Οι καύσωνες εξελίσσονται από περιβαλλοντικό φαινόμενο σε έναν από τους νέους μεγάλους οικονομικούς κινδύνους για την Ευρώπη, δημιουργώντας ζημιές δισεκατομμυρίων ευρώ οι οποίες, σε αντίθεση με τις πλημμύρες ή τις πυρκαγιές, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εκτός ασφαλιστικής κάλυψης.

Το μέγεθος του κενού είναι εντυπωσιακό. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Moody’s που επικαλείται το Reuters, οι καύσωνες του περασμένου καλοκαιριού προκάλεσαν στην Ευρώπη απώλειες οικονομικής παραγωγής 43 δισ. ευρώ, την ώρα που οι ασφαλιστικές αποζημιώσεις περιορίστηκαν σε περίπου 500 εκατ. ευρώ.

Χάνονται δισεκατομμύρια χωρίς να υπάρχει «καταστροφή»

Το πρόβλημα βρίσκεται στην ίδια τη φύση της ζημιάς. Ένας καύσωνας μπορεί να μη γκρεμίσει ένα εργοστάσιο ή να καταστρέψει ένα κατάστημα, αλλά μπορεί να μειώσει δραστικά την οικονομική δραστηριότητά τους.

Η παραγωγικότητα των εργαζομένων υποχωρεί, τα εργοστάσια ξοδεύουν περισσότερα για ψύξη, οι γεωργικές αποδόσεις περιορίζονται, τα τρένα παρουσιάζουν καθυστερήσεις και οι καταναλωτές αποφεύγουν καταστήματα, εστιατόρια και άλλες δραστηριότητες όταν η θερμοκρασία γίνεται ακραία.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Πάδοβας στην Ιταλία. Έρευνα σε περίπου 600 επιχειρήσεις εστίασης και φιλοξενίας έδειξε ότι πάνω από οκτώ στις δέκα κατέγραψαν πτώση τζίρου περίπου 20% κατά τη διάρκεια του πρόσφατου καύσωνα.

Γιατί δεν πληρώνουν οι ασφαλιστικές

Οι παραδοσιακές ασφαλίσεις επιχειρήσεων έχουν σχεδιαστεί κυρίως γύρω από την έννοια της υλικής ζημιάς. Για να ενεργοποιηθεί, για παράδειγμα, μια κλασική κάλυψη διακοπής εργασιών, συνήθως πρέπει να έχει προηγηθεί ένα ασφαλισμένο περιστατικό που προκάλεσε φυσική ζημιά.

Η υψηλή θερμοκρασία όμως μπορεί να εξαφανίσει τζίρο χωρίς να προκαλέσει καμία εμφανή καταστροφή.

Έρευνα του 2023 σε 9.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις έδειξε ότι το 28% διέθετε κάλυψη διακοπής εργασιών στο πλαίσιο ασφάλισης περιουσίας, αλλά μόλις 17% είχε προστασία για διακοπή δραστηριότητας χωρίς να έχει προηγηθεί υλική ζημιά.

Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα

Το πρόβλημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση καθώς η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος του πλανήτη.

Στις 11 Αυγούστου η μέση θερμοκρασία στη Δυτική Ευρώπη βρισκόταν σχεδόν 10 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1961-1990, ενώ η ήπειρος βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με το πέμπτο κύμα καύσωνα της χρονιάς.

Παράλληλα, η ζέστη λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής άλλων κινδύνων. Συνδέεται με ξηρασία, λειψυδρία και δασικές πυρκαγιές, δημιουργώντας ένα σύνθετο πλέγμα οικονομικών επιπτώσεων που είναι πολύ δυσκολότερο να υπολογιστεί και να ασφαλιστεί.

Ήδη το 35% των επιχειρήσεων που παρακολουθεί η πλατφόρμα περιβαλλοντικών γνωστοποιήσεων CDP αναγνωρίζει τους καύσωνες ως επιχειρηματικό κίνδυνο. Μεγαλύτερη έκθεση εμφανίζουν η μεταποίηση, οι υπηρεσίες, οι υποδομές και ο κλάδος τροφίμων.

Η νέα λύση των παραμετρικών ασφαλίσεων

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αναπτύσσεται μια νέα κατηγορία ασφαλιστικών προϊόντων: οι παραμετρικές ασφαλίσεις.

Η διαφορά είναι θεμελιώδης. Αντί μια επιχείρηση να πρέπει να αποδείξει εκ των υστέρων το ύψος της ζημιάς της, συμφωνείται εκ των προτέρων ένας αντικειμενικός δείκτης. Για παράδειγμα, εάν η θερμοκρασία ξεπεράσει ένα συγκεκριμένο επίπεδο για ορισμένες ημέρες, ενεργοποιείται αυτομάτως η αποζημίωση.

Η συγκεκριμένη αγορά αναμένεται να αναπτυχθεί γρήγορα. Η ευρωπαϊκή αγορά παραμετρικών ασφαλίσεων εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 7,93 δισ. δολάρια έως το 2031, με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 9,5% την περίοδο 2025-2032. Ήδη τέτοια προϊόντα χρησιμοποιούνται στη γεωργία, ενώ ασφαλιστικές εξετάζουν την επέκτασή τους στις μεταφορές και στην προστασία του εργατικού δυναμικού.

Από την ασφάλιση στην προσαρμογή

Ακόμη και η ανάπτυξη νέων ασφαλιστικών προϊόντων, πάντως, δεν αρκεί για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν την ακραία ζέστη ως μόνιμο επιχειρηματικό κίνδυνο και όχι ως έκτακτο καιρικό φαινόμενο.

Επενδύσεις σε συστήματα ψύξης, επανασχεδιασμός χώρων εργασίας και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων βρίσκονται μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται.

Η αριθμητική εξηγεί γιατί η συζήτηση αποκτά επείγοντα χαρακτήρα: 43 δισ. ευρώ οικονομικών απωλειών έναντι μόλις 500 εκατ. ευρώ αποζημιώσεων σημαίνουν ασφαλιστικό κενό περίπου 42,5 δισ. ευρώ. Και όσο οι καύσωνες γίνονται συχνότεροι και εντονότεροι, αυτό το κενό κινδυνεύει να εξελιχθεί σε έναν από τους ακριβότερους νέους κινδύνους για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Διαβάστε ακόμη: