Σε σαφή στροφή προς πιο αμυντική τοποθέτηση προχωρά η JP Morgan στη στρατηγική της για τις αγορές της περιοχής μας (Κεντρική, Ανατολική Αναδυόμενη Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική–CEEMEA), μειώνοντας το ρίσκο και «κόβοντας» την έκθεση σε πιο κυκλικές αγορές, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Η αμερικανική τράπεζα υποβαθμίζει το ελληνικό χρηματιστήριο από “overweight” σε “neutral”, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι, στο τρέχον περιβάλλον, οι επενδυτές δεν αμείβονται επαρκώς για να διατηρούν υψηλή έκθεση σε επικίνδυνα περιουσιακά στοιχεία.

Για την ελληνική αγορά, η υποβάθμιση δεν αποτελεί απλώς τεχνική κίνηση, αλλά αντανακλά έναν συνδυασμό παραγόντων που αυξάνουν τη βραχυπρόθεσμη αβεβαιότητα. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν μετατραπεί σε «crowded trade», δηλαδή σε ιδιαίτερα δημοφιλείς θέσεις στα χαρτοφυλάκια των διεθνών επενδυτών, γεγονός που εντείνει τον κίνδυνο απότομων εκροών σε περιόδους αναταραχής. Παράλληλα, η επικείμενη μετάβαση της Ελλάδας σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς ενδέχεται να περιορίσει τη στήριξη από τα κεφάλαια αναδυόμενων αγορών, τα οποία αποτελούν σήμερα βασικό πυλώνα ζήτησης για τις ελληνικές μετοχές.

Το timing της υποβάθμισης συνδέεται και με το ισχυρό ράλι που προηγήθηκε. Με τις αγορές αναδυόμενων χωρών να έχουν καταγράψει σημαντικά κέρδη το 2025, οι αποτιμήσεις έχουν ενισχυθεί, αφήνοντας μικρότερα περιθώρια απορρόφησης ενός αρνητικού σοκ. Σε αυτό το περιβάλλον, οι ελληνικές μετοχές, και ιδιαίτερα οι τραπεζικές, εμφανίζονται πιο ευάλωτες σε μια διόρθωση που θα προέλθει είτε από την άνοδο του ενεργειακού κόστους είτε από επιδείνωση της παγκόσμιας διάθεσης ανάληψης ρίσκου.

Εκτός Top 10 η Πειραιώς

Ενδεικτική είναι και η απόφαση της JP Morgan να αφαιρέσει την Τράπεζα Πειραιώς από το Top 10 της περιοχής, παρά το discount έναντι των ευρωπαϊκών τραπεζών, επισημαίνοντας ότι το risk-reward προφίλ έχει επιδεινωθεί βραχυπρόθεσμα. Η ανάλυση υπογραμμίζει ότι η πορεία των ελληνικών μετοχών εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από εξωγενείς παράγοντες, όπως η ενίσχυση του δολαρίου, η εξέλιξη των τιμών ενέργειας και η συνολική κατεύθυνση των κεφαλαιακών ροών προς τις αναδυόμενες αγορές.

Η απόφαση αυτή συνδέεται, επίσης, άμεσα με την κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και τον αυξημένο κίνδυνο παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης. Σύμφωνα με τη JP Morgan, οι αγορές δεν έχουν ακόμη αποτιμήσει πλήρως το ενδεχόμενο ενός σοκ στις τιμές ενέργειας, με το πετρέλαιο να μπορεί να κινηθεί πάνω από τα 80 δολάρια για το μεγαλύτερο μέρος του 2026, ενώ σε ακραία σενάρια δεν αποκλείεται εκτίναξη ακόμη και προς τα 125–150 δολάρια ανά βαρέλι.

Καταλύτης η ενέργεια

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο της ενέργειας ως βασικού καταλύτη για τις αγορές. Η αύξηση των τιμών δεν περιορίζεται στο αργό πετρέλαιο, αλλά επεκτείνεται στα διυλισμένα προϊόντα, όπου οι πιέσεις είναι ακόμη πιο έντονες. Το φυσικό αέριο στην Ευρώπη έχει σχεδόν διπλασιαστεί, ενώ προϊόντα όπως το diesel και το jet fuel έχουν σημειώσει εκρηκτική άνοδο, επιβαρύνοντας άμεσα το κόστος για επιχειρήσεις και μεταφορές.

Η Ευρώπη εμφανίζεται ιδιαίτερα εκτεθειμένη, καθώς μετά την απαγόρευση των ρωσικών εισαγωγών έχει αυξήσει την εξάρτησή της από τη Μέση Ανατολή για κρίσιμα ενεργειακά προϊόντα. Αυτό δημιουργεί έναν άμεσο μηχανισμό μετάδοσης της κρίσης και στην ελληνική οικονομία, τόσο μέσω του κόστους ενέργειας όσο και μέσω των επιπτώσεων στη ζήτηση και τα περιθώρια κερδοφορίας των εισηγμένων.

Το μάθημα του 2022

Η εμπειρία του 2022 λειτουργεί ως σαφής οδηγός για το τι μπορεί να ακολουθήσει. Τότε, η άνοδος των τιμών ενέργειας συνοδεύτηκε από σημαντική πτώση των αγορών, με τις αποτιμήσεις να συμπιέζονται εντονότερα από τα ίδια τα κέρδη. Η JP Morgan προειδοποιεί ότι ένα αντίστοιχο μοτίβο δεν μπορεί να αποκλειστεί, ιδιαίτερα εάν η κρίση διαρκέσει περισσότερο από τις προσδοκίες των επενδυτών. Στο νέο αυτό περιβάλλον, η στρατηγική της τράπεζας μετατοπίζεται προς πιο αμυντικές επιλογές, με αυξημένη έκθεση στον ενεργειακό κλάδο και σε μετοχές χαμηλότερου κινδύνου (beta). Για την Ελλάδα, η στάση γίνεται πιο επιλεκτική, με την αμερικανική τράπεζα να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανατοποθέτησης μόνο εφόσον οι αποτιμήσεις καταστούν πιο ελκυστικές και το μακροοικονομικό περιβάλλον σταθεροποιηθεί. Παρότι, η ελληνική αγορά δεν χάνει τη μακροπρόθεσμη επενδυτική της ελκυστικότητα, εντούτοις εισέρχεται σε μια φάση αυξημένης μεταβλητότητας, όπου η διαχείριση ρίσκου και η επιλογή τίτλων αποκτούν καθοριστική σημασία.

Διαβάστε ακόμη: