δασμοί των ΗΠΑ θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια «πολύ επικίνδυνη καθοδική σπείρα», την οποία οι ηγέτες της ΕΕ θα πρέπει «απλά να αποφύγουν»

Με τους ευρωπαίους πρεσβευτές να συγκαλούν έκτακτη συνάντηση την Κυριακή για να συζητήσουν πώς θα ανταποκριθούν στους τελευταίους δασμούς, ένας αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε στο Politico ότι η διάθεση για μια τέτοια «έκρηξη» είναι πιθανό να είναι πολύ χαμηλότερη στις πρωτεύουσες από ό,τι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου οι πολιτικοί αντιμετωπίζουν πίεση από τους ψηφοφόρους τους.

Οι επόμενες κινήσεις της Ευρώπης

Η στρατηγική της Ευρώπης για την απάντηση στις απειλές του Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία βρισκόταν σε διαδικασία επεξεργασίας τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής, καθώς η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και οι κορυφαίοι σύμβουλοί τους επέστρεφαν στις Βρυξέλλες από τη Λατινική Αμερική, όπου μόλις είχαν υπογράψει τη συμφωνία εμπορίου με τον Μερκοσούρ.

Καθώς χαράζουν την πορεία προς το μέλλον, οι ηγέτες είναι πιθανό να καθοδηγηθούν από τα μακροπρόθεσμα οικονομικά και ασφαλιστικά συμφέροντα της Ένωσης, δηλαδή τη διατήρηση του ΝΑΤΟ και την ενίσχυση της ικανότητας της Ευρώπης να καταστεί αυτοδύναμη στον τομέα της άμυνας μεσοπρόθεσμα.

Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα μια νέα στρατηγική ασφάλειας για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η Ένωση αναμένεται να παρουσιάσει νέα σχέδια για την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας αυτή την εβδομάδα.

Ωστόσο, ακόμη και οι πιο αισιόδοξοι παρατηρητές των σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ παραδέχονται ότι η τρέχουσα συγκυρία είναι άνευ προηγουμένου και γεμάτη κινδύνους για τη διατλαντική συμμαχία. «Είναι μια τρομακτική περίοδος», δήλωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ. «Πρέπει να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας και να συνεχίσουμε να προχωράμε».

Διαβάστε ακόμη: