Θολό παραμένει ακόμα το τοπίο γύρω από το εμβληματικό έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, παρά το γεγονός ότι η γαλλική εταιρεία Nexans υπέβαλε αίτημα για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα κινήθηκε η διαδικασία χορήγησης ειδικής άδειας στο ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, υπό γαλλική σημαία, προκειμένου να πραγματοποιήσει υποθαλάσσιες έρευνες.
Ωστόσο, και μετά το αίτημα της Nexans —που αρκετοί θεωρούν ως πρώτο βήμα για την επανεκκίνηση των εργασιών— το όλο θέμα παραμένει μετέωρο. Τουλάχιστον για την ώρα, οι όποιες έρευνες διεξάγονται εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, σε περιοχές όπου οι μελέτες είτε δεν έχουν ολοκληρωθεί είτε απαιτούνται πρόσθετες.
Το μείζον ζήτημα αφορά το μεγαλύτερο μέρος του έργου, το οποίο εκτείνεται πέραν των 6 ναυτικών μιλίων, σε διεθνή ύδατα όπου υφίσταται δυνητική ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. Εκεί η κατάσταση είναι μη ξεκάθαρη, καθώς η Τουρκία απαιτεί αυθαίρετα να της ζητηθεί άδεια —παρόλο που η αρμοδιότητα ανήκει αποκλειστικά στην Ελλάδα— με πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα τα γεγονότα του καλοκαιριού του 2024 ανοιχτά της Κάσου, όπου τουρκικά πολεμικά πλοία «μπλόκαραν» το ερευνητικό, απειλώντας με χρήση βίας.
Το όριο της Κάσου και η εθνική υποχώρηση
Τα όσα συνέβησαν στην Κάσο αναδεικνύουν την αδυναμία εξασφάλισης μιας ανεμπόδιστης και συνεχούς προόδου των ερευνών κατά μήκος της διαδρομής του καλωδίου στα διεθνή ύδατα χωρίς την άδεια της Τουρκίας. Αξίζει να σημειωθεί πως ο βουλευτής της ΝΔ και πρώην Υπουργός, Άγγελος Συρίγος, δήλωσε χαρακτηριστικά πως «υποχωρήσαμε δύο φορές», ενώ και ο πρώην διπλωματικός σύμβουλος του Πρωθυπουργού, Καθηγητής Σωτήρης Σέρμπος, έκανε επίσης λόγο για υποχώρηση.
Παρά το γεγονός ότι το Δίκαιο της Θάλασσας και το Διεθνές Δίκαιο δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών, η Ελλάδα, παρά τις φραστικές διαβεβαιώσεις κυβερνητικών παραγόντων, αδυνατεί στην πράξη να ασκήσει τα νόμιμα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Με το αίτημα αδειοδότησης της γαλλικής εταιρείας, τα «αγκάθια» δεν εξαφανίστηκαν ούτε ξεπεράστηκε το πρόβλημα. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να διαπραγματευτεί με την Τουρκία για έρευνες εντός των χωρικών της υδάτων· το ουσιαστικό θέμα είναι αν το έργο θα προχωρήσει όταν το Abeille Marengo βρεθεί σε περιοχές όπου η Άγκυρα προβάλλει αξιώσεις θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Η εμπλοκή των πανίσχυρων γαλλικών ομίλων Meridiam και Nexans δημιούργησε προσδοκίες ότι το βάρος της γαλλικής παρουσίας θα οδηγούσε την Τουρκία σε αναδίπλωση, όμως μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κανένα απτό στοιχείο που να αποδεικνύει την επίλυση του προβλήματος ή τη διασφάλιση, μέσω Παρισιού, πως το πλοίο θα μπορέσει να εργαστεί ανενόχλητο ανοιχτά της Κάσου.
Η πρόκληση από τη Λιβύη και η ρηματική διακοίνωση
Το σκηνικό περιπλέκεται περαιτέρω με τη ρηματική διακοίνωση που επέδωσε η Λιβύη στην Αθήνα, προφανώς κατόπιν υποδείξεων της Άγκυρας, λίγες μέρες πριν την αίτηση της Nexans. Με αυτήν, η Λιβύη προκαλεί ανοιχτά την Ελλάδα για τις έρευνες νότια της Κρήτης και απειλεί με διακοπή των συνομιλιών για την οριοθέτηση.
Σύμφωνα με τη διακοίνωση, η Λιβύη διαμαρτύρεται για τις εξερευνήσεις σε θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί «μη οριοθετημένες», εκφράζοντας την ανησυχία της για την πρόσκληση της ελληνικής κυβέρνησης για προσφορές που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 17 Αυγούστου 2026, σε επιβεβαίωση του ΦΕΚ (τεύχος 3948, της 30ής Ιουνίου 2026). Βάσει αυτών, η ΕΔΕΥΕΠ πρόκειται να παραχωρήσει άδειες για σεισμικές έρευνες σε περιοχές νότια της Κρήτης, της Πελοποννήσου και του Ιονίου.
Η οριοθέτηση των ελληνικών οικοπέδων επικαλύπτει σημεία που το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο αποδίδει στη Λιβύη, η οποία διεκδικεί περιοχές με μονομερείς κινήσεις, όπως το κλείσιμο του Κόλπου της Σύρτης και ο μη συνυπολογισμός της επήρειας νησιών όπως η Γαύδος.
Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αποχώρηση του Αγκίλα Σάλεχ από την προεδρία της Βουλής στην Ανατολική Λιβύη μετά από 12 χρόνια και η αντικατάστασή του από πρόσωπο του περιβάλλοντος του Σαντάμ Χαφτάρ, εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει τη στάση της χώρας απέναντι στο παράνομο μνημόνιο.
