Νέα δεδομένα για τα αίτια της ιδιοπαθούς πνευμονικής ίνωσης, μιας σπάνιας και απειλητικής για τη ζωή νόσου, φέρνει έρευνα διεθνούς επιστημονικής ομάδας με επικεφαλής τον Έλληνα πνευμονολόγο Σταύρο Γαραντζιώτη.

Dr. Stavros Garantziotis

Η πάθηση προκαλεί ουλές στους πνεύμονες, οδηγώντας σε προοδευτική και μη αναστρέψιμη καταστροφή τους και, τελικά, σε αναπνευστική ανεπάρκεια. Τα πρώτα συμπτώματα, όπως δύσπνοια, ξηρός βήχας και κόπωση, συχνά αποδίδονται λανθασμένα στην ηλικία, σε καρδιακά προβλήματα ή στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.

Το μικροβίωμα των πνευμόνων στο επίκεντρο

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο «Science Translational Medicine», αναδεικνύει έναν έως σήμερα άγνωστο παράγοντα: τη διαταραχή του μικροβιώματος των πνευμόνων.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις, όπως το κάπνισμα και η ατμοσφαιρική ρύπανση, μπορούν να μεταβάλουν την ισορροπία των μικροβίων στους πνεύμονες. Η μεταβολή αυτή ενδέχεται να προκαλεί χρόνια φλεγμονή και, σε βάθος χρόνου, τις ουλές που χαρακτηρίζουν τη νόσο.

Ο κρίσιμος ρόλος του TLR5

Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκε ο υποδοχέας TLR5, ο οποίος συμμετέχει στην αναγνώριση και αντιμετώπιση βακτηρίων από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Η ανάλυση γενετικών δεδομένων από περισσότερους από 1.100 ασθενείς και περίπου 2.500 υγιείς ανθρώπους έδειξε σαφή σύνδεση μεταξύ της ανεπάρκειας του TLR5 και της εμφάνισης πνευμονικής ίνωσης.

Τα πειράματα σε ζωικά μοντέλα επιβεβαίωσαν ότι η απουσία ενεργού TLR5 αυξάνει την ευαλωτότητα στη νόσο. Αντίθετα, η ενεργοποίησή του μέσω συγκεκριμένης βακτηριακής πρωτεΐνης φάνηκε να λειτουργεί προστατευτικά, σαν ένας φυσικός αντιμικροβιακός μηχανισμός.

Ευρήματα και για τη ΧΑΠ

Η ίδια ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι ο TLR5 πιθανόν διαδραματίζει προστατευτικό ρόλο και στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.

Υψηλότερη έκφραση του υποδοχέα συνδέθηκε με χαμηλότερους δείκτες φλεγμονής, ενώ αντίθετα ο καπνός του τσιγάρου φάνηκε να καταστέλλει τη λειτουργία του, ευνοώντας τη βακτηριακή ανάπτυξη και επιβαρύνοντας την υγεία των πνευμόνων.

Το επόμενο βήμα για νέες θεραπείες

Οι ερευνητές θα εξετάσουν πλέον ποια αντιβιοτικά μπορούν να περιορίσουν τα επιβλαβή μικρόβια, αλλά και κατά πόσο η φαρμακευτική ενεργοποίηση του TLR5 μπορεί να λειτουργήσει θεραπευτικά.

Τα ευρήματα δημιουργούν προοπτικές για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, οι οποίες δεν θα περιορίζονται απλώς στην επιβράδυνση της νόσου, αλλά θα αντιμετωπίζουν τον μηχανισμό που βρίσκεται στη ρίζα της.

Διαβάστε ακόμη: