Μια πληροφορία που εκατομμύρια άνθρωποι μοιράζονται σχεδόν καθημερινά στο διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο στα χέρια κυβερνοεγκληματιών. Η ημερομηνία γέννησης, την οποία δηλώνουμε συχνά σε ηλεκτρονικά καταστήματα, εφαρμογές και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε απόπειρες εξαπάτησης, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με άλλα προσωπικά δεδομένα.

Οι ειδικοί κυβερνοασφάλειας προειδοποιούν ότι η δημοσιοποίηση της πραγματικής ημερομηνίας γέννησης δεν είναι πάντοτε απαραίτητη και συνιστούν μεγαλύτερη προσοχή στις πληροφορίες που παρέχουμε σε ιστοσελίδες και ψηφιακές υπηρεσίες.

Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στην πιθανότητα παραβίασης ενός λογαριασμού. Τα προσωπικά στοιχεία που συγκεντρώνονται από διαφορετικές διαδικτυακές πηγές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ενός λεπτομερούς προφίλ, επιτρέποντας στους απατεώνες να εμφανίζονται περισσότερο πειστικοί όταν επικοινωνούν με τα υποψήφια θύματά τους.

Πώς μια ημερομηνία γέννησης μπορεί να οδηγήσει σε απάτη

Φανταστείτε ότι δέχεστε τηλεφώνημα από κάποιον που ισχυρίζεται ότι εργάζεται στην τράπεζά σας και σας ενημερώνει για ύποπτη δραστηριότητα στον λογαριασμό σας.

Ο συνομιλητής γνωρίζει το ονοματεπώνυμό σας, τη διεύθυνση κατοικίας σας, τον αριθμό τηλεφώνου και την ημερομηνία γέννησής σας.

Η γνώση αυτών των στοιχείων μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι πρόκειται πράγματι για εκπρόσωπο της τράπεζας. Στην πραγματικότητα, όμως, οι πληροφορίες ενδέχεται να έχουν συγκεντρωθεί από δημόσια προφίλ, διαρροές δεδομένων ή προηγούμενες κυβερνοεπιθέσεις.

Όπως εξηγεί ο Jake Moore, σύμβουλος κυβερνοασφάλειας της ESET, η ημερομηνία γέννησης από μόνη της δεν αποτελεί ιδιαίτερα ισχυρό στοιχείο για έναν απατεώνα. Όταν όμως συνδυάζεται με περισσότερες πληροφορίες, μπορεί να διευκολύνει την υποκλοπή ταυτότητας και την πραγματοποίηση στοχευμένων επιθέσεων.

Πώς οι χάκερ δημιουργούν το ψηφιακό προφίλ ενός πολίτη

Οι κυβερνοεγκληματίες δεν χρειάζεται απαραίτητα να αποκτήσουν όλα τα προσωπικά δεδομένα από μία μόνο πηγή.

Μια παραβίαση ηλεκτρονικού καταστήματος μπορεί να αποκαλύψει ονόματα, ημερομηνίες γέννησης, διευθύνσεις και ηλεκτρονικά ταχυδρομεία.

Μια δεύτερη διαρροή μπορεί να περιλαμβάνει τηλεφωνικούς αριθμούς και κωδικούς πρόσβασης, ενώ δημόσιες αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να προσθέσουν πληροφορίες για την εργασία, την οικογένεια και τις προσωπικές συνήθειες.

Η ειδικός κυβερνοασφάλειας Serpil Hall, της Datos Insights, επισημαίνει ότι ο συνδυασμός τέτοιων στοιχείων επιτρέπει στους δράστες να δημιουργούν ολοένα πληρέστερα προφίλ πιθανών θυμάτων.

Οι πληροφορίες μπορούν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν για παραπλανητικά ηλεκτρονικά μηνύματα, τηλεφωνικές απάτες ή απόπειρες εξαπάτησης υπηρεσιών εξυπηρέτησης πελατών.

Μάλιστα, τα δεδομένα που διαρρέουν δεν αξιοποιούνται απαραίτητα αμέσως. Μπορεί να παραμείνουν διαθέσιμα για μεγάλο χρονικό διάστημα και να χρησιμοποιηθούν σε μεταγενέστερες επιθέσεις.

Γιατί ζητούν την ημερομηνία γέννησης τα ηλεκτρονικά καταστήματα

Ένα από τα βασικά ερωτήματα αφορά τον λόγο για τον οποίο τόσες πολλές επιχειρήσεις ζητούν την ημερομηνία γέννησης κατά την εγγραφή νέων πελατών.

Ο ερευνητής διαδικτυακής απάτης Alexandre François, της WhoisXML API, εξέτασε 14 επιχειρήσεις λιανικής και διαπίστωσε ότι οι οκτώ ζητούσαν τη συγκεκριμένη πληροφορία κατά τη δημιουργία λογαριασμού.

Η πρακτική δεν εξυπηρετεί πάντοτε κάποια πραγματική ανάγκη ασφάλειας ή ταυτοποίησης.

Για πολλές επιχειρήσεις, η ηλικία αποτελεί χρήσιμο εμπορικό δεδομένο, καθώς επιτρέπει τη δημιουργία εξατομικευμένων προσφορών, τη διαφημιστική στόχευση και την καλύτερη κατηγοριοποίηση των πελατών.

Ωστόσο, για μια συνηθισμένη διαδικτυακή αγορά αρκούν κατά κανόνα τα στοιχεία πληρωμής και η διεύθυνση αποστολής, χωρίς να απαιτείται η ακριβής ημερομηνία γέννησης.

Πότε πρέπει να δίνουμε την πραγματική ημερομηνία γέννησης

Οι ειδικοί προτείνουν να αποφεύγεται η συμπλήρωση της ημερομηνίας γέννησης όταν το σχετικό πεδίο είναι προαιρετικό.

Εάν μια εμπορική ιστοσελίδα ζητά υποχρεωτικά την πληροφορία χωρίς να υπάρχει ανάγκη επίσημης ταυτοποίησης, ορισμένοι ειδικοί προτείνουν τη χρήση εναλλακτικής ημερομηνίας, εφόσον αυτό επιτρέπεται από τους όρους της υπηρεσίας και δεν παραβιάζει απαιτήσεις επαλήθευσης ηλικίας.

Διαφορετική είναι η περίπτωση των τραπεζών, των δανειοδοτικών οργανισμών, των φορολογικών υπηρεσιών και των διαδικασιών έκδοσης επίσημων εγγράφων.

Σε αυτές τις περιπτώσεις η δήλωση των πραγματικών προσωπικών στοιχείων είναι απαραίτητη, καθώς χρησιμοποιούνται για την επαλήθευση της ταυτότητας και την εκπλήρωση νόμιμων υποχρεώσεων.

Πέντε τρόποι για να προστατεύσετε τα προσωπικά σας δεδομένα

Η προστασία από την υποκλοπή ταυτότητας δεν απαιτεί εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις, αλλά προσοχή στις καθημερινές διαδικτυακές συνήθειες.

Οι ειδικοί συνιστούν:

  • Να μην εμφανίζεται δημόσια η πλήρης ημερομηνία γέννησης στα προφίλ κοινωνικών δικτύων.

  • Να αποφεύγεται η συμπλήρωση προαιρετικών προσωπικών στοιχείων σε ηλεκτρονικά καταστήματα.

  • Να χρησιμοποιείται διαφορετική διεύθυνση email για διαδικτυακές αγορές και ενημερωτικά δελτία.

  • Να ενεργοποιείται ο έλεγχος ταυτότητας δύο παραγόντων και να χρησιμοποιούνται διαφορετικοί, ισχυροί κωδικοί πρόσβασης.

  • Να επαληθεύεται ανεξάρτητα η ταυτότητα οποιουδήποτε τηλεφωνεί ή στέλνει μήνυμα ζητώντας τραπεζικά ή προσωπικά στοιχεία.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ένας άγνωστος εμφανίζεται να γνωρίζει πολλές προσωπικές πληροφορίες. Η γνώση αυτών των στοιχείων δεν αποδεικνύει ότι εκπροσωπεί πράγματι μια τράπεζα, δημόσια υπηρεσία ή άλλη επιχείρηση.

Η προστασία της ψηφιακής ταυτότητας ξεκινά από τις μικρές πληροφορίες

Η αυξανόμενη συχνότητα κυβερνοεπιθέσεων και διαρροών προσωπικών δεδομένων καθιστά ακόμη σημαντικότερη τη συνετή διαχείριση των πληροφοριών που μοιραζόμαστε στο διαδίκτυο.

Η ημερομηνία γέννησης δεν αποτελεί από μόνη της κωδικό πρόσβασης και η αποκάλυψή της δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένας λογαριασμός κινδυνεύει.

Ωστόσο, όταν συνδυάζεται με άλλες πληροφορίες, μπορεί να διευκολύνει την εξαπάτηση και την πλαστοπροσωπία.

Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι απλό: όσο λιγότερα περιττά προσωπικά δεδομένα διαθέτουν οι ψηφιακές υπηρεσίες και οι άγνωστοι τρίτοι, τόσο μικρότερες είναι οι δυνατότητες αξιοποίησής τους σε περίπτωση παραβίασης.

Σε μια εποχή όπου η ψηφιακή ταυτότητα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, ακόμη και η απόφαση να μην αποκαλύψουμε την ημερομηνία γέννησής μας χωρίς ουσιαστικό λόγο μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο βήμα προστασίας.