Μια νέα μάχη δισεκατομμυρίων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στην παγκόσμια βιομηχανία big Tobacco καπνού, καθώς οι μεγαλύτεροι όμιλοι αναζητούν το προϊόν που θα αποτελέσει την επόμενη μεγάλη πηγή εσόδων σε έναν κόσμο όπου η κατανάλωση των παραδοσιακών τσιγάρων υποχωρεί.

Το μεγάλο στοίχημα ακούει στο όνομα nicotine pouches, τα μικρά σακουλάκια νικοτίνης που τοποθετούνται κάτω από το χείλος, δεν περιέχουν φύλλα καπνού και δεν παράγουν ούτε καπνό ούτε ατμό.

Η αγορά αναπτύσσεται ήδη ταχύτερα από εκείνες των ηλεκτρονικών τσιγάρων και του θερμαινόμενου καπνού, ενώ British American Tobacco και Philip Morris International έχουν μπει σε μια μεγάλη κούρσα για να μετατρέψουν τα Velo και Zyn αντίστοιχα σε παγκόσμια brands.

Και οι αριθμοί εξηγούν γιατί: η BAT προβλέπει ότι τα παγκόσμια έσοδα της κατηγορίας θα φτάσουν τις 11 δισ. λίρες –περίπου 15 δισ. δολάρια– έως το 2030, από περίπου 4 δισ. λίρες το 2025.

Τι είναι τα nicotine pouches

Πρόκειται για μικρά σακουλάκια που τοποθετούνται ανάμεσα στα ούλα και το χείλος και απελευθερώνουν νικοτίνη, χωρίς καύση και χωρίς να περιέχουν τον ίδιο τον καπνό.

Αυτό τα διαφοροποιεί τόσο από το συμβατικό τσιγάρο όσο και από το IQOS ή τα ηλεκτρονικά τσιγάρα.

Για τις εταιρείες υπάρχει και ένα σημαντικό εμπορικό πλεονέκτημα: επειδή δεν υπάρχει καπνός ή ατμός, μπορούν να χρησιμοποιούνται διακριτικά σε πολλές περιστάσεις όπου το κάπνισμα ή το vaping δεν επιτρέπονται ή δεν είναι πρακτικά.

Ταυτόχρονα, είναι σχετικά απλά και φθηνά στην παραγωγή και μπορούν να προσφέρονται σε διαφορετικές γεύσεις και περιεκτικότητες νικοτίνης.

Από τα 4 στα 15 δισ. δολάρια

Η BAT θεωρεί ότι η αγορά βρίσκεται ακόμη στην αρχή της ανάπτυξής της.

Από περίπου 4 δισ. λίρες το 2025, τα παγκόσμια έσοδα των nicotine pouches εκτιμά ότι θα φτάσουν τα 11 δισ. λίρες το 2030, ξεπερνώντας μέχρι τότε την αγορά των ηλεκτρονικών τσιγάρων.

Παράλληλα, ο αριθμός των χρηστών προβλέπεται να ανέλθει σε περίπου 47 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.

Ήδη υπάρχουν ενδείξεις ότι το προϊόν αρχίζει να ξεφεύγει από τις παραδοσιακές αγορές του.

Η BAT βλέπει αυξημένη ζήτηση στη Βρετανία και την Πολωνία, ενώ μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι πωλήσεις της σε Ασία, Μέση Ανατολή και Αφρική αυξήθηκαν κατά 27,5%, φτάνοντας περίπου τα 700 εκατ. σακουλάκια.

Η απόσταση από τις ώριμες αγορές παραμένει πάντως τεράστια: στις δραστηριότητες της εταιρείας στις ΗΠΑ και την Ευρώπη οι πωλήσεις ξεπέρασαν τα 3 δισ. τεμάχια.

Γιατί τα λατρεύουν οι καπνοβιομηχανίες

Η μεγάλη έλξη για τις εταιρείες δεν βρίσκεται μόνο στους ρυθμούς ανάπτυξης. Βρίσκεται κυρίως στα περιθώρια κέρδους.

Η Philip Morris είχε γνωστοποιήσει ότι το 2024 η δραστηριότητά της στα nicotine pouches στις ΗΠΑ παρήγαγε ανά χίλιες μονάδες οκταπλάσιο μικτό κέρδος σε σχέση με τη διεθνή δραστηριότητά της στα συμβατικά τσιγάρα.

Η διαφορά είναι τεράστια ακόμη και σε σύγκριση με το IQOS, το οποίο απέφερε περίπου 2,4 φορές υψηλότερο μικτό κέρδος ανά χίλιες μονάδες σε σχέση με τα τσιγάρα.

Γι’ αυτό και οι επενδυτές παρακολουθούν πλέον πολύ στενά την πορεία των δύο μεγάλων brands: του Zyn της Philip Morris και του Velo της BAT.

Η επιτυχία τους μπορεί να καθορίσει σε σημαντικό βαθμό το κατά πόσο οι παραδοσιακές καπνοβιομηχανίες θα καταφέρουν να αντικαταστήσουν τα έσοδα που σταδιακά χάνουν από το συμβατικό τσιγάρο.

Η μάχη Zyn – Velo στις ΗΠΑ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξελίσσονται σε ένα από τα σημαντικότερα πεδία της νέας μάχης.

Μόλις την Παρασκευή, η FDA έδωσε άδεια κυκλοφορίας σε 11 νέα προϊόντα nicotine pouches της Philip Morris, τα οποία ανήκουν στη σειρά Zyn Ultra.

Πρόκειται για προϊόντα υψηλότερης περιεκτικότητας σε νικοτίνη, τα οποία η PMI λάνσαρε τον Ιούνιο και τιμολογεί χαμηλότερα από το βασικό Zyn, επιχειρώντας να απαντήσει στον αυξανόμενο ανταγωνισμό του Velo.

Η FDA αιτιολόγησε την απόφασή της επισημαίνοντας ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα περιέχουν χαμηλότερα επίπεδα επιβλαβών συστατικών σε σύγκριση με άλλα προϊόντα στοματικής χρήσης και άκαπνου καπνού.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα nicotine pouches είναι ακίνδυνα.

Χωρίς καπνό δεν σημαίνει χωρίς κίνδυνο

Η βασική διαφορά βρίσκεται στην απουσία καύσης. Η FDA αναφέρει ότι οι ενήλικοι καπνιστές που εγκαταλείπουν πλήρως τα τσιγάρα και στρέφονται σε ορισμένες εναλλακτικές μορφές νικοτίνης ενδέχεται να μειώσουν την έκθεσή τους σε κινδύνους που συνδέονται με το κάπνισμα.

Αυτό δεν μετατρέπει τη νικοτίνη σε αβλαβή ουσία. Είναι εθιστική και τα προϊόντα αυτά δεν προορίζονται για ανθρώπους που δεν χρησιμοποιούν ήδη νικοτίνη.

Και ακριβώς εδώ αρχίζει το μεγαλύτερο πρόβλημα για τη νέα αγορά.

Ο φόβος ότι θα εξαπλωθούν στους νέους

Η εκρηκτική ανάπτυξη έχει ήδη τραβήξει την προσοχή των ρυθμιστικών αρχών.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν τα nicotine pouches θα λειτουργήσουν κυρίως ως εναλλακτική για ενήλικους καπνιστές ή εάν οι γεύσεις, η διακριτική χρήση και οι νέες μορφές marketing θα δημιουργήσουν μια καινούργια γενιά χρηστών νικοτίνης.

Οι ανησυχίες αφορούν ιδιαίτερα την προώθηση μέσω αθλητικών και μουσικών εκδηλώσεων, τις γεύσεις και τις υψηλές περιεκτικότητες σε νικοτίνη. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ζητήσει αυστηρότερους περιορισμούς, ενώ τον Μάιο του 2026 περίπου 160 χώρες δεν διέθεταν ακόμη ειδικό κανονιστικό πλαίσιο για την κατηγορία.

Η περίοδος της σχετικής ρυθμιστικής ελευθερίας, επομένως, μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή.

Η Γαλλία τα απαγόρευσε

Η αντίδραση έχει ήδη ξεκινήσει στην Ευρώπη.

Η Γαλλία έχει απαγορεύσει τα nicotine pouches, ενώ η Φινλανδία έχει επιβάλει περιορισμούς, μεταξύ των οποίων απαιτήσεις για ουδέτερες συσκευασίες. Παράλληλα, τόσο η Βρετανία όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζουν αυστηρότερη ρύθμιση.

Για τις καπνοβιομηχανίες αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη απειλή για το business model.

Εάν αυστηροποιηθούν δραστικά οι κανόνες για τις γεύσεις, την περιεκτικότητα σε νικοτίνη, τη διαφήμιση και τα σημεία πώλησης, οι σημερινές εκτιμήσεις για ανάπτυξη της αγοράς έως τα 15 δισ. δολάρια μπορεί να χρειαστεί να αναθεωρηθούν.

Το μεγάλο εμπόδιο: Θα τα βάλει ο κόσμος στο στόμα του;

Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, καθαρά καταναλωτικό πρόβλημα.

Στη Σκανδιναβία υπάρχει εδώ και δεκαετίες κουλτούρα στοματικής κατανάλωσης νικοτίνης λόγω του snus. Αντίστοιχη εξοικείωση υπάρχει σε σημαντικό βαθμό στις ΗΠΑ.

Σε πολλές άλλες χώρες όμως η νικοτίνη είναι ιστορικά συνδεδεμένη σχεδόν αποκλειστικά με το κάπνισμα.

Το ερώτημα, επομένως, είναι εάν εκατομμύρια καπνιστές στην Ευρώπη, την Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική θα αλλάξουν μια συνήθεια δεκαετιών και θα υιοθετήσουν ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο κατανάλωσης.

Η Big Tobacco ψάχνει τον διάδοχο του τσιγάρου

Οι ίδιες οι εταιρείες δεν θεωρούν ότι υπάρχει ένα και μοναδικό προϊόν που θα αντικαταστήσει το τσιγάρο.

Άλλοι καταναλωτές μπορεί να προτιμήσουν θερμαινόμενο καπνό, άλλοι ηλεκτρονικά τσιγάρα και άλλοι nicotine pouches. Η στρατηγική των μεγάλων ομίλων είναι επομένως να διαθέτουν παρουσία σε όσο το δυνατόν περισσότερες κατηγορίες.

Τα σακουλάκια νικοτίνης, όμως, έχουν αυτή τη στιγμή έναν εξαιρετικά ελκυστικό συνδυασμό: ταχύτερη ανάπτυξη, χαμηλό κόστος παραγωγής, πολύ υψηλά περιθώρια κέρδους και –τουλάχιστον προς το παρόν– λιγότερους περιορισμούς από άλλες κατηγορίες.

Γι’ αυτό και τα 15 δισ. δολάρια του 2030 είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια πρόβλεψη πωλήσεων.

Είναι το μεγάλο πείραμα της παγκόσμιας καπνοβιομηχανίας για την επόμενη ημέρα της: αν το τσιγάρο που κυριάρχησε για περισσότερο από έναν αιώνα μπορεί σταδιακά να δώσει τη θέση του σε μια μικρή λευκή θήκη νικοτίνης που δεν καίγεται, δεν καπνίζει και χωρά κάτω από το χείλος.

Διαβάστε ακόμη: