Οι συνεχείς οικονομικές δυσκολίες δεν επηρεάζουν μόνο την ψυχική υγεία και την καθημερινότητα, αλλά φαίνεται πως αφήνουν βαθύ αποτύπωμα και στον εγκέφαλο, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη του University College London (UCL).
Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μακροχρόνια οικονομική πίεση συνδέεται με ταχύτερη γνωστική έκπτωση, χαμηλότερες επιδόσεις στη μνήμη και, σε μεγαλύτερη ηλικία, με εμφανή σημάδια γήρανσης του εγκεφάλου.
Το άγχος για τα χρήματα επηρεάζει τη μνήμη
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Innovation in Aging, βασίστηκε σε στοιχεία από 2.759 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα οποία παρακολουθούνται επί δεκαετίες στο πλαίσιο της μακροβιότερης εν εξελίξει μελέτης κοόρτης στον κόσμο, της MRC National Survey of Health and Development.
Οι ερευνητές εξέτασαν τόσο το εισόδημα όσο και το επίπεδο οικονομικής δυσχέρειας των συμμετεχόντων κατά τη διάρκεια της πρώιμης και μέσης ενήλικης ζωής. Περίπου ένας στους έξι είχε σταθερά χαμηλό εισόδημα, ενώ περίπου ένας στους οκτώ αντιμετώπιζε επίμονες οικονομικές δυσκολίες, όπως αδυναμία κάλυψης βασικών εξόδων ή πληρωμής λογαριασμών.
Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα. Όσοι βίωσαν για χρόνια οικονομική ανασφάλεια εμφάνισαν αισθητά χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ λεκτικής μνήμης και ταχύτητας επεξεργασίας πληροφοριών ήδη μέχρι την ηλικία των 53 ετών.
Η εικόνα αυτή παρέμεινε ακόμη και όταν οι επιστήμονες συνυπολόγισαν παράγοντες όπως το μορφωτικό επίπεδο, οι γνωστικές ικανότητες από την παιδική ηλικία και οι κοινωνικές συνθήκες στις οποίες μεγάλωσαν οι συμμετέχοντες.
Το στρες των χρημάτων
Ακόμη πιο εντυπωσιακά ήταν τα ευρήματα από τις μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου που πραγματοποιήθηκαν σε υποομάδα των συμμετεχόντων, όταν αυτοί ήταν 69 έως 71 ετών. Οι άνθρωποι με χρόνια χαμηλό εισόδημα παρουσίαζαν μεγαλύτερη εγκεφαλική ατροφία και γενικότερα χειρότερη εγκεφαλική υγεία σε σχέση με όσους δεν είχαν βιώσει αντίστοιχη οικονομική πίεση.
Η συσχέτιση ήταν ακόμη ισχυρότερη σε άνδρες, σε άτομα που είχαν μεγαλώσει σε δύσκολες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και σε όσους έφεραν τη γενετική παραλλαγή APOE-ε4, η οποία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι υπάρχουν αρκετοί μηχανισμοί που εξηγούν αυτή τη σύνδεση. Το χρόνιο άγχος που προκαλεί η οικονομική ανασφάλεια μπορεί να αυξήσει τη φλεγμονή στον οργανισμό, μια διαδικασία που έχει συνδεθεί με την επιτάχυνση της γήρανσης του εγκεφάλου. Παράλληλα, η συνεχής ανησυχία για τα οικονομικά απορροφά σημαντικούς νοητικούς πόρους, περιορίζοντας την ικανότητα συγκέντρωσης, μάθησης και μνήμης.
Παρότι οι συμμετέχοντες με οικονομικές δυσκολίες εμφάνισαν μικρότερη επιδείνωση της μνήμης μετά τα 53 έτη, οι ερευνητές εξηγούν ότι αυτό πιθανότατα οφείλεται στο γεγονός πως η γνωστική έκπτωση είχε ήδη ξεκινήσει νωρίτερα.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η οικονομική σταθερότητα δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ποιότητας ζωής, αλλά και σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου όσο μεγαλώνουμε.
