Οι δύο όψεις του πληθωρισμού: Στο τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού που θα κατατεθεί στις 20 Νοεμβρίου στη Βουλή ο πήχυς θα μπει υψηλότερα. Το 2026 κλείνει στο +4% (τουλάχιστον) και αυτό προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις: μεγαλύτερη πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Ακόμη υψηλότερες εισφορές για τους αυτοαπασχολούμενους. Αλλά και μεγαλύτερα ποσοστά αύξησης για το σύνολο των συνταξιούχων. Οσο για τους μακροοικονομικούς δείκτες, είναι ο τιμάριθμος που θα οδηγήσει το χρέος κάτω από το 136% του ΑΕΠ ήδη από φέτος –διασφαλίζοντας ότι η Ελλάδα θα πάψει να έχει τη χειρότερη αναλογία στην Ευρωζώνη– το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας στα 300 δισ. ευρώ μέχρι το 2029, αλλά και το απόλυτο χρέος σε μια συνεχή πτωτική πορεία, ώστε να διαμορφωθεί στα 344 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος της 10ετίας.
Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, ταυτόχρονα με την κατάθεση του τελικού σχεδίου του προϋπολογισμού, η Ελλάδα συντάσσει και τον οδικό χάρτη μέχρι το 2030 με… υπόσχεση διασφαλισμένης μείωσης της αναλογίας του χρέους προς το ΑΕΠ μέχρι και το τέλος της 10ετίας. Αν οι στόχοι επιτευχθούν, η Ελλάδα θα έχει χαμηλότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ από τρεις χώρες του G7, τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και την Ιταλία, ενώ θα πλησιάζει και τη Μεγάλη Βρετανία. Το 110% που προβλέπεται για το 2030 συγκρίνεται με ποσοστό που, σύμφωνα με το ΔΝΤ, κινείται πάνω από το 140% για τις ΗΠΑ, κοντά στο 137% για την Ιταλία και πάνω από το 120% για τη Γαλλία.
Τα νέα νούμερα, που διορθώνονται μετά την αναθεώρηση του στόχου για τον πληθωρισμό του 2026, θα αποτυπωθούν τόσο στο τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού όσο και στον πολυετή δημοσιονομικό προϋπολογισμό. Αντίστοιχη αναθεώρηση δεν αναμένεται για το 2027, για το οποίο η πρόβλεψη του πληθωρισμού παραμένει στο 2,4%. Ο πολυετής προϋπολογισμός θα κατατεθεί έως το τέλος Νοεμβρίου και θα καλύπτει την περίοδο 2027-2030. Είναι ο δεύτερος που παρουσιάζεται μετά τη θέσπιση της σχετικής νομικής υποχρέωσης το 2025 και αποτελεί πλέον τη βασική δέσμευση της χώρας για τη μεσοπρόθεσμη πορεία των δημόσιων οικονομικών.
Τα τρία μεγέθη που περιγράφουν αυτή την πορεία κινούνται όλα προς την ίδια κατεύθυνση.
1. Το χρέος σε απόλυτο μέγεθος. Το χρέος της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται στα 358 δισ. ευρώ στο τέλος του 2026 και στα 355 δισ. το 2027. Στη συνέχεια υποχωρεί στα 349 δισ. το 2028, στα 346 δισ. το 2029 και στα 344 δισ. το 2030. Πρόκειται για μείωση κατά 14 δισ. ευρώ μέσα σε τέσσερα χρόνια. Το χρέος δεν μειώνεται μόνο επειδή μεγαλώνει η οικονομία, αλλά και επειδή εξοφλείται. Σε αυτό συμβάλλουν τα πρωτογενή πλεονάσματα και οι πρόωρες αποπληρωμές των διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου, οι οποίες, σύμφωνα με το προσχέδιο, στοχεύουν στην εξόφλησή τους το αργότερο έως το 2031.
2. Το ονομαστικό ΑΕΠ. Ο παρονομαστής κινείται αντίστροφα. Το ονομαστικό ΑΕΠ ανεβαίνει από τα 263 δισ. ευρώ το 2026 στα 276 δισ. το 2027, στα 288 δισ. το 2028 και στα 300 δισ. το 2029. Είναι η πρώτη φορά που η ελληνική οικονομία ξεπερνάει αυτό το όριο σε τρέχουσες τιμές. Το 2030 φτάνει στα 312 δισ., δηλαδή σχεδόν 50 δισ. περισσότερα σε σχέση με φέτος. Η αύξηση αυτή προέρχεται από τον συνδυασμό πραγματικής ανάπτυξης και πληθωρισμού. Η αναθεώρηση του 2026 προς τα πάνω ανεβάζει τη βάση για όλα τα επόμενα έτη.
3. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ. Το αποτέλεσμα αποτυπώνεται στον δείκτη που παρακολουθούν οι αγορές και οι οίκοι αξιολόγησης. Από το 135,8% φέτος, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ υποχωρεί στο 128,5% το 2027, στο 121,3% το 2028, στο 115,2% το 2029 και στο 110,1% το 2030. Σε σύγκριση με το 146,1% του 2025, η μείωση ξεπερνάει τις 35 ποσοστιαίες μονάδες σε πέντε χρόνια. Η μέση ετήσια αποκλιμάκωση ξεπερνάει τις 7 μονάδες, ρυθμός από τους ταχύτερους στην Ευρωζώνη.
Ο οδικός χάρτης δεν είναι χωρίς κινδύνους. Προϋποθέτει τη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων, ανάπτυξη σταθερά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και ελεγχόμενο κόστος δανεισμού, σε ένα περιβάλλον όπου τα επιτόκια του Ευρωσυστήματος ήδη αυξάνονται. Ο πληθωρισμός λειτουργεί προσωρινά υπέρ των δεικτών χρέους, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο στήριγμα, καθώς επιβαρύνει τα νοικοκυριά και τελικά το κόστος εξυπηρέτησης. Η δέσμευση του πολυετούς προϋπολογισμού είναι ότι η πορεία προς το 110% θα στηριχθεί κυρίως σε πραγματική ανάπτυξη και δημοσιονομική πειθαρχία.
