Κατά 4,8% αυξήθηκαν σε ετήσια βάση στην Αττική οι ζητούμενες τιμές ενοικίασης κατοικιών κατά το φετινό πρώτο τρίμηνο, ενώ ακόμα ταχύτερη ήταν η άνοδος στη Θεσσαλονίκη, κατά 12,5%, και στην υπόλοιπη Ελλάδα, όπου άγγιξε το 11,4%. Πρόκειται για ένα σαφές δείγμα της «επιμονής» της στεγαστικής κρίσης, όπου το έλλειμμα διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση συνεχίζει να ωθεί τις τιμές σε νέα ύψη, παρότι τα πραγματικά εισοδήματα των πολιτών παραμένουν συμπιεσμένα.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, σύμφωνα με τα στοιχεία του δείκτη τιμών Spitogatos.gr – SPI, το φετινό πρώτο τρίμηνο διατηρήθηκαν οι υψηλές τιμές, παρότι ο ρυθμός της αύξησης δείχνει να επιβραδύνεται, καθώς το 2025 δεν ξεπέρασε το 4,5%, έναντι ανόδου 8,1% που είχε σημειωθεί το 2024.

-----------------

Ακόμα κι έτσι βέβαια, οι τιμές, ειδικά στο κέντρο της Αθήνας, όπου εστιάζει και μεγάλο μέρος της ζήτησης, είναι πλέον πολύ υψηλές, ανταγωνιζόμενες τα βόρεια προάστια. Συγκεκριμένα, τόσο στο κέντρο όσο και στα βόρεια η μέση ζητούμενη τιμή διαμορφώνεται πλέον σε 11,54 ευρώ/τ.μ., με τη μέση αύξηση του τελευταίου 12μήνου (α΄ τρίμηνο 2025-2026) να διαμορφώνεται σε 5,8% και 3,9% αντιστοίχως. Το παράδοξο αυτό φαινόμενο εξηγείται από το γεγονός ότι το απόθεμα των ενοικιαζόμενων κατοικιών στο κέντρο είναι μικρότερης επιφάνειας σε σχέση με τα βόρεια προάστια, κάτι που αυξάνει σημαντικά την τιμή ανά τ.μ., παρότι η τελική τιμή ενοικίασης είναι υψηλότερη στα βόρεια λόγω της μεγαλύτερης επιφάνειας των προσφερόμενων ακινήτων.

Μεγάλες αυξήσεις παρατηρούνται επίσης στο υπόλοιπο Αττικής με 6,3% σε ετήσια βάση και μέση τιμή 9,38 ευρώ/τ.μ., όπως επίσης και στον Δήμο Θεσσαλονίκης, όπου η άνοδος κατά το φετινό πρώτο τρίμηνο αγγίζει το 8,3% και φτάνει τα 10 ευρώ/τ.μ., από 9,23 ευρώ/τ.μ. πριν από ένα χρόνο.

Συνολικά, από το πρώτο τρίμηνο του 2019 και μέχρι το φετινό πρώτο τρίμηνο η αύξηση της μέσης ζητούμενης τιμής στην Αττική διαμορφώνεται σε 30%. Ωστόσο, εξαιρώντας το κέντρο της Αθήνας, όπου η αύξηση είναι μικρότερη (16,5%) λόγω του ότι μεγάλο μέρος των ανατιμήσεων έγιναν την περίοδο 2017-2018, οι αυξήσεις στις περισσότερες περιοχές του λεκανοπεδίου είναι πολύ μεγαλύτερες. Στα ανατολικά προάστια αγγίζουν το 56%, στα δυτικά προάστια το 53,2%, σε 8,75 ευρώ/τ.μ., από μόλις 5,71 ευρώ/τ.μ., ενώ στα προάστια του Πειραιά και στο υπόλοιπο της Αττικής, δηλαδή περιοχές που στο παρελθόν συγκαταλέγονταν μεταξύ των πιο προσιτών, καταγράφονται αυξήσεις κατά 51,4% και 52,7% αντιστοίχως. Ακόμα και στα «ακριβά» βόρεια προάστια το μέσο ζητούμενο ενοίκιο έχει αυξηθεί κατά 44,25%, δυσχεραίνοντας σημαντικά την εύρεση κατοικίας για την πλειονότητα των ενδιαφερομένων. Σε πρόσφατη ανάλυση του ΙΟΒΕ, σε συνεργασία με την Cepal, σημειώνεται ότι την περίοδο από το 2019 μέχρι και το 2025 ο μέσος μισθός στον ιδιωτικό τομέα ενισχύθηκε, αλλά υποχώρησε οριακά σε πραγματικούς όρους.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, συνολικά στην εξαετία ο μέσος ονομαστικός μισθός αυξήθηκε κατά 17,4%.

Παρότι μάλιστα ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε κατά 13,4% σε πραγματικούς όρους, εντούτοις ο μέσος μισθός για το σύνολο των εργαζομένων παρέμεινε στάσιμος σε όρους αγοραστικής δύναμης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα υπόλοιπα μισθολογικά κλιμάκια δεν ακολούθησαν τις αυξήσεις του κατώτατου μισθού, με αποτέλεσμα σήμερα το 63% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα να αμείβεται με τον κατώτατο μισθό, μια αναλογία που είναι μεταξύ των υψηλότερων στην Ε.Ε. και που σύμφωνα με την ανάλυση του ΙΟΒΕ καταδεικνύει τον πολύ υψηλό βαθμό συμπίεσης των μισθολογικών απολαβών στην ελληνική αγορά εργασίας.

Ετσι εξηγείται και η διατήρηση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών στο χαμηλότερο επίπεδο της Ε.Ε., με τον τομέα της στέγασης να έχει σημαντικότατο μερίδιο στην εξέλιξη αυτή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 2024 το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών απορροφήθηκε από τον τομέα της στέγης. Μάλιστα, παρότι το σχετικό ποσοστό έχει υποχωρήσει από το ανώτατο σημείο του 42,5% στο οποίο βρέθηκε μεσούσης της οικονομικής κρίσης, από το 2021 και μετά αυξάνεται εκ νέου, ακριβώς λόγω της ανόδου των ενοικίων.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι το «κοινό» των ενοικιαστών περιλαμβάνει κυρίως κοινωνικές ομάδες που είναι και πιο ευάλωτες οικονομικά, είναι εμφανές ότι η στεγαστική κρίση είναι πλέον βασικό πρόβλημα της καθημερινότητας. Η «δεξαμενή» των ενοικιαστών είναι νέοι άνθρωποι και νέα ζευγάρια, φοιτητές, εργένηδες, μονογονεϊκές οικογένειες και χαμηλόμισθοι, δηλαδή τα πιο ευάλωτα κοινωνικά στρώματα. Επομένως, οι αυξήσεις των ενοικίων εξηγούν και το γιατί το 28,9% των νοικοκυριών στην Ελλάδα δαπανά πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών, έναντι 8,2% στην Ε.Ε. των 27 κρατών-μελών.

Διαβάστε ακόμη: