Η αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών αποτελεί μία από τις διαχρονικότερες και πλέον σύνθετες προκλήσεις για την ελληνική πολιτεία καθ’ όλη τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης. Τα τελευταία επτά χρόνια, την περίοδο της διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη (2019–2026), οι καταστροφές από τις πυρκαγιές προσέλαβαν πρωτοφανείς διαστάσεις σε οικολογικό επίπεδο.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS) και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, οι συνολικές καμένες εκτάσεις στη χώρα κατά τη συγκεκριμένη επταετία ξεπέρασαν τα 4 εκατομμύρια στρέμματα.
Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονται ορισμένα από τα σημαντικότερα δασικά οικοσυστήματα της χώρας, όπως το Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου, το παρθένο δάσος της Βόρειας Εύβοιας, ο Εθνικός Δρυμός της Πάρνηθας, καθώς και εκτεταμένες ημιορεινές και πεδινές περιοχές στην Πελοπόννησο, τη Ρόδο και την Αττική.
Πέρα όμως από την απώλεια του φυσικού πλούτου, η ιστορία των ελληνικών πυρκαγιών είναι σημαδεμένη από βαρύτατο φόρο αίματος. Η μεγαλύτερη ανθρώπινη τραγωδία από φωτιά στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας σημειώθηκε στις 23 Ιουλίου 2018 στο Μάτι και το Κόκκινο Λιμανάκι της Ανατολικής Αττικής, (κυβέρνηση Αλέξη Τσίπρα) όπου 104 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μέσα σε λίγες ώρες, όταν η πυρκαγιά εγκλώβισε εκατοντάδες κατοίκους και παραθεριστές στον οικιστικό ιστό και τη θαλάσσια μέτωπο.
Η αμέσως επόμενη φονικότερη τραγωδία καταγράφηκε το καλοκαίρι του 2007, (κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή) κυρίως τον Αύγουστο, όταν οι σαρωτικές πυρκαγιές στην Πελοπόννησο (με επίκεντρο τον νομό Ηλείας) και την Εύβοια στοίχισαν τη ζωή σε 84 ανθρώπους. Στη νεότερη περίοδο, η πλέον θανατηφόρα πυρκαγιά ήταν αυτή του Αυγούστου του 2023 στον Έβρο, κατά την οποία 20 άνθρωποι (στη συντριπτική τους πλειονότητα μετανάστες που είχαν εγκλωβιστεί στο δάσος της Δαδιάς) έχασαν τη ζωή τους από το πύρινο μέτωπο, ενώ κατά καιρούς η χώρα έχει θρηνήσει δεκάδες πυροσβέστες, εθελοντές και πιλότους εναέριων μέσων εν ώρα καθήκοντος.
Όσον αφορά την έκταση και τη δριμύτητα των καταστροφών στην περίοδο της Μεταπολίτευσης (1974-σήμερα), τρία ορόσημα ξεχωρίζουν για το μέγεθος των καμένων εκτάσεων. Πρώτο είναι το εφιαλτικό καλοκαίρι του 2007, κατά το οποίο κάηκαν συνολικά περισσότερα από 2,7 εκατομμύρια στρέμματα γης σε όλη τη χώρα, μετατρέποντας σε στάχτη τεράστιες εκτάσεις στην Ηλεία, την Αρκαδία, τη Λακωνία και τη Νότια Εύβοια.
Δεύτερο ορόσημο αποτελεί το καλοκαίρι του 2021, όταν ο παρατεταμένος καύσωνας οδήγησε στην αλλεπάλληλη εκδήλωση ακραίων πυρκαγιών, με κορυφαία αυτή της Βόρειας Εύβοιας που κατέστρεψε μόνη της πάνω από 500.000 στρέμματα, συμβάλλοντας στο ετήσιο σύνολο των 1,3 εκατομμυρίων καμένων στρεμμάτων.
Τρίτο ιστορικό σημείο είναι η πυρκαγιά στον Έβρο το καλοκαίρι του 2023, η οποία με περισσότερα από 930.000 καμένα στρέμματα καταγράφηκε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως η μεγαλύτερη μεμονωμένη δασική πυρκαγιά στην ιστορία των ευρωπαϊκών καταγραφών.
Παράλληλα, ιστορικές καταστροφές μικρότερης συνολικής έκτασης αλλά τεράστιας περιβαλλοντικής σημασίας σημειώθηκαν κατά τη δεκαετία του 1990, όπως οι μεγάλες πυρκαγιές της Πεντέλης το 1995 και το 1998, οι οποίες αλλοίωσαν ανεπανόρθωτα το περιαστικό πράσινο της πρωτεύουσας, καθώς και η καταστροφή του Ικαρού στη Σάμο το 1998.
Ο συνδυασμός της κλιματικής αλλαγής, της εγκατάλειψης της υπαίθρου, της απουσίας ολοκληρωμένου δασολογίου για δεκαετίες και των δομικών αδυναμιών στον τομέα της πρόληψης και της πολιτικής προστασίας συνθέτουν ένα διαρκές πρόβλημα που καθιστά την προστασία του ορεινού πλούτου και της ανθρώπινης ζωής επιτακτική εθνική προτεραιότητα.
Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΗΣ ΘΛΙΨΗΣ
Ο επικαιροποιημένος πίνακας περιλαμβάνει τις δορυφορικές απεικονίσεις του ευρωπαϊκού μηχανισμού Copernicus EMS διαμορφώνοντας τον συνολικό απολογισμό της επταετίας σε περίπου 4,23 εκατομμύρια στρέμματα τα τελευταία χρόνια.
|
Έτος |
Καμένες Εκτάσεις (Στρέμματα) |
Σημαντικότερα Πύρινα Μέτωπα |
|
2019 |
~100.000 |
Εύβοια (Ψαχνά/Δρυμός), Ανατολική Αττική |
|
2020 |
~150.000 |
Μυκήνες, Κορινθία, Ανατολική Αττική |
|
2021 |
~1.300.000 |
Βόρεια Εύβοια, Βαρυμπόμπη/Πάρνηθα, Ηλεία, Γύθειο |
|
2022 |
~220.000 |
Δαδιά Έβρου, Πεντέλη, Ρέθυμνο |
|
2023 |
~1.750.000 |
Έβρος (Δαδιά/Αλεξανδρούπολη), Ρόδος, Δερβενοχώρια, Αγχίαλος |
|
2024 |
~400.000 |
Βορειοανατολική Αττική (Βαρνάβας/Μαραθώνας), Αχαΐα |
|
2025 |
~180.000 |
Χίος, Ζάκυνθος, τοπικές πυρκαγιές Πελοποννήσου |
|
2026 (έως τώρα) |
~130.000 |
Δυτική Αττική / Βοιωτία (Πόρτο Γερμενό, Βίλια, Ψάθα) |
|
Σύνολο |
~4.230.000 |
(Περίπου 4,23 εκατομμύρια στρέμματα) |
Διαβάστε ακόμη:
- Η «παγίδα» των διακοπών: Όταν οι πολιτικοί ηγέτες καίγονται από τις πυρκαγιές
- MSCI: «Ραντεβού» 159 εκατ. δολαρίων στο ΧΑ – Η Motor Oil παίρνει τη μερίδα του λέοντος
- Αν δεν σταματήσει ο ναυτικός αποκλεισμός περνάμε στην επίθεση, προειδοποιεί το Ιράν
- Ποια ήταν η Hayden Panettiere που πέθανε στα 36 της: Η τραγική ιστορία της
