Ένα νέο, διευρυμένο πλαίσιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους για τους οφειλέτες τίθεται σε εφαρμογή μετά την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές για περισσότερα από δύο εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν τους δανειολήπτες του πρώην νόμου Κατσέλη, όσους έχουν ενταχθεί ή επιθυμούν να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό, μικροοφειλέτες προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και πολίτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών.
Όπως επισημαίνει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, στόχος των παρεμβάσεων είναι να δοθούν ουσιαστικές δεύτερες ευκαιρίες σε πολίτες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της πολυετούς οικονομικής κρίσης.
Μειώνονται δραστικά οι δόσεις του νόμου Κατσέλη
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τους περίπου 100.000 οφειλέτες που εξακολουθούν να αποπληρώνουν υποχρεώσεις μέσω του πρώην νόμου Κατσέλη.
Με τη νέα ρύθμιση, οι τόκοι δεν θα υπολογίζονται πλέον επί του συνολικού ανεξόφλητου χρέους, αλλά μόνο επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο.
Η αλλαγή οδηγεί σε θεαματική μείωση του συνολικού κόστους εξυπηρέτησης των οφειλών.
Ενδεικτικά, σε περίπτωση οφειλής 144.500 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 25 ετών και επιτόκιο 3,6%, η μηνιαία δόση μειώνεται από περίπου 731 ευρώ σε περίπου 483 ευρώ, ενώ οι συνολικοί τόκοι περιορίζονται από σχεδόν 75.000 ευρώ σε λίγες εκατοντάδες ευρώ.
Παράλληλα, όσοι έχουν ήδη καταβάλει μεγαλύτερα ποσά λόγω του παλαιού τρόπου υπολογισμού, θα δουν τις τελευταίες δόσεις της ρύθμισης να συμψηφίζονται και να διαγράφονται.
«Κλειδώνει» ο τρόπος υπολογισμού των δόσεων
Το νέο πλαίσιο επεκτείνεται και στις ρυθμίσεις που έγιναν μέσω άλλων νομοθετημάτων, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός.
Πλέον προβλέπεται ότι η μηνιαία δόση θεωρείται πλήρως τοκοχρεολυτική και δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε επιπλέον επιβάρυνση πέραν όσων προβλέπονται στη συμφωνία που έχει ήδη υπογραφεί.
Η ρύθμιση αφορά περισσότερους από 60.000 οφειλέτες με συνολικές ρυθμισμένες οφειλές που ξεπερνούν τα 19 δισ. ευρώ.
Επιστρέφουν οι 72 δόσεις
Μία ακόμη σημαντική παρέμβαση αφορά την έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ.
Η δυνατότητα αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023 και δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση τον Απρίλιο του 2026.
Η διαδικασία θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, ενώ η νέα ρύθμιση θα παραμείνει διαθέσιμη μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Αυξάνεται το ακατάσχετο
Μετά από περίπου μία δεκαετία αυξάνεται και το ακατάσχετο όριο τραπεζικών λογαριασμών.
Για οφειλές προς το Δημόσιο το προστατευόμενο ποσό ανεβαίνει από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ μηνιαίως.
Αντίστοιχα, για κατασχέσεις από ιδιώτες ή τράπεζες το ακατάσχετο αυξάνεται στα 1.600 ευρώ για ατομικούς λογαριασμούς και στα 2.200 ευρώ για κοινούς λογαριασμούς.
Δυνατότητα άρσης κατασχέσεων
Για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα πλήρους άρσης κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής που οδήγησε στην επιβολή του μέτρου.
Η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται μία μόνο φορά σε κάθε οφειλέτη και εκτιμάται ότι θα ενεργοποιηθεί μέσα στο καλοκαίρι.
Διευρύνεται ο εξωδικαστικός μηχανισμός
Παράλληλα, μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ το ελάχιστο ύψος οφειλής για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Έτσι, πολύ περισσότεροι μικροοφειλέτες αποκτούν πρόσβαση σε ρυθμίσεις που μπορούν να φτάσουν έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις για οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς.
Η νέα δυνατότητα αναμένεται να ενεργοποιηθεί στα τέλη Ιουλίου.
Προστασία της πρώτης κατοικίας
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η νέα πρόβλεψη για την προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Για πρώτη φορά ο οφειλέτης θα μπορεί να ζητήσει να εξαιρεθεί η πρώτη κατοικία του από πιθανή ρευστοποίηση, επιλέγοντας την αξιοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Η νέα διαδικασία αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τον Σεπτέμβριο και φιλοδοξεί να μετατρέψει τον εξωδικαστικό μηχανισμό σε ουσιαστικό εργαλείο διάσωσης της πρώτης κατοικίας.
Νέο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος
Με τις επτά αυτές παρεμβάσεις, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πιο ευέλικτο και λειτουργικό πλαίσιο αντιμετώπισης του ιδιωτικού χρέους, δίνοντας μεγαλύτερες δυνατότητες ρύθμισης, περιορίζοντας τις επιβαρύνσεις για τους συνεπείς οφειλέτες και ενισχύοντας την προστασία της περιουσίας τους.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το νέο πλέγμα μέτρων θα συμβάλει τόσο στη βελτίωση της καθημερινότητας εκατομμυρίων πολιτών όσο και στη συνολική σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, μέσω της ταχύτερης διευθέτησης των ιδιωτικών οφειλών.
