Στα 3 δισ. ευρώ περιορίζουν οι τελευταίες εκτιμήσεις τα υπόλοιπα των δανείων που εκκρεμούν στον νόμο Κατσέλη, τα οποία επηρεάζονται άμεσα από την απόφαση του Αρείου Πάγου που αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου, ορίζοντας ως βάση υπολογισμού τη μηνιαία δόση και όχι το άληκτο κεφάλαιο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία στην περίμετρο αυτών των δανείων εντάσσονται περίπου 150.000 δάνεια, που αντιστοιχούν σε περίπου 70.000 οφειλέτες, καθώς πολλοί είχαν περισσότερες από μία οφειλές και μάλιστα σε πάνω από μία τράπεζα. Η εξέλιξη αυτή αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα, περιορίζοντας τη δυνητική ζημία στα χαρτοφυλάκια του νόμου Κατσέλη που έχουν πουληθεί έως σήμερα σημαντικά χαμηλότερα από το 1,1 δισ. ευρώ, και πιο συγκεκριμένα κοντά στα 600 εκατ. ευρώ.
Κρίσιμες οι λεπτομέρειες
Την τελική εικόνα για το ύψος της ζημίας και των δανείων που θα ανατιμολογηθούν θα καθορίσει η καθαρογραφή της απόφασης του Αρείου Πάγου, καθώς από το περιεχόμενό της θα κριθεί, μεταξύ άλλων, αν θα έχει αναδρομική ισχύ. Το ζήτημα αυτό θεωρείται κομβικό, καθώς μπορεί να διευρύνει την περίμετρο των δανείων που θα επηρεαστούν.
Με δεδομένο ότι τα 3 δισ. ευρώ αφορούν το ανεξόφλητο υπόλοιπο, σε περίπτωση που η απόφαση καλύψει όλα τα δάνεια που έχουν ρυθμιστεί μέχρι σήμερα, το συνολικό ποσό μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω, χωρίς ωστόσο να αναμένεται δραματική μεταβολή.
Μιλώντας στην ΕΡΑ, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, τόνισε ότι η ΤτΕ αναμένει την καθαρογραφή της απόφασης, επισημαίνοντας πως «οι λεπτομέρειες παίζουν σημαντικό ρόλο». Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι έχουν ληφθεί οι απαραίτητες πρόνοιες ώστε να μη διαταραχθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η καθαρογραφή αναμένεται εντός Φεβρουαρίου, προκειμένου να αρθεί η αβεβαιότητα.
Ο κίνδυνος
Πέρα από το ενδεχόμενο η απόφαση να πυροδοτήσει νέο κύμα αμφισβητήσεων και για άλλες κατηγορίες δανείων, το πιο άμεσο και κρίσιμο ζήτημα αφορά τη συμπεριφορά των συνεπών οφειλετών. Όπως επισημαίνουν τραπεζικές πηγές, βασικός κίνδυνος είναι να σταματήσουν να πληρώνονται δάνεια που μέχρι σήμερα εξυπηρετούνταν κανονικά, καθώς οι οφειλέτες ενδέχεται να αναμένουν επιστροφή αναδρομικών.
Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, δικηγορικά γραφεία υπόσχονται νέα “κουρέματα” και διαγραφές, δημιουργώντας προσδοκίες που μπορεί να οδηγήσουν σε στάση πληρωμών, ακόμη και σε δάνεια με καλή απόδοση.
Το «κουβάρι» των αναδρομικών
Από την πλευρά των funds που έχουν αγοράσει αυτά τα χαρτοφυλάκια, επισημαίνεται ότι μέρος των οφειλών είχε ήδη εισπραχθεί από τις τράπεζες πριν την πώληση, γεγονός που ενδέχεται να ανοίξει έναν κύκλο αναδρομικών διεκδικήσεων μεταξύ παλαιών και νέων κατόχων των δανείων. Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι ορισμένα δάνεια έχουν μεταπωληθεί περισσότερες από μία φορές.
Το ύψος των τόκων
Τράπεζες, funds και servicers καλούνται πλέον να επανυπολογίσουν το ύψος των τόκων που έχουν καταβληθεί έως σήμερα από τους συνεπείς οφειλέτες, με βάση τη νέα ερμηνεία του Αρείου Πάγου. Το ποσό αυτό θα πρέπει να προστεθεί στο ανεξόφλητο υπόλοιπο των περίπου 3 δισ. ευρώ, το οποίο βρίσκεται σήμερα κυρίως στα βιβλία των επενδυτών.
Τα στοιχεία αυτά ανατρέπουν την ευρύτερη εικόνα για τα ποσά που έχουν συνδεθεί με τον νόμο Κατσέλη. Τα 12–17 δισ. ευρώ που συχνά αναφέρονται αφορούν το σύνολο των αιτημάτων και όχι τα ποσά που τελικά ρυθμίστηκαν ή επιδικάστηκαν. Από τα περίπου 17 δισ. ευρώ αιτημάτων, το 45% απορρίφθηκε, ενώ από τα 8 δισ. ευρώ που έφτασαν στο δικαστήριο, πραγματοποιήθηκε κούρεμα περίπου 40%, περιορίζοντας το τελικό ύψος των οφειλών κοντά στα 3 δισ. ευρώ.
