Με μια αιφνιδιαστική στρατιωτική κίνηση, οι ΗΠΑ ανατρέπουν την ηγεσία της Βενεζουέλας και ανοίγουν ένα νέο, εκρηκτικό κεφάλαιο για πετρέλαιο, ομόλογα και νομίσματα.
Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις μετά τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου, η οποία οδήγησε στην απομάκρυνση του Προέδρου Nicolas Maduro και της συζύγου του, Cilia Flores. Και οι δύο αντιμετωπίζουν πλέον ποινικές διώξεις στη Νέα Υόρκη και δήλωσαν αθώοι στις κατηγορίες για ναρκοτρομοκρατία.
Μετά την επιχείρηση, η Αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας Delcy Rodriguez απαίτησε την άμεση απελευθέρωση του Προέδρου και της Πρώτης Κυρίας, ενώ ο Πρόεδρος Donald Trump δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα και θα «φτιάξουν» τις πετρελαϊκές της υποδομές.
«Πρόκειται για μια σημαντική παρέμβαση των ΗΠΑ και μεγάλο μέρος του αντίκτυπου είναι πιθανό να εκδηλωθεί με την πάροδο του χρόνου, δεδομένου του υψηλού βαθμού πολιτικής και επιχειρησιακής αβεβαιότητας», αναφέρει ο Simon Waever, επικεφαλής του τομές Emerging Markets Sovereign Credit και στρατηγικής σταθερού εισοδήματος.
Η Morgan Stanley Research σκιαγραφεί ορισμένες πιθανές επιπτώσεις σε βασικές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων.
Ενέργεια: Επιφυλακτική ματιά στο πετρέλαιο
Οι τιμές του πετρελαίου ενισχύθηκαν την πρώτη ημέρα συναλλαγών μετά την αμερικανική παρέμβαση, καθώς οι αγορές στάθμισαν τους βραχυπρόθεσμους κινδύνους διαταραχών στην παραγωγή της Βενεζουέλας, αλλά και την προοπτική υψηλότερης παραγωγής μεσοπρόθεσμα.
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα αργού πετρελαίου παγκοσμίως, ωστόσο είναι ο μικρότερος παραγωγός μεταξύ των 10 χωρών με τα μεγαλύτερα αποθέματα. Η παραγωγή της μειώνεται εδώ και πολλά χρόνια λόγω αναποτελεσματικότητας, χαμηλών επενδύσεων και κυρώσεων εις βάρος της χώρας.
«Η πολιτική αναταραχή θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρόσθετες απώλειες παραγωγής βραχυπρόθεσμα, ωστόσο η παγκόσμια αγορά πετρελαίου είναι ήδη πιθανότατα υπερπροσφερόμενη, οπότε αυτό μπορεί να απορροφηθεί χωρίς μεγάλη επίδραση στις τιμές», σημειώνει ο Martijn Rats, στρατηγικός αναλυτής Εμπορευμάτων της Morgan Stanley και Head of European Energy Research.
Μια σταθερή κυβέρνηση που θα εξομαλύνει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ θα μπορούσε να απελευθερώσει σημαντικές επενδύσεις στον πετρελαϊκό κλάδο της Βενεζουέλας, ενισχύοντας την παραγωγή.
«Η τρέχουσα πρόβλεψή μας είναι ότι το Brent θα υποχωρήσει στα μέσα των 50 δολαρίων τους επόμενους μήνες, αλλά η αύξηση της παραγωγής της Βενεζουέλας θα ενίσχυε αυτή την επιφυλακτική προοπτική», προσθέτει ο Rats.
Χαμηλότερες τιμές πετρελαίου λόγω μεγαλύτερης προσφοράς θα είχαν αρνητικές επιπτώσεις για μεγάλους παραγωγούς. Ωστόσο, αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες θα μπορούσαν να λάβουν αποζημιώσεις για περιουσιακά στοιχεία που είχαν εθνικοποιηθεί από την κυβέρνηση της Βενεζουέλας.
Τα αμερικανικά διυλιστήρια θα επωφεληθούν επίσης από μεγαλύτερη πρόσβαση στο βαρύ αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Αντίθετα, Καναδοί παραγωγοί, των οποίων το πετρέλαιο είναι παρόμοιου τύπου, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυξημένο ανταγωνισμό.
Ομόλογα
Η αγορά χρέους είναι πιθανό να δει πιο άμεσες επιπτώσεις από τα πρόσφατα γεγονότα, με τα ομόλογα της κυβέρνησης της Βενεζουέλας και της κρατικά ελεγχόμενης πετρελαϊκής PDVSA να συνεχίζουν το ράλι τους μετά τα ισχυρά κέρδη στα τέλη του 2025.
Οι αγορές είχαν προεξοφλήσει υψηλή πιθανότητα κλιμάκωσης, δεδομένων των αναφορών για στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ στην Καραϊβική, επιθέσεις σε σκάφη, κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων και εκκλήσεις για παραίτηση του Maduro.
«Παρόλα αυτά, η ταχύτητα και η φαινομενική ευκολία με την οποία απομακρύνθηκε ο Maduro εξαλείφουν αρκετά αρνητικά σενάρια που περιλάμβαναν μια πιο παρατεταμένη ή άτακτη σύγκρουση», σημειώνει ο Waever. «Κοιτάζοντας μπροστά, ο βασικός παράγοντας θα είναι πιθανότατα ο βαθμός στον οποίο οι εναπομείνασες αρχές της Βενεζουέλας θα συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις των ΗΠΑ και θα διευκολύνουν μια ομαλή μετάβαση».
Ο ευρύτερος αντίκτυπος σε άλλα ομόλογα της Λατινικής Αμερικής φαίνεται περιορισμένος, αν και ομόλογα χωρών που ευθυγραμμίζονται με τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να υπεραποδώσουν σε μια χρονιά γεμάτη εκλογές, εφόσον αναδείξουν ηγέτες που θα διατηρήσουν καλές σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Βραζιλία, Κολομβία, Κόστα Ρίκα, Αϊτή και Περού οδηγούνται στις κάλπες το 2026.
«Οποιαδήποτε διάχυση των πρόσφατων γεγονότων από τη Βενεζουέλα είναι απολύτως διαχειρίσιμη και θα μπορούσε ακόμη και να δημιουργήσει ευκαιρίες», καταλήγει ο Waever.
Δοκιμασία για το δολάριο
Η κατάσταση στη Βενεζουέλα θα μπορούσε να δοκιμάσει τον ρόλο του δολαρίου ως ασφαλούς καταφυγίου, ιδιαίτερα εν μέσω μεταβλητότητας στις τιμές του πετρελαίου.
«Αισθανόμαστε ότι η επενδυτική πεποίθηση γύρω από το δολάριο ΗΠΑ είναι χαμηλή. Ως εκ τούτου, η αντίδραση του νομίσματος σε βασικά γεγονότα, οικονομικά και γεωπολιτικά, έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει ένα αφηγηματικό πλαίσιο στην αγορά και άρα βιώσιμες κινήσεις τιμών», αναφέρει ο David Adams, Head of G10 FX Strategy στη Morgan Stanley. «Προς το παρόν παρακολουθούμε προς τα πού θα φυσήξει ο άνεμος».
Οι επενδυτές ενδέχεται να δουν παραλληλισμούς με το 2014, όταν το δολάριο ενισχύθηκε ως αντίδραση στην πτώση των τιμών του πετρελαίου. Σε αντίθεση με τότε, ωστόσο, το σημερινό περιβάλλον περιλαμβάνει έναν κύκλο χαλάρωσης από τη Federal Reserve, που θα μπορούσε να λειτουργήσει ανασταλτικά για το δολάριο.
Χρυσός: Η αβεβαιότητα φέρνει άνοδο
Οι τιμές του χρυσού κατέγραψαν κέρδη μετά την κλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας, καθώς η ζήτηση για πολύτιμα μέταλλα συνήθως αυξάνεται σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης. Η αβεβαιότητα για το τι μέλλει γενέσθαι στις σχέσεις ΗΠΑ–Βενεζουέλας διατηρεί την ελκυστικότητα του χρυσού ως ασφαλούς καταφυγίου.
Επιπλέον, οποιαδήποτε αποδυνάμωση του δολαρίου ΗΠΑ θα μπορούσε να δώσει περαιτέρω ώθηση στον χρυσό.
Μετοχές: Πιθανά κέρδη για τις αμυντικές εταιρείες
Πριν από την παρέμβαση της 3ης Ιανουαρίου, οι μετοχές της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας δεν είχαν αντιδράσει στις αναφορές για επιθέσεις σε σκάφη στην Καραϊβική. Τα τελευταία γεγονότα, όμως, σηματοδοτούν μια δυνητικά σοβαρότερη κατάσταση, με τον Πρόεδρο Trump να μην αποκλείει το ενδεχόμενο παρουσίας στρατευμάτων στο έδαφος, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο των αμυντικών μετοχών.
«Σημαντική κλιμάκωση από εδώ και πέρα στη Βενεζουέλα και/ή σε γειτονικές περιοχές δεν έχει αποτιμηθεί στις αμερικανικές αμυντικές μετοχές σήμερα», αναφέρει η Kristine Liwag, Senior Aerospace & Defense Equity Analyst στη Morgan Stanley.
Για την Ευρώπη, η τελευταία στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ δείχνει ότι η κυβέρνηση Trump επικεντρώνεται περισσότερο σε ζητήματα κοντά στην έδρα της, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική τους ασφάλεια. Αυτό θα μπορούσε να απαιτήσει αύξηση των αμυντικών δαπανών τα επόμενα χρόνια.
