Συναγερμός έχει σημάνει στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών μετά τη συμφωνία της Μέκκας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν, η οποία προβλέπει ρήτρα συλλογικής άμυνας και δημιουργεί ένα νέο περιφερειακό σχήμα ασφαλείας στον Κόλπο.
Η συμφωνία δεν στρέφεται επισήμως εναντίον συγκεκριμένου κράτους, όμως στην Αθήνα γνωρίζουν καλά ότι αλλάζει τις ισορροπίες σε μια περιοχή όπου η Ελλάδα έχει επενδύσει σημαντικό διπλωματικό και αμυντικό κεφάλαιο.
Το ζήτημα των Patriot αποκτά, υπό αυτό το πρίσμα, ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό βάρος. Οι συζητήσεις για πιθανή αποχώρηση της ελληνικής συστοιχίας από τη Σαουδική Αραβία δεν είναι απλώς μια αντιπολιτευτική κορώνα.
Η ελληνική παρουσία εκεί έχει από το 2021 συγκεκριμένο αμυντικό χαρακτήρα, ενώ τον Μάρτιο του 2026 οι ελληνικοί Patriot χρησιμοποιήθηκαν για την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων. Η κυβέρνηση επιμένει ότι πρόκειται για καθαρά αμυντική αποστολή στο πλαίσιο της συμφωνίας με το Ριάντ.
Ωστόσο, το ερώτημα πλέον είναι διαφορετικό: τι ακριβώς εξυπηρετεί η ελληνική στρατιωτική παρουσία σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται ταχύτατα; Και κυρίως, ποια είναι η επόμενη ημέρα εάν η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας του Κόλπου αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά;
Η Αθήνα δεν μπορεί να αγνοήσει ότι η Τουρκία αποκτά επιπλέον γεωπολιτικό χώρο στη Σαουδική Αραβία, την ώρα που η Ελλάδα καλείται να επαναξιολογήσει το κόστος και το όφελος της δικής της παρουσίας.
Και σαν να μην έφταναν αυτά, υπάρχει και το ισραηλινό μέτωπο. Η Αθήνα έχει επενδύσει στρατηγικά στη σχέση με το Ισραήλ και τον Νετανιάχου, με τις αμυντικές σχέσεις να παραμένουν ιδιαίτερα ενεργές και το 2026.
Όμως το Ισραήλ οδηγείται σε εκλογές μέσα σε ένα εξαιρετικά ρευστό πολιτικό περιβάλλον, ενώ οι δημοσκοπικές ισορροπίες δεν δίνουν σήμερα ασφαλή πρόβλεψη για την επόμενη κυβέρνηση.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται ο πονοκέφαλος της ελληνικής διπλωματίας: η Αθήνα δεν μπορεί να σχεδιάζει την επόμενη δεκαετία θεωρώντας δεδομένο ούτε το σημερινό πολιτικό σκηνικό στο Ισραήλ ούτε τις σημερινές ισορροπίες στον Κόλπο. Ούτε μπορεί να θεωρεί αιώνια σταθερές τις στρατηγικές επιλογές των συμμάχων της.
Η συμφωνία της Μέκκας, οι Patriot, η Τουρκία και οι ισραηλινές κάλπες συνθέτουν ένα παζλ όπου πολλά κομμάτια έχουν ήδη αρχίσει να μετακινούνται. Και αυτή τη φορά η Αθήνα θα πρέπει να κινηθεί πριν —και όχι αφού— κλείσει η νέα γεωπολιτική εικόνα.
Και το ερώτημα είναι το εξής: Το είχε υπολογίσει όλο αυτό το υπουργείο Εξωτερικών και ο Γιώργος Γεραπετρίτης; Διότι το ισλαμικό ΝΑΤΟ όπως το ονομάζουν είναι κάτι που δεν είχε προβλεφθεί από τους εμπειρογνώμονες του ΥΠ.ΕΞ. Και πως θα αντιδράσει η Ελλάδα;
