Σε μία συγκυρία έντονης ενεργειακής αβεβαιότητας και με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα για το κλείσιμο του Ταμείου Ανάκαμψης, η κυβέρνηση ανοίγει ένα νέο, κρίσιμο κεφάλαιο οικονομικής πολιτικής, ενεργοποιώντας το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (ΚΚΤ), ύψους 5,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026–2032.

Το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως δίχτυ προστασίας για περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 επιχειρήσεις, σε μια περίοδο όπου το κόστος της ενεργειακής μετάβασης μετατρέπεται σε βασικό κοινωνικό και οικονομικό ζητούμενο.

-----------------

Γιατί τώρα: Πίεση από το ETS2 και την ενεργειακή φτώχεια

Η χρονική επιλογή δεν είναι τυχαία. Το 2027 τίθεται σε εφαρμογή το νέο Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS2), που αναμένεται να αυξήσει το κόστος σε καύσιμα θέρμανσης και μεταφορών.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει υψηλά επίπεδα ενεργειακής φτώχειας, με παλαιό κτιριακό απόθεμα και έντονη εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα.

Σε αυτό το περιβάλλον, το ΚΚΤ έρχεται να απορροφήσει μέρος των επιβαρύνσεων πριν αυτές μετακυλιστούν πλήρως στα νοικοκυριά, επιχειρώντας να λειτουργήσει προληπτικά και όχι εκ των υστέρων.

Δομή και διαχείριση του Ταμείου

Με νομοσχέδιο που κατατέθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, συγκροτείται ειδικός μηχανισμός διαχείρισης:

  • Συντονιστική Αρχή
  • Ειδική Επιτροπή Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου
  • Διοικητής με τριετή θητεία
  • Ορίζοντας λειτουργίας έως το 2032

Παράλληλα, η Ελλάδα έχει ήδη καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχέδιο με 25 επιμέρους δράσεις, εκ των οποίων οι περισσότερες θα ξεκινήσουν από το φθινόπωρο του 2026.

Παρεμβάσεις-κλειδί για τα νοικοκυριά

Το μεγαλύτερο μέρος των πόρων κατευθύνεται σε στοχευμένες παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης και μείωσης κόστους:

  • Νέο «Εξοικονομώ» (1,2 δισ. ευρώ)
    Αναβάθμιση 62.000 κατοικιών, με επιδότηση έως 80% και χαμηλή ίδια συμμετοχή (~5.000 ευρώ)
  • Αντικατάσταση θέρμανσης (930 εκατ. ευρώ)
    Αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες με περιορισμένο κόστος για τον πολίτη
  • Κοινωνικό Leasing (174 εκατ. ευρώ)
    Επιδότηση έως 13.000 ευρώ για ηλεκτρικά ΙΧ με χαμηλό μηνιαίο μίσθωμα
  • Στήριξη ΑμεΑ (51 εκατ. ευρώ)
    Κάλυψη έως 100% για εξοπλισμό κινητικότητας
  • Στέγαση (435 εκατ. ευρώ)
    Δημιουργία 2.350 ενεργειακά αυτόνομων κατοικιών για 7.000 πολίτες
  • Επίδομα θέρμανσης (340 εκατ. ευρώ ετησίως από 2027)
    Ενίσχυση έως 100 ευρώ για 780.000 δικαιούχους
  • Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (40 εκατ. ευρώ)
    200.000 δωρεάν ΠΕΑ, κρίσιμα για αγοραπωλησίες και ενοικιάσεις

Στήριξη και για τις επιχειρήσεις

Το Ταμείο επεκτείνεται και στον παραγωγικό ιστό:

  • 394 εκατ. ευρώ για 10.000 μικρές επιχειρήσεις μέσω «Εξοικονομώ επιχειρήσεων»
  • 289 εκατ. ευρώ για ηλεκτρικά επαγγελματικά οχήματα
  • Επιδότηση έως 40% για ΙΧ και vans και 30% για φορτηγά
  • Ειδικά για ταξί: έως 20.000–29.000 ευρώ ανά όχημα

Η στόχευση είναι σαφής: μείωση λειτουργικού κόστους και επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης στον επιχειρηματικό τομέα.

Πρόσβαση χωρίς αποκλεισμούς

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διευκόλυνση πρόσβασης:

  • Δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης
  • Θεσμοθέτηση Κάρτας Ευάλωτου
  • Λειτουργία one-stop shop σε κάθε Περιφέρεια

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επισημαίνει ότι η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί όχι μόνο από τα ποσά, αλλά από το κατά πόσο οι ενισχύσεις θα φτάσουν πραγματικά στους δικαιούχους.

Μετάβαση με κοινωνικό πρόσημο

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο σηματοδοτεί μια νέα φάση στην οικονομική πολιτική: τη μετάβαση από την οριζόντια στήριξη σε στοχευμένες παρεμβάσεις με κοινωνικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα.

Σε ένα περιβάλλον όπου η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί μονόδρομο, το στοίχημα πλέον δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά βαθιά κοινωνικό: πώς η αλλαγή θα γίνει χωρίς να αφήσει πίσω της τους πιο αδύναμους.

Διαβάστε ακόμη: