Σχολικά είδη, ξένες γλώσσες, ενισχυτική διδασκαλία και δραστηριότητες δημιουργούν έναν δεύτερο οικογενειακό προϋπολογισμό – Πόσο κοστίζει η επιστροφή στα θρανία ανά ηλικία

Η επιστροφή στο σχολείο αρχίζει με μια καινούργια τσάντα, μερικά τετράδια και μία κασετίνα. Ο πραγματικός λογαριασμός, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στην απόδειξη του βιβλιοπωλείου. Συνεχίζεται κάθε μήνα με φροντιστήρια, ξένες γλώσσες, αθλητικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες, μετακινήσεις, βιβλία και εξετάσεις.

Λίγες εβδομάδες πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι, οι οικογένειες καλούνται να οργανώσουν έναν δεύτερο προϋπολογισμό, ο οποίος για ένα παιδί στο Δημοτικό μπορεί να ξεπεράσει τα 1.200 ευρώ τον χρόνο, ενώ στο Λύκειο και ιδιαίτερα στην προετοιμασία για τις Πανελλαδικές μπορεί να πλησιάσει ή ακόμη και να υπερβεί τα 5.000 ευρώ.

Οι τιμές διαφέρουν ανά περιοχή, ηλικία, πρόγραμμα και αριθμό μαθημάτων. Η γενική εικόνα, ωστόσο, είναι σαφής: η σχολική τσάντα αποτελεί μόνο την πρώτη δόση μιας δαπανηρής χρονιάς.

Από 100 έως 220 ευρώ η πρώτη επίσκεψη στα καταστήματα

Η τιμή μιας σχολικής τσάντας αρχίζει από περίπου 25 έως 40 ευρώ για ένα απλό σακίδιο. Τα επώνυμα, ενισχυμένα ή εργονομικά μοντέλα κινούνται συνήθως από 45 έως 90 ευρώ, ενώ οι τσάντες τρόλεϊ για το Δημοτικό μπορούν να φθάσουν ή και να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ.

Η τρέχουσα εικόνα της αγοράς εμφανίζει σακίδια Γυμνασίου και Λυκείου από περίπου 25 ευρώ, επώνυμες τσάντες Δημοτικού κοντά στα 40-55 ευρώ και μοντέλα τρόλεϊ στην περιοχή των 60-75 ευρώ, χωρίς να λείπουν πολύ ακριβότερες επιλογές. Το εύρος αποτυπώνεται σε τρέχουσες καταχωρίσεις σχολικών ειδών στο BestPrice.

Στην τσάντα πρέπει να προστεθούν η κασετίνα, τα τετράδια, οι φάκελοι, τα μολύβια, τα στυλό, οι μαρκαδόροι, τα γεωμετρικά όργανα και τα υλικά ζωγραφικής. Για έναν πλήρη βασικό εξοπλισμό απαιτούνται περίπου 45 έως 90 ευρώ, ανάλογα με την τάξη και τις επιλογές.

Εάν προστεθούν παγούρι, δοχείο φαγητού ή ισοθερμική τσάντα, ο λογαριασμός αυξάνεται κατά ακόμη 15 έως 40 ευρώ.

Έτσι, ένα οικονομικό καλάθι με καινούργια τσάντα μπορεί να διαμορφωθεί περίπου στα 100-130 ευρώ, ένα μεσαίο στα 150-220 ευρώ, ενώ οι επώνυμες επιλογές και τα αξεσουάρ μπορούν να ανεβάσουν το αρχικό κόστος πάνω από τα 250 ευρώ.

Ο δεύτερος γύρος αγορών μετά το πρώτο κουδούνι

Οι περισσότεροι γονείς γνωρίζουν ότι οι αγορές δεν ολοκληρώνονται πριν αρχίσουν τα μαθήματα. Τις πρώτες ημέρες κάθε εκπαιδευτικός δίνει τη δική του λίστα με τετράδια, ντοσιέ, μπλοκ, υλικά χειροτεχνίας ή ειδικά όργανα.

Αυτός ο δεύτερος γύρος μπορεί να προσθέσει 20 έως 60 ευρώ στον αρχικό προϋπολογισμό. Στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο ενδέχεται να απαιτηθούν επιπλέον βοηθήματα, επιστημονικός υπολογιστής, υλικά σχεδίου ή εκτυπώσεις.

Υπάρχει, επίσης, το κόστος της αθλητικής ένδυσης. Ένα ζευγάρι παπούτσια, φόρμα και μπλουζάκια για το μάθημα της γυμναστικής μπορούν να προσθέσουν 50 έως 120 ευρώ, εάν πρέπει να αγοραστούν από την αρχή.

Για τον λόγο αυτό, η επαναχρησιμοποίηση της περσινής τσάντας, της κασετίνας και των υλικών που βρίσκονται ακόμη σε καλή κατάσταση μπορεί να εξοικονομήσει από 40 έως 100 ευρώ ανά παιδί.

Φροντιστήριο από το Δημοτικό

Η μεγαλύτερη επιβάρυνση δεν βρίσκεται στα σχολικά είδη αλλά στη λεγόμενη «σκιώδη εκπαίδευση»: φροντιστήρια, κέντρα μελέτης και ιδιαίτερα μαθήματα.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ, τα ελληνικά νοικοκυριά δαπάνησαν 614 εκατ. ευρώ για φροντιστήρια γενικής εκπαίδευσης το 2023, ποσό που αποτελεί το υψηλότερο της τελευταίας δεκαετίας. Από το 2021 η σχετική δαπάνη αυξήθηκε κατά 35,7% σε πραγματικές τιμές, ενώ το 94,6% κατευθύνεται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Ακόμη και στο Δημοτικό, όμως, η δαπάνη έχει τετραπλασιαστεί μέσα σε μία δεκαετία, λόγω της εξάπλωσης των κέντρων μελέτης, σύμφωνα με την έρευνα του ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ.

Για καθημερινή ή ολιγοήμερη υποστήριξη μαθητή Δημοτικού, ένα κέντρο μελέτης μπορεί να κοστίζει περίπου 70 έως 150 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τις ημέρες, τις ώρες και την περιοχή.

Σε εννέα μήνες, η επιβάρυνση διαμορφώνεται από 630 έως 1.350 ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνονται οι ξένες γλώσσες ή κάποια δραστηριότητα.

Ξένες γλώσσες: Ο πρώτος σταθερός λογαριασμός

Τα Αγγλικά ξεκινούν συχνά ήδη από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού. Στα αρχικά επίπεδα, τα δίδακτρα ενός ομαδικού προγράμματος κινούνται ενδεικτικά από 55 έως 90 ευρώ τον μήνα, ενώ στις μεγαλύτερες τάξεις και στην προετοιμασία για πιστοποιήσεις μπορούν να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ.

Για παράδειγμα, δημοσιευμένος τιμοκατάλογος διαδικτυακού φροντιστηρίου εμφανίζει δίδακτρα από 495 ευρώ για εννεάμηνο πρόγραμμα Junior A, δηλαδή 55 ευρώ τον μήνα, έως 855 ευρώ για επόμενα επίπεδα. Οι τιμές αυτές δεν αποτελούν συνολικό μέσο όρο της αγοράς, αλλά δείχνουν το κατώτερο σημείο από το οποίο ξεκινούν οργανωμένα προγράμματα ξένων γλωσσών.

Στα δίδακτρα πρέπει να προστεθούν βιβλία, εγγραφή και ενδεχόμενα εξέταστρα πιστοποίησης. Τα πρόσθετα αυτά έξοδα μπορούν να φθάσουν από 80 έως 250 ευρώ μέσα στη χρονιά, ανάλογα με το επίπεδο.

Από 120 ευρώ τον μήνα στο Γυμνάσιο

Η είσοδος στο Γυμνάσιο αυξάνει σημαντικά τον εκπαιδευτικό προϋπολογισμό. Για οργανωμένο ομαδικό πρόγραμμα δύο έως τεσσάρων μαθημάτων, οι ενδεικτικές τιμές της αγοράς κυμαίνονται από 120 έως 280 ευρώ τον μήνα.

Στην Α΄ και τη Β΄ Λυκείου, ένα πρόγραμμα τριών έως πέντε μαθημάτων μπορεί να κοστίζει από 180 έως 400 ευρώ τον μήνα. Η τελική τιμή εξαρτάται από τις ώρες, το μέγεθος των τμημάτων, την περιοχή και το εάν περιλαμβάνονται σημειώσεις, διαγωνίσματα και πρόσθετα μαθήματα.

Σε ετήσια βάση, το οργανωμένο φροντιστήριο μπορεί επομένως να κοστίσει από 1.080 έως 2.520 ευρώ στο Γυμνάσιο και από 1.620 έως 3.600 ευρώ στις δύο πρώτες τάξεις του Λυκείου.

Η Γ΄ Λυκείου ανεβάζει τον λογαριασμό έως τα 5.400 ευρώ

Η πιο απαιτητική οικονομικά χρονιά είναι η Γ΄ Λυκείου. Ένα πλήρες πρόγραμμα προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές κυμαίνεται ενδεικτικά από 300 έως 600 ευρώ τον μήνα.

Για εννέα μήνες, το συνολικό κόστος μπορεί να φθάσει από 2.700 έως 5.400 ευρώ, χωρίς ιδιαίτερα μαθήματα ή θερινή προετοιμασία. Εάν το πρόγραμμα αρχίζει από τον Ιούνιο ή συνεχίζεται με εντατικά μαθήματα στις διακοπές, η τελική δαπάνη αυξάνεται.

Τα ιδιαίτερα μαθήματα ξεκινούν συνήθως από περίπου 15-20 ευρώ την ώρα και μπορούν να ξεπεράσουν τα 30 ευρώ, ανάλογα με το μάθημα, την εμπειρία του εκπαιδευτικού και την περιοχή. Δύο δίωρα την εβδομάδα μπορούν να προσθέσουν από 240 έως 480 ευρώ στον μηνιαίο λογαριασμό.

Η ίδια μελέτη του ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ υπολογίζει ότι, πέρα από τα οργανωμένα φροντιστήρια, τα νοικοκυριά δαπάνησαν 257 εκατ. ευρώ για ιδιαίτερα μαθήματα μέσα στο 2023.

Πόσο κοστίζουν οι εξωσχολικές δραστηριότητες

Το πρόγραμμα ενός παιδιού δεν ολοκληρώνεται με τα σχολικά μαθήματα. Αθλητισμός, χορός, μουσική, ζωγραφική και ρομποτική αποτελούν σταθερό κομμάτι της οικογενειακής καθημερινότητας και του μηνιαίου προϋπολογισμού.

Μια αθλητική ακαδημία ποδοσφαίρου, μπάσκετ ή βόλεϊ κοστίζει ενδεικτικά 25 έως 55 ευρώ τον μήνα. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει εγγραφή από 20 έως 50 ευρώ, ενώ η εμφάνιση, τα παπούτσια και η συμμετοχή σε τουρνουά μπορούν να προσθέσουν 80 έως 200 ευρώ τον χρόνο.

Η κολύμβηση κινείται συνήθως από 35 έως 70 ευρώ τον μήνα, χωρίς να υπολογίζονται μαγιό, σκουφάκι, γυαλιά και μετακινήσεις.

Ο χορός και το παιδικό μπαλέτο κοστίζουν περίπου 45 έως 80 ευρώ τον μήνα για μία ή δύο συναντήσεις την εβδομάδα. Ενδεικτικά, δημοσιευμένος τιμοκατάλογος σχολής χορού εμφανίζει χρέωση 50 ευρώ για μία φορά και 75 ευρώ για δύο φορές την εβδομάδα. Στο ετήσιο κόστος πρέπει να προστεθούν παπούτσια, στολές και συμμετοχή σε παραστάσεις.

Τα μαθήματα μουσικού οργάνου ή ωδείου μπορούν να κυμανθούν από 60 έως 130 ευρώ τον μήνα, με πρόσθετη επιβάρυνση για την αγορά ή την ενοικίαση οργάνου. Προγράμματα ρομποτικής και προγραμματισμού συνήθως κοστίζουν από 50 έως 100 ευρώ, ενώ ζωγραφική και θεατρικό παιχνίδι από 35 έως 70 ευρώ τον μήνα.

Τα έξοδα που δεν φαίνονται στην εγγραφή

Το μηνιαίο δίδακτρο δεν αποτυπώνει πάντοτε το πραγματικό κόστος μιας δραστηριότητας. Εγγραφές, βιβλία, εξέταστρα, στολές, αθλητικός εξοπλισμός, παραστάσεις, διαγωνισμοί και εκδρομές μπορούν να προσθέσουν αρκετές εκατοντάδες ευρώ μέσα στη χρονιά.

Σημαντικό είναι και το κόστος μετακίνησης. Τέσσερις ή πέντε διαδρομές την εβδομάδα προς φροντιστήρια και αθλητικές εγκαταστάσεις μεταφράζονται σε καύσιμα, εισιτήρια ή επιπλέον ώρες για τους γονείς.

Για τον λόγο αυτό, πριν από την εγγραφή χρειάζεται σύγκριση του συνολικού ετήσιου ποσού και όχι μόνο της μηνιαίας δόσης. Ένα φαινομενικά οικονομικό πρόγραμμα μπορεί τελικά να αποδειχθεί ακριβότερο εάν δεν περιλαμβάνει βιβλία, υλικό ή πρόσθετα μαθήματα.

Τρεις ενδεικτικοί οικογενειακοί προϋπολογισμοί

Για έναν μαθητή Δημοτικού που αγοράζει νέο σχολικό εξοπλισμό, παρακολουθεί Αγγλικά και μία αθλητική δραστηριότητα, ο ετήσιος λογαριασμός μπορεί να διαμορφωθεί περίπου στα 1.200 έως 1.500 ευρώ. Εάν προστεθεί καθημερινό κέντρο μελέτης, μπορεί να ξεπεράσει τα 2.500 ευρώ.

Για μαθητή Γυμνασίου με φροντιστηριακή υποστήριξη, ξένη γλώσσα και μία δραστηριότητα, η συνολική δαπάνη μπορεί να κινηθεί από 2.400 έως 3.500 ευρώ.

Στην περίπτωση μαθητή Λυκείου που προετοιμάζεται για τις Πανελλαδικές, το κόστος οργανωμένου φροντιστηρίου, σχολικών ειδών, βιβλίων και μετακινήσεων μπορεί να ξεπεράσει τα 4.000 ευρώ και να φθάσει πάνω από τα 6.000 ευρώ εάν προστεθούν ιδιαίτερα μαθήματα.

Για μια οικογένεια με δύο παιδιά διαφορετικών ηλικιών, η σχολική χρονιά μπορεί να δημιουργήσει συνολική επιβάρυνση από 4.000 έως 8.000 ευρώ, ανάλογα με το επίπεδο σπουδών και τις επιλογές.

Πώς μπορεί να περιοριστεί ο λογαριασμός

Η πιο ασφαλής οικονομική κίνηση είναι να μη γίνουν όλες οι αγορές πριν δοθούν οι σχολικές λίστες. Η αξιοποίηση της περσινής τσάντας και των υλικών που έχουν απομείνει μειώνει αισθητά το αρχικό κόστος.

Στα φροντιστήρια και τις ξένες γλώσσες, η σύγκριση πρέπει να περιλαμβάνει τον αριθμό των ωρών, το μέγεθος του τμήματος, τα βιβλία, τις εγγραφές και τα εξέταστρα. Οι εκπτώσεις για αδέλφια ή η εφάπαξ πληρωμή μπορούν να μειώσουν το συνολικό ποσό, μόνο εφόσον δεν επιβαρύνουν υπερβολικά τη ρευστότητα του νοικοκυριού.

Στις δραστηριότητες, οικονομικότερες λύσεις προσφέρουν συχνά τα δημοτικά προγράμματα, οι αθλητικοί σύλλογοι και τα δημοτικά ωδεία. Χρήσιμο είναι επίσης το παιδί να δοκιμάζει ένα πρόγραμμα πριν αγοραστεί ακριβός εξοπλισμός ή προπληρωθεί ολόκληρη η χρονιά.

Η νέα σχολική χρονιά δεν ξεκινά τελικά μόνο με το κουδούνι. Ξεκινά με έναν λογαριασμό που ακολουθεί την οικογένεια μέχρι το επόμενο καλοκαίρι και μεγαλώνει όσο το παιδί προχωρά από την τσάντα του Δημοτικού στην προετοιμασία των Πανελλαδικών.