Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι προσπαθεί να ενισχύσει την εικόνα της χώρας της, σε μια εποχή που η επιρροή της Κίνας αυξάνεται και οι αμφιβολίες για τις Ηνωμένες Πολιτείες εξαπλώνονται.

Η επίσκεψη της στο Βιετνάμ και την Αυστραλία τις τελευταίες ημέρες είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας τυπικής διπλωματικής περιοδείας. Έδωσε στους οικοδεσπότες της επαίνους και δώρα, συμπεριλαμβανομένων πολύτιμων ιαπωνικών πεπονιών. Βγήκε selfies με φοιτητές στην Καμπέρα και δοκίμασε να παίξει παραδοσιακά τύμπανα στο Ανόι.

Αλλά όταν η Τακαΐτσι αναχώρησε από την αυστραλιανή πρωτεύουσα την Τρίτη, ήταν σαφές ότι το ταξίδι δεν ήταν καθόλου συνηθισμένο.

Ήταν η πρώτη φορά που η Ιαπωνία έδειξε τον ρόλο της ως δύναμης σταθερότητας και ισχύος σε μια περιοχή που ταρακουνιέται ολοένα και περισσότερο από την επιθετική στάση της Κίνας και την ασταθή εξωτερική πολιτική του Προέδρου Τραμπ.

Υπό την Τακαΐτσι, η Ιαπωνία έχει δεσμευτεί να βοηθήσει τα έθνη της Νοτιοανατολικής Ασίας να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Έχει άρει τους μακροχρόνιους περιορισμούς στην πώληση όπλων ιαπωνικής κατασκευής στο εξωτερικό και έχει διπλασιάσει την διπλωματία των πτήσεων, στέλνοντας 10 κορυφαίους αξιωματούχους στο εξωτερικό αυτή την εβδομάδα για να υποστηρίξουν την Ιαπωνία ως τον εταίρο επιλογής στην Ασία.

«Η Ιαπωνία θα διαδραματίσει ακόμη πιο προληπτικό ρόλο από ποτέ στην οικοδόμηση μιας διεθνούς τάξης που θα βασίζεται στην ελευθερία, το ανοιχτό πνεύμα, την ποικιλομορφία, την συμπερίληψη και το κράτος δικαίου», δήλωσε η Τακαΐτσι σε φοιτητές και προσωπικό του Εθνικού Πανεπιστημίου του Βιετνάμ στο Ανόι το Σάββατο.

Η Τακαΐτσι, μια συντηρητική πολιτικόςς που το περασμένο φθινόπωρο έγινε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, προσπαθεί να αναβαθμίσει το προφίλ της χώρας της σε μια εποχή που η οικονομική και στρατιωτική επιρροή της Κίνας αυξάνεται ραγδαία.

Επίσης, αντιμετωπίζει την απρόβλεπτη στάση του Τραμπ, ο χειρισμός του οποίου στον πόλεμο στο Ιράν έχει σπείρει φόβους για τις αμερικανικές δεσμεύσεις στην Ασία.

Η Ιαπωνία εξαρτάται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον κύριο σύμμαχό της, για την ασφάλειά της.

Σε αντίθεση με τους ηγέτες του Καναδά και ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίοι έχουν επιδιώξει αποστάσεις από τον Τραμπ, η Τακαΐτσι έχει επιμείνει στην καλλιέργεια θερμών δεσμών με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Για πολλές ασιατικές χώρες, η Ιαπωνία αντιπροσωπεύει πλέον «τη σταθερότητα και τη συνέχεια που περιμέναμε από τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε η Huong Le Thu, αναπληρώτρια διευθύντρια για την Ασία στο International Crisis Group.

«Η Ιαπωνία αναλαμβάνει δράση για να καλύψει το κενό ηγεσίας», δήλωσε η Λε Του. «Θέλει να είναι σημαντική τόσο στην ήπια ισχύ, όσο και στην σκληρή ισχύ».

Ενώ η Τακαΐτσι σπάνια ανέφερε την Κίνα ονομαστικά, φάνηκε πρόθυμη να αξιοποιήσει την αυξανόμενη ανησυχία στην Ασία και την Αυστραλία σχετικά με την ολοένα και πιο επιθετική στρατιωτική και οικονομική πολιτική του Πεκίνου. Η κινεζική κυβέρνηση ασκεί οικονομική πίεση στην Ιαπωνία από τον Νοέμβριο, σε αντίποινα για ένα σχόλιο που έκανε η Τακαΐτσι ενώπιον του Κοινοβουλίου. Είπε ότι η Ιαπωνία θα μπορούσε να παρέμβει στρατιωτικά εάν η Κίνα επιτεθεί στην Ταϊβάν.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της περιοδείας, η Τακαΐτσι επικαλέστηκε τον μέντορά της, Shinzo Abe, τον μακροβιότερο πρωθυπουργό της Ιαπωνίας. Ο Άμπε, ο οποίος δολοφονήθηκε το 2022, συμμερίστηκε την άποψή της ότι η Ιαπωνία θα πρέπει να διαδραματίσει έναν πιο δυναμικό ρόλο στον κόσμο.

Την υποδέχτηκε θερμά ο ηγέτης του Βιετνάμ, Το Λαμ, ο οποίος χαρακτήρισε τον  Άμπε και άλλους Ιάπωνες πολιτικούς ως «μεγάλους φίλους του Βιετνάμ».

Στο Ανόι, είπε ότι στόχος της ήταν να βασιστεί στην ιδέα του  Άμπε για «έναν ελεύθερο και ανοιχτό Ινδο-Ειρηνικό», μια έννοια που θεωρείται τρόπος αντιμετώπισης της Κίνας. Είπε ότι οι χώρες με παρόμοιο τρόπο σκέψης πρέπει να συνεργαστούν στενότερα σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι σπάνιες γαίες και η κατασκευή υποδομών, για να αποφευχθεί η «υπερβολική εξάρτηση από μία μόνο χώρα για κρίσιμα αγαθά».

Η Τακαΐτσι κατέθεσε στεφάνι για τον  Άμπε τη Δευτέρα στο Πάρκο Ειρήνης της Καμπέρα Νάρα, ένα μνημείο για τους δεσμούς Ιαπωνίας-Αυστραλίας.

Η Ιαπωνία υπέγραψε πρόσφατα συμφωνία ύψους 6,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την προμήθεια πολεμικών πλοίων στην Αυστραλία. Στην Καμπέρα, η Τακαΐτσι και ο ομόλογός της, πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζε, ανακοίνωσαν ότι η Ιαπωνία θα δοκιμάσει περισσότερα όπλα στην Αυστραλία και ότι οι δύο χώρες θα εργαστούν για την ενίσχυση των αλυσίδων εφοδιασμού ενέργειας και κρίσιμων ορυκτών.

«Η φιλία μας δεν ήταν ποτέ πιο στενή», δήλωσε ο Αλμπανέζε τη Δευτέρα. «Σε αυτούς τους αβέβαιους καιρούς, οι φιλίες έχουν μεγαλύτερη σημασία από ποτέ».

Η Τακαΐτσι έχει πολλά πλεονεκτήματα στην εκστρατεία της για την ενίσχυση της παγκόσμιας θέσης της Ιαπωνίας, ανέφεραν οι ειδικοί. Η Ιαπωνία κατατάσσεται σταθερά ως μία από τις πιο αξιόπιστες χώρες στην περιοχή και η πρωθυπουργός της έχει υψηλά ποσοστά αποδοχής στην πατρίδα της και ενισχυμένη πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο.

«Έχει την πιο ισχυρή εντολή από οποιονδήποτε άλλο Ιάπωνα πρωθυπουργό από την εποχή του Άμπε», δήλωσε ο Μάικλ Τζ. Γκριν, διευθύνων σύμβουλος του Κέντρου Μελετών των Ηνωμένων Πολιτειών στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ στην Αυστραλία. «Τώρα τη χρησιμοποιεί για να βγαίνει έξω και να χτίζει σχέσεις με τους ομολόγους της που θα διαρκέσουν για χρόνια ».

Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές λένε ότι ο ταχέως γηράσκων πληθυσμός της Ιαπωνίας και η χλιαρή οικονομική ανάπτυξη θα μπορούσαν να εμποδίσουν την ικανότητά της να διατηρήσει ισχυρά επίπεδα άμυνας και οικονομικής στήριξης μακροπρόθεσμα.

Η Κίνα θα μπορούσε να αξιοποιήσει αυτούς τους φόβους για να υπονομεύσει την Ιαπωνία, επισημαίνοντας το δικό της μέγεθος και την ευελιξία της για να υποστηρίξει ότι αποτελεί μια πιο αξιόπιστη πηγή μελλοντικών επενδύσεων.

«Το μεγάλο πρόβλημα για την Ιαπωνία είναι ότι γίνεται πιο ισχυρή από στρατιωτικής άποψης, αλλά από οικονομικής άποψης, χάνει έδαφος», δήλωσε ο Ρίτσαρντ ΜακΓκρέγκορ, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Lowy στο Σίδνεϊ. «Οι Κινέζοι είναι τόσο γρήγοροι. Οι Ιάπωνες είναι αργοί και συνειδητοί».

Διαβάστε ακόμη: