Το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου έχει πλέον εξελιχθεί σε κάτι πολύ περισσότερο από ένα ενεργειακό έργο. Έχει γίνει ένα γεωπολιτικό τεστ για την Αθήνα, με την κυβέρνηση να βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση: από τη μία να αποδείξει ότι το έργο προχωρά και από την άλλη να μην επιτρέψει μια ενδεχόμενη τουρκική αντίδραση να μετατραπεί σε νέα ελληνοτουρκική κρίση.
Και κάπου εδώ ήρθε η χθεσινή φράση του Γιώργου Γεραπετρίτη που αλλάζει το επίπεδο της συζήτησης.
Ο υπουργός Εξωτερικών, ενημερώνοντας κεκλεισμένων των θυρών την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας της Βουλής, διαμήνυσε ότι το καλώδιο θα προχωρήσει και ότι, εάν υπάρξει τουρκική παρεμπόδιση των εργασιών, η Ελλάδα θα προχωρήσει στις αναγκαίες «επιχειρησιακές παρεμβάσεις».
Η λέξη «επιχειρησιακά» δεν είναι τυχαία. Και ασφαλώς δεν χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια απλή διπλωματική νότα ή μια ακόμη ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών. Σημαίνει ότι η κυβέρνηση θέλει να καταστήσει σαφές πως, εφόσον ένα ελληνικά αδειοδοτημένο έργο επιχειρηθεί να σταματήσει στην πράξη, η απάντηση θα δοθεί και στο πεδίο.
Και εδώ ακριβώς αρχίζουν τα δύσκολα.
Η 26η Οκτωβρίου που πέρασε
Για εβδομάδες η 26η Οκτωβρίου είχε παρουσιαστεί ως ημερομηνία-ορόσημο για την επανεκκίνηση των εργασιών. Δημοσιεύματα είχαν «κυκλώσει» την ημερομηνία, ενώ η «Ναυτεμπορική» είχε μεταδώσει ότι ο σχεδιασμός της Αθήνας προέβλεπε την πρώτη επί του πεδίου πράξη εκείνη την ημέρα.
Η ημερομηνία πέρασε. Και το καλώδιο δεν μπήκε στη θάλασσα.
Ακολούθησε μια περίοδος αναμονής, με το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo να βρίσκεται στην Κρήτη και τις διαδικασίες για τις έρευνες να συνεχίζονται. Η ΕΡΤ είχε μεταδώσει ότι το αίτημα αδειοδότησης αφορούσε προκαταρκτικές υποθαλάσσιες ωκεανογραφικές και βυθομετρικές εργασίες και ότι το χρονοδιάγραμμα του έργου παρέμενε συνδεδεμένο με την ολοκλήρωσή του έως το τέλος Δεκεμβρίου 2026, εκτός εάν ζητηθεί παράταση.
Με άλλα λόγια, η Αθήνα δεν έχει απλώς ένα καλώδιο να ποντίσει. Έχει ένα έργο με συγκεκριμένες συμβατικές και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις, ένα πλοίο έτοιμο να επιχειρήσει, μια Τουρκία που παρακολουθεί στενά τις κινήσεις και ένα προηγούμενο στην περιοχή της Κάσου που κανείς δεν θέλει να επαναληφθεί.
Το άγριο παρασκήνιο
Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο παρασκήνιο.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι δεν ζητά άδεια από την Τουρκία. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι οι ελληνικές Αρχές είναι εκείνες που αδειοδοτούν το έργο και εκδίδουν τις σχετικές NAVTEX. Η «ενημέρωση» προς την Τουρκία παρουσιάζεται ως κάτι διαφορετικό από την αδειοδότηση και, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές που έχουν μεταδοθεί, δεν παράγει έννομο αποτέλεσμα.
Από την άλλη πλευρά, η Άγκυρα έχει δείξει ότι δεν αντιμετωπίζει το θέμα ως ένα απλό τεχνικό έργο.
Και εδώ μπαίνει στο κάδρο η Γαλλία.
Το έργο έχει πλέον ισχυρή γαλλική διάσταση, με τη Meridiam και τη Nexans να έχουν κεντρικό ρόλο. Αυτό είναι ένα από τα επιχειρήματα που χρησιμοποιεί η Αθήνα για να εκτιμά ότι η Τουρκία τελικά δεν θα θελήσει να τραβήξει την κατάσταση στα άκρα απέναντι σε ένα έργο που συνδέεται με γαλλικά συμφέροντα και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Αυτή την εκτίμηση επανέλαβε και ο Γεραπετρίτης.
Μόνο που υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: άλλο η εκτίμηση και άλλο η βεβαιότητα.
Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα
Η Αθήνα βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα δίλημμα που γίνεται ολοένα πιο εμφανές.
Αν καθυστερήσει υπερβολικά, δημιουργείται η εικόνα ότι η Τουρκία, ακόμη και χωρίς να κάνει κάποια θεαματική κίνηση, μπορεί να επηρεάζει τον ρυθμό ενός έργου που η Ελλάδα θεωρεί ότι δεν χρειάζεται τουρκική άδεια.
Αν προχωρήσει και υπάρξει τουρκική παρεμπόδιση, τότε η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με το ερώτημα που σήμερα προσπαθεί να προλάβει με τη φράση «επιχειρησιακή παρέμβαση»: τι ακριβώς σημαίνει αυτό στην πράξη;
Η απάντηση δεν πρόκειται φυσικά να δοθεί δημόσια με επιχειρησιακές λεπτομέρειες. Και ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας σήμερα, απέφυγε να μπει σε τέτοια ζητήματα, λέγοντας ότι το καλώδιο θα προχωρήσει και ότι δεν θα αναφερθεί σε επιχειρησιακές λεπτομέρειες για ευνόητους λόγους.
Αυτό όμως ακριβώς είναι που κάνει τη σημερινή συγκυρία ιδιαίτερα ευαίσθητη.
Για πρώτη φορά η κυβέρνηση συνδέει ευθέως την πρόοδο του έργου με την πιθανότητα επιχειρησιακής αντιμετώπισης μιας παρεμπόδισης.
Το μεγάλο στοίχημα
Το πραγματικό στοίχημα πλέον δεν είναι μόνο αν θα ποντιστεί το καλώδιο.
Είναι με ποιους όρους θα ποντιστεί.
Η Αθήνα θέλει να περάσει το μήνυμα ότι δεν υπάρχει τουρκικό δικαίωμα βέτο σε ένα έργο που αδειοδοτείται από την Ελλάδα και στηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, όμως, θέλει να αποφύγει μια κατάσταση στην οποία ένα τεχνικό έργο θα γίνει αφορμή για στρατιωτική αντιπαράθεση.
Και αυτό είναι το πραγματικό «μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα».
Γιατί όσο περνούν οι ημέρες, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο «πότε θα πέσει το καλώδιο στη θάλασσα;».
Το ερώτημα είναι τι θα γίνει τη στιγμή που θα επιχειρήσει να πέσει.
Και η χθεσινή αποστροφή του Γεραπετρίτη δείχνει ότι στο Μέγαρο Μαξίμου και στο υπουργείο Εξωτερικών προετοιμάζονται πλέον και για αυτό το ενδεχόμενο.
Το καλώδιο, λοιπόν, έχει γίνει η επόμενη μεγάλη δοκιμασία της ελληνικής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο. Όχι στα λόγια, αλλά στο πεδίο.
Και εκεί δεν υπάρχουν περιθώρια για λάθος χειρισμούς.
Διαβάστε ακόμη:
- myEOPYY: Η νέα εφαρμογή που αλλάζει την εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων
- Κυβερνοασφάλεια: Η Kaspersky προειδοποιεί για χιλιάδες εκτεθειμένα επαγγελματικά ψυγεία
- Η Rihanna αποκάλυψε το προϊόν ομορφιάς που της «κλέβει» συνεχώς ο A$AP Rocky
- Googlebooks: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεις για τα νέα laptops της Google
