Η διεθνής αγορά ενέργειας εισέρχεται σε μια νέα και ιδιαίτερα απαιτητική φάση, καθώς το μεγαλύτερο πρόβλημα στα καύσιμα, δεν εντοπίζεται πλέον στην επάρκεια του αργού πετρελαίου, αλλά στην ικανότητα μετατροπής του σε βενζίνη, ντίζελ και τα υπόλοιπα καύσιμα που χρησιμοποιούν καθημερινά νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Παρότι οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και η πορεία του πετρελαίου εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ακόμη και η αύξηση των εξαγωγών αργού από τη Μέση Ανατολή δεν αρκεί από μόνη της για να οδηγήσει σε άμεση αποκλιμάκωση των τιμών στα πρατήρια.

Ο βασικός λόγος είναι ότι η περιορισμένη δυναμικότητα των διυλιστηρίων έχει εξελιχθεί στο μεγαλύτερο «στενό σημείο» της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας, διατηρώντας τις πιέσεις στην αγορά καυσίμων.

Το ενδιαφέρον μεταφέρεται από το πετρέλαιο στα καύσιμα

Οι τελευταίες αναταράξεις στον Περσικό Κόλπο, που επανέφεραν την τιμή του πετρελαίου κοντά στα 85 δολάρια ανά βαρέλι, ενίσχυσαν τις ανησυχίες για ένα νέο κύμα ενεργειακού πληθωρισμού.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους αναλυτές, η μεγαλύτερη απειλή δεν αφορά πλέον την παραγωγή αργού πετρελαίου, αλλά τη διαθεσιμότητα βενζίνης και ντίζελ.

Οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή, οι ζημιές σε διυλιστήρια της περιοχής, αλλά και τα πλήγματα που έχουν δεχθεί ρωσικές πετρελαϊκές υποδομές έχουν περιορίσει σημαντικά την παγκόσμια παραγωγή καυσίμων.

Έτσι, ακόμη και όταν υπάρχουν διαθέσιμες ποσότητες αργού, η διαδικασία μετατροπής τους σε τελικά προϊόντα δεν μπορεί να ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό, με αποτέλεσμα η προσφορά να παραμένει περιορισμένη.

Το μεγάλο «μπουκάλι» της αγοράς είναι τα διυλιστήρια

Η λειτουργία της αγοράς πετρελαίου βασίζεται σε μια αλυσίδα όπου κάθε στάδιο είναι καθοριστικό.

Το αργό πετρέλαιο πρέπει να μεταφερθεί, να αποθηκευτεί και στη συνέχεια να διυλιστεί, ώστε να παραχθούν βενζίνη, ντίζελ, καύσιμα αεροσκαφών, πετρέλαιο θέρμανσης και πρώτες ύλες για τη βιομηχανία.

Ακριβώς σε αυτό το στάδιο εντοπίζεται σήμερα η μεγαλύτερη δυσκολία.

Οι πολεμικές συγκρούσεις έχουν μειώσει τη διαθέσιμη δυναμικότητα αρκετών εγκαταστάσεων, ενώ οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες δυσχεραίνουν τη λειτουργία πολλών διυλιστηρίων, καθώς η διαδικασία της απόσταξης απαιτεί σταθερές συνθήκες.

Ως αποτέλεσμα, η παγκόσμια δυνατότητα διύλισης παραμένει αισθητά χαμηλότερη σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων, γεγονός που περιορίζει την παραγωγή καυσίμων και διατηρεί ανοδικές πιέσεις στις τιμές.

Τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να προκαλούν αβεβαιότητα

Η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ προχωρά με αργούς ρυθμούς.

Οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές εντάσεις και οι περιορισμοί στις θαλάσσιες μεταφορές εξακολουθούν να δημιουργούν αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές, καθώς από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

Παρότι μεγάλες ποσότητες αργού έχουν ήδη εξέλθει από τον Περσικό Κόλπο, οι αναλυτές τονίζουν ότι το βασικό πρόβλημα παραμένει η ταχύτητα με την οποία μπορεί να μετατραπεί σε καύσιμα.

Για τον λόγο αυτό, ακόμη και η σταδιακή αποκατάσταση των εξαγωγών δεν αρκεί για να οδηγήσει άμεσα σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών.

Κίνα και Ρωσία επηρεάζουν τις διεθνείς ισορροπίες

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζουν και δύο από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς παίκτες παγκοσμίως.

Η Κίνα έχει περιορίσει τη λειτουργία των διυλιστηρίων της, αξιοποιώντας τα στρατηγικά αποθέματα που είχε δημιουργήσει τα προηγούμενα χρόνια και μειώνοντας παράλληλα τις εξαγωγές βενζίνης και ντίζελ προς τις γειτονικές ασιατικές αγορές.

Η εξέλιξη αυτή έχει περιορίσει την προσφορά καυσίμων στη Νοτιοανατολική Ασία, ενισχύοντας τις πιέσεις σε μια περιοχή με ιδιαίτερα υψηλή ενεργειακή κατανάλωση.

Την ίδια στιγμή, η Ρωσία αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες μετά τα πλήγματα που έχουν δεχθεί ενεργειακές της εγκαταστάσεις, ενώ ο περιορισμός των εξαγωγών ντίζελ αφαιρεί από τη διεθνή αγορά μεγάλες ποσότητες καυσίμων.

Η απώλεια αυτής της προσφοράς έχει συμβάλει σημαντικά στη διατήρηση των διεθνών τιμών σε υψηλά επίπεδα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να καλύψουν μόνες τους το κενό

Η αμερικανική βιομηχανία διύλισης έχει αναλάβει σημαντικό μέρος της κάλυψης των ελλείψεων που προέκυψαν μετά τη μείωση των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή.

Τα διυλιστήρια των Ηνωμένων Πολιτειών αύξησαν την παραγωγή τους προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες τόσο της Ευρώπης όσο και της Ασίας.

Ωστόσο, ακόμη και αυτή η δυνατότητα έχει συγκεκριμένα όρια.

Η συνολική δυναμικότητα των αμερικανικών εγκαταστάσεων παραμένει περιορισμένη, ενώ τα τελευταία χρόνια αρκετές μονάδες έχουν διακόψει τη λειτουργία τους χωρίς να αντικατασταθούν από νέες αντίστοιχης κλίμακας.

Έτσι, ακόμη και η μεγαλύτερη αγορά διύλισης στον κόσμο δυσκολεύεται να καλύψει πλήρως το κενό που δημιούργησαν οι γεωπολιτικές εξελίξεις.

Γιατί οι τιμές δύσκολα θα αποκλιμακωθούν άμεσα

Η διεθνής αγορά δείχνει πλέον ότι η επιστροφή περισσότερων ποσοτήτων αργού πετρελαίου δεν σημαίνει αυτόματα και φθηνότερα καύσιμα.

Όσο οι δυνατότητες διύλισης παραμένουν περιορισμένες, οι ζημιές στις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές δεν έχουν αποκατασταθεί πλήρως και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι εξακολουθούν να επηρεάζουν τις βασικές εμπορικές διαδρομές, η προσφορά βενζίνης και ντίζελ θα εξακολουθήσει να υπολείπεται της ζήτησης.

Για τον λόγο αυτό, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι τιμές των καυσίμων είναι πιθανό να διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, ακόμη και στην περίπτωση που η τιμή του αργού πετρελαίου σταθεροποιηθεί ή κινηθεί χαμηλότερα.

Για καταναλωτές, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις, η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων μηνών δεν θα είναι μόνο η πορεία του πετρελαίου, αλλά κυρίως η διαθεσιμότητα και το κόστος της βενζίνης και του ντίζελ που τελικά φτάνουν στην αντλία.

Διαβάστε ακόμη: