Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται οι υγειονομικές αρχές στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη, καθώς ο ιός του Δυτικού Νείλου εμφανίζει φέτος σημαντικά αυξημένη κυκλοφορία, με την περίοδο υψηλότερης μετάδοσης να βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε πλήρη εξέλιξη.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις περισσότερο επιβαρυμένες χώρες. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, έχουν καταγραφεί 157 περιστατικά στη χώρα μας, ενώ σημαντικό μέρος της δραστηριότητας του ιού εντοπίζεται στην Αττική. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ιταλία βρίσκεται στην πρώτη θέση με 311 κρούσματα και ακολουθεί η Ελλάδα.

Το γεγονός που προβληματίζει περισσότερο τους ειδικούς είναι ότι η μετάδοση εξαπλώνεται γεωγραφικά. Περιοχές της Ευρώπης καταγράφουν για πρώτη φορά εγχώρια περιστατικά, ενώ το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) έχει ζητήσει από τις χώρες να ενισχύσουν την επιτήρηση και την καταπολέμηση των κουνουπιών.

Πώς μεταδίδεται ο ιός

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται στον άνθρωπο κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού.

Τα κουνούπια μολύνονται συνήθως από πτηνά, τα οποία αποτελούν τον βασικό φυσικό ξενιστή του ιού, και στη συνέχεια μπορούν να τον μεταδώσουν σε ανθρώπους και άλλα θηλαστικά.

Η λοίμωξη δεν μεταδίδεται συνήθως από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της καθημερινής κοινωνικής επαφής. Για τον λόγο αυτό, το σημαντικότερο μέσο πρόληψης παραμένει η προστασία από τα τσιμπήματα κουνουπιών και η μείωση των εστιών αναπαραγωγής τους.

Οι περισσότεροι δεν εμφανίζουν συμπτώματα

Η ιδιαιτερότητα του ιού είναι ότι η μεγάλη πλειονότητα όσων μολύνονται δεν αντιλαμβάνονται καν ότι έχουν προσβληθεί.

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, περίπου το 80% των ανθρώπων που μολύνονται παραμένουν ασυμπτωματικοί. Περίπου ένας στους πέντε μπορεί να εμφανίσει ήπια νόσο, με συμπτώματα που θυμίζουν γρίπη.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν:

  • πυρετός,
  • πονοκέφαλος,
  • έντονη κόπωση και αδυναμία,
  • μυαλγίες και πόνοι στις αρθρώσεις,
  • ναυτία ή έμετος,
  • εξανθήματα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, διόγκωση λεμφαδένων.

Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν χωρίς σοβαρές επιπλοκές.

Πότε γίνεται επικίνδυνος

Σε μικρό ποσοστό των ανθρώπων που μολύνονται –περίπου 1%– μπορεί να εμφανιστεί σοβαρή νόσος που προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Οι σοβαρές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση και μπορεί να απαιτήσουν νοσηλεία.

Συμπτώματα όπως υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση, διαταραχές της συνείδησης, μυϊκή αδυναμία ή άλλα νευρολογικά συμπτώματα χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου

Μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρή μορφή της νόσου αντιμετωπίζουν κυρίως οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με ανοσοκαταστολή και όσοι πάσχουν από χρόνια υποκείμενα νοσήματα.

Ο ΕΟΔΥ συστήνει στις συγκεκριμένες ομάδες να εφαρμόζουν με ιδιαίτερη συνέπεια τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια.

Η ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου, καθώς η πιθανότητα σοβαρής νευρολογικής νόσου αυξάνεται σημαντικά στους μεγαλύτερους ανθρώπους.

Δεν υπάρχει ειδικό φάρμακο ή εμβόλιο

Για τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν υπάρχει σήμερα εγκεκριμένο εμβόλιο για τον άνθρωπο ούτε ειδική αντιιική θεραπεία.

Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και εξαρτάται από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Στις ήπιες περιπτώσεις συνήθως απαιτούνται ξεκούραση και αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, ενώ οι σοβαρές νευρολογικές μορφές μπορεί να χρειαστούν νοσηλεία και εντατική υποστήριξη.

Γι’ αυτό και η πρόληψη αποκτά καθοριστική σημασία.

Οι πολίτες καλούνται να χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, να φορούν κατάλληλα ρούχα όταν υπάρχει έντονη δραστηριότητα κουνουπιών, να χρησιμοποιούν σίτες και κουνουπιέρες και να απομακρύνουν στάσιμα νερά από αυλές, μπαλκόνια, γλάστρες και δοχεία.

Στο επίκεντρο η Αττική

Στην Ελλάδα ιδιαίτερη δραστηριότητα καταγράφεται φέτος στην Αττική. Μεταξύ των περισσότερο επιβαρυμένων περιοχών έχουν αναφερθεί οι δήμοι Σπάτων-Αρτέμιδας, Μαρκοπούλου Μεσογαίας, Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Αγίας Παρασκευής, Παλλήνης και Χαλανδρίου.

Ο ΕΟΔΥ έχει επικαιροποιήσει στις 21 Αυγούστου τον κατάλογο των «επηρεαζόμενων» και «υψηλού κινδύνου» περιοχών, ενώ συνεχίζεται η επιδημιολογική και εντομολογική επιτήρηση.

Η κυκλοφορία του ιού δεν αποτελεί, πάντως, καινούργιο φαινόμενο για τη χώρα. Κρούσματα έχουν καταγραφεί επανειλημμένα στην Ελλάδα από το 2010 και ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι ο ιός θεωρείται πλέον εγκατεστημένος τόσο στη χώρα μας όσο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Αναμένονται περισσότερα κρούσματα

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο. Η μετάδοση του ιού του Δυτικού Νείλου κορυφώνεται συνήθως τον Αύγουστο και στις αρχές Σεπτεμβρίου, γεγονός που σημαίνει ότι ο σημερινός αριθμός περιστατικών δεν θεωρείται τελικός.

Ήδη έως τις 13 Αυγούστου είχαν καταγραφεί από το ECDC 429 τοπικά μεταδιδόμενα κρούσματα σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες, ενώ έξι ευρωπαϊκές περιοχές ανέφεραν φέτος εγχώρια περιστατικά για πρώτη φορά.

Οι ειδικοί συνδέουν τη διεύρυνση του προβλήματος με έναν συνδυασμό παραγόντων: υψηλές θερμοκρασίες, βροχοπτώσεις, μεγαλύτερη περίοδο δραστηριότητας των κουνουπιών, αλλά και μεταβολές στους πληθυσμούς των πτηνών και των εντόμων που συμμετέχουν στον κύκλο μετάδοσης.

Με 157 κρούσματα ήδη στην Ελλάδα και την περίοδο αιχμής να μην έχει ολοκληρωθεί, το μήνυμα των υγειονομικών αρχών δεν είναι πανικός αλλά αυξημένη επαγρύπνηση. Ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους και τους ανθρώπους με επιβαρυμένη υγεία, η συστηματική προστασία από τα κουνούπια αποτελεί αυτή τη στιγμή το σημαντικότερο διαθέσιμο «όπλο» απέναντι στον ιό.

Διαβάστε ακόμη: