Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο να μην διαθέτει επαρκείς πυραύλους-φορείς μέχρι το τέλος της δεκαετίας, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times. Η ζήτηση για εκτοξεύσεις δορυφόρων και διαστημικές αποστολές αυξάνεται ταχύτερα από τις δυνατότητες της ευρωπαϊκής διαστημικής βιομηχανίας, δημιουργώντας ένα σημαντικό κενό στην αγορά.

Τον προβληματισμό αυτό έχει εκφράσει και ο Γενικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), Josef Aschbacher, ο οποίος επισημαίνει ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά σε διαστημικές υποδομές σε σύγκριση με τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί

Οι προβλέψεις της ESA δείχνουν ότι η ανάγκη για εκτοξεύσεις θα κορυφωθεί μεταξύ 2029 και 2031. Εκείνη την περίοδο αναμένεται να πραγματοποιηθούν εκατοντάδες εκτοξεύσεις για την ανάπτυξη νέων και υφιστάμενων δορυφορικών αστερισμών, αλλά και για ερευνητικές αποστολές.

Η διαφορά με τις ΗΠΑ είναι ήδη ιδιαίτερα μεγάλη. Η SpaceX του Elon Musk πραγματοποίησε 170 εκτοξεύσεις το 2025, την ώρα που οι ευρωπαϊκές εκτοξεύσεις περιορίστηκαν μόλις στις οκτώ.

Καθοριστικό ρόλο στην αμερικανική υπεροχή έχει διαδραματίσει η χρήση επαναχρησιμοποιούμενων πυραύλων από τη SpaceX. Η τεχνολογία αυτή έχει συμβάλει στη σημαντική μείωση του κόστους ανά εκτόξευση, ενώ παράλληλα έχει επιτρέψει πολύ υψηλότερη συχνότητα αποστολών.

Οι ανάγκες ξεπερνούν τα εμπορικά προγράμματα

Το πρόβλημα για την Ευρώπη δεν αφορά μόνο τις εμπορικές δραστηριότητες. Τα επόμενα χρόνια αναμένεται να αυξηθούν οι ανάγκες εκτόξευσης για σημαντικά ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το Iris², το σύστημα δορυφορικών επικοινωνιών, το Galileo, το ευρωπαϊκό δίκτυο δορυφορικής πλοήγησης, και το Copernicus, το οποίο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα παρατήρησης της Γης.

Παράλληλα, κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, σχεδιάζουν δικούς τους δορυφορικούς αστερισμούς, ενώ η ESA προχωρά στην ανάπτυξη δορυφορικών συστημάτων που θα εξυπηρετούν και αμυντικές ανάγκες χωρών όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πολωνία.

Ariane 6 και Vega-C: Η προσπάθεια κάλυψης του κενού

Η Ευρώπη έχει ήδη αντιμετωπίσει τις συνέπειες των καθυστερήσεων στην ανάπτυξη του νέου βαρέος πυραύλου Ariane 6. Μετά την τελευταία αποστολή του Ariane 5 το 2023, η ήπειρος βρέθηκε για περίπου έναν χρόνο χωρίς αυτόνομη δυνατότητα πρόσβασης στο διάστημα, με αποτέλεσμα να χρειαστεί να αξιοποιήσει τις υπηρεσίες της SpaceX.

Η κατάσταση άρχισε να αλλάζει τον Ιούλιο του 2024, όταν πραγματοποιήθηκε η πρώτη εκτόξευση του Ariane 6. Λίγους μήνες αργότερα, τον Δεκέμβριο, επέστρεψε στις επιχειρησιακές πτήσεις και ο μικρότερος ιταλικός πύραυλος Vega-C.

Παρά τις εξελίξεις αυτές, η υφιστάμενη παραγωγική δυναμικότητα δεν θεωρείται επαρκής για να καλύψει τη μελλοντική ζήτηση. Για τον λόγο αυτό, η ESA εξετάζει την αύξηση των εκτοξεύσεων του Ariane 6 από περίπου 9-10 ετησίως σε 15, ενώ αντίστοιχη προσπάθεια ενίσχυσης της παραγωγής εξετάζεται και για τον Vega-C.

Ο Josef Aschbacher εκτιμά ότι η Ευρώπη έχει τη δυνατότητα να περιορίσει το υφιστάμενο έλλειμμα. Στο πλαίσιο αυτό, η ESA έχει ζητήσει από τους ευρωπαϊκούς κατασκευαστές να παρουσιάσουν εκτιμήσεις για το κόστος επέκτασης της παραγωγής, προκειμένου να καθοριστούν οι επενδύσεις που θα απαιτηθούν την επόμενη δεκαετία.

Ωστόσο, το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά τον αριθμό των διαθέσιμων πυραύλων. Η δυνατότητα της Ευρώπης να θέτει ανεξάρτητα τους δικούς της δορυφόρους σε τροχιά συνδέεται πλέον άμεσα με τη στρατηγική και αμυντική της αυτονομία.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η εξάρτηση από αμερικανικές υποδομές και υπηρεσίες αντιμετωπίζεται ως ολοένα μεγαλύτερος γεωπολιτικός κίνδυνος, η ανάγκη για ευρωπαϊκή ανεξαρτησία στο διάστημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η ESA έχει θέσει ως ορόσημο το 2035, όμως οι αποφάσεις για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων εκτόξευσης θα πρέπει να ληφθούν αρκετά νωρίτερα.

Διαβάστε ακόμη: