Σε έναν από τους νέους επενδυτικούς προορισμούς για την ανάπτυξη Data centers εξελίσσεται η Ελλάδα, με έργα ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ να βρίσκονται σε εξέλιξη ή σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής και το ευρύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον να φτάνει, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, ακόμη και τα 10 δισ. ευρώ.
Η συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, αποθήκευσης δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί ανάγκη για νέες τεχνολογικές εγκαταστάσεις. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Βαλκανίων, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής, αποτελεί ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα για την προσέλκυση επενδύσεων.
Ωστόσο, η αγορά βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες και η μετατροπή των επενδυτικών ανακοινώσεων σε πραγματικά έργα αποτελεί το σημαντικότερο ζητούμενο.
Τα νέα δεδομένα παρουσίασε η Ελληνική Ένωση Κατασκευαστών και Λειτουργών Κέντρων Δεδομένων (GRDCA), η οποία εκπροσωπεί επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη και λειτουργία των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων.
Από τα 6 MW στα 200 MW – Η ανάπτυξη της ελληνικής αγοράς
Μέχρι το 2023, η ελληνική αγορά εμπορικών κέντρων δεδομένων, γνωστή διεθνώς ως colocation, διέθετε περίπου 6 έως 7 MW εγκατεστημένης ισχύος.
Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της GRDCA, βρίσκονται σε εξέλιξη ή σε προχωρημένη κατασκευή έργα συνολικής ισχύος 40 έως 60 MW, τα οποία αντιστοιχούν σε επενδύσεις περίπου 1 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η συνολική ισχύς των ανακοινωμένων σχεδίων και των έργων που προβλέπεται να υλοποιηθούν προσεγγίζει τα 200 MW.
Τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν ότι όλες οι εγκαταστάσεις λειτουργούν ήδη. Η πραγματική λειτουργούσα δυναμικότητα υπολογίζεται σήμερα περίπου στα 30 MW.
Η Ένωση υπογραμμίζει ότι πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στα έργα που λειτουργούν, σε εκείνα που κατασκευάζονται, στα σχέδια που έχουν ανακοινωθεί και στα αιτήματα σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο.
Έως 8,23 ευρώ οικονομική δραστηριότητα για κάθε ευρώ επένδυσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για την επίδραση των data centers στην οικονομία.
Σύμφωνα με μελέτη της IDC Research Services που επικαλείται η GRDCA, κάθε ένα ευρώ επένδυσης σε κέντρα δεδομένων συνδέεται με συνολική οικονομική αξία περίπου 8,23 ευρώ.
Από το ποσό αυτό, 2,45 ευρώ αντιστοιχούν σε άμεση οικονομική δραστηριότητα, 4,38 ευρώ σε έμμεση επίδραση και 1,41 ευρώ σε επαγόμενη δραστηριότητα, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της μελέτης.
Πρόκειται για εκτίμηση της ευρύτερης οικονομικής επίδρασης και όχι για χρηματική απόδοση που εισπράττει ο ίδιος ο επενδυτής.
Στον τομέα της απασχόλησης, η Ένωση αναφέρει πολλαπλασιαστή 7,5. Αυτό σημαίνει ότι, σύμφωνα με το συγκεκριμένο μοντέλο, κάθε άμεση θέση εργασίας συνδέεται με τη δημιουργία επιπλέον 6,5 θέσεων στην υπόλοιπη οικονομία.
Οι επενδύσεις δημιουργούν ζήτηση σε κατασκευές, μηχανολογικό εξοπλισμό, τηλεπικοινωνίες, τεχνική συντήρηση, υπηρεσίες πληροφορικής και εξειδικευμένο προσωπικό.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τις ανάγκες της αγοράς
Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί βασικό παράγοντα αύξησης της ζήτησης για κέντρα δεδομένων.
Οι νέες εφαρμογές απαιτούν μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ και προηγμένες υποδομές δικτύων, ενώ οι υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται πλέον σε ολοένα περισσότερους επιχειρηματικούς τομείς.
Το ζήτημα αναδείχθηκε και στο Cisco Connect Greece 2026, όπου ο ανώτερος αντιπρόεδρος Πωλήσεων της Cisco για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, Αγκοστίνο Σαντόνι, αναφέρθηκε στις ανάγκες που δημιουργεί η εξάπλωση των λεγόμενων AI agents.
Πρόκειται για συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να αναλαμβάνουν συγκεκριμένες εργασίες με αυξημένο βαθμό αυτονομίας.
Η χρήση τους αυξάνει τις απαιτήσεις όχι μόνο για αποθήκευση και επεξεργασία δεδομένων, αλλά και για γρήγορα δίκτυα, ασφάλεια και αξιόπιστες υποδομές.
Πόσο ρεύμα καταναλώνουν τα data centers στην Ελλάδα
Η ενέργεια αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα για τη μελλοντική ανάπτυξη του κλάδου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η GRDCA, τα data centers αντιστοιχούν σήμερα περίπου στο 0,1% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα.
Το ποσοστό είναι αρκετά χαμηλότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο του 1,5%.
Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Γαλλία, το αντίστοιχο μερίδιο εκτιμάται μεταξύ 3% και 5%, ενώ στην Ιρλανδία φτάνει περίπου το 18%.
Η διαφορά αποτυπώνεται και στην κατανάλωση ανά κάτοικο.
| Χώρα | Ετήσια κατανάλωση data centers ανά κάτοικο |
|---|---|
| Ελλάδα | 6 kWh |
| Παγκόσμιος μέσος όρος | 51 kWh |
| Γερμανία | 216 kWh |
| ΗΠΑ | 540 kWh |
| Ιρλανδία | 981 kWh |
Στοιχεία αναφοράς 2024, σύμφωνα με την παρουσίαση της GRDCA.
Εφόσον η Ελλάδα αναπτύξει στο μέλλον φορτίο πληροφορικής 200 έως 250 MW, η Ένωση εκτιμά ότι ο κλάδος θα μπορούσε να προσεγγίσει το 1% της συνολικής ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προβλέπει ότι η κατανάλωση των κέντρων δεδομένων θα αυξηθεί από 415 TWh το 2024 σε περίπου 945 TWh το 2030.
Αιτήματα για 11 GW, ενώ λειτουργούν μόλις 30 MW
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της ελληνικής αγοράς είναι η τεράστια απόσταση ανάμεσα στα αιτήματα για νέες συνδέσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο και στην ισχύ των εγκαταστάσεων που ήδη λειτουργούν.
Σύμφωνα με την GRDCA, ενώ η λειτουργούσα ισχύς υπολογίζεται περίπου στα 30 MW, τα αιτήματα σύνδεσης που βρίσκονται σε αναμονή προσεγγίζουν τα 11 GW.
Η διαφορά είναι εντυπωσιακή, αλλά δεν σημαίνει ότι το σύνολο αυτών των αιτημάτων αντιστοιχεί σε επενδύσεις που θα πραγματοποιηθούν.
Ορισμένα σχέδια μπορεί να βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, να μην έχουν εξασφαλίσει χρηματοδότηση ή να μην πληρούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις υλοποίησης.
Για τον λόγο αυτό, η Ένωση ζητά σαφή κριτήρια ωριμότητας, ώστε να διαχωρίζονται τα πραγματικά επενδυτικά σχέδια από εκείνα που δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο χωρίς βεβαιότητα κατασκευής.
Η διαθεσιμότητα ενέργειας, το κόστος ηλεκτροδότησης και η δυνατότητα σύνδεσης με το σύστημα μεταφοράς αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τις επενδυτικές αποφάσεις.
Νερό, θόρυβος και περιβαλλοντικές επιπτώσεις
Εκτός από την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων προκαλεί συζητήσεις και για τη χρήση νερού.
Τα data centers χρειάζονται συστήματα ψύξης για να διατηρούν τον εξοπλισμό τους σε κατάλληλες θερμοκρασίες.
Ωστόσο, οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους.
Σύμφωνα με την GRDCA, οι περισσότερες εγκαταστάσεις στην Ελλάδα αξιοποιούν συστήματα αερόψυξης και κλειστά κυκλώματα, περιορίζοντας τη λειτουργική κατανάλωση νερού.
Η Ένωση επισημαίνει ότι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις πρέπει να αξιολογούνται ξεχωριστά για κάθε εγκατάσταση, με βάση τις πραγματικές τεχνικές προδιαγραφές της.
Σε αυτή την κατεύθυνση προτείνεται η χρήση διεθνών δεικτών, όπως ο PUE για την ενεργειακή αποδοτικότητα και ο WUE για τη χρήση νερού.
Παράλληλα, ζητείται διαφάνεια ως προς τον θόρυβο, την κατανάλωση πόρων και την ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών.
Η Ελλάδα διεκδικεί ρόλο ψηφιακού κόμβου
Η θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για την ανάπτυξη των ψηφιακών υποδομών.
Η χώρα μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο σύνδεσης μεταξύ ευρωπαϊκών αγορών, Βαλκανίων, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής.
Η ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακών δικτύων, οι υποθαλάσσιες διασυνδέσεις και η ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δημιουργούν πρόσθετες δυνατότητες.
Ωστόσο, ο ανταγωνισμός είναι έντονος και οι μεγάλες διεθνείς επιχειρήσεις εξετάζουν προσεκτικά τις συνθήκες κάθε αγοράς πριν αποφασίσουν πού θα εγκαταστήσουν τις υποδομές τους.
Η ταχύτητα των αδειοδοτήσεων, η σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου και η επάρκεια του ανθρώπινου δυναμικού αποτελούν εξίσου σημαντικούς παράγοντες.
Η GRDCA, που αριθμεί 70 εταιρείες-μέλη και έξι ανεξάρτητους συμβούλους, συμμετέχει πλέον και στην ευρωπαϊκή ένωση του κλάδου, ενώ έχει ενταχθεί στο Climate Neutral Data Centre Pact, το οποίο προβλέπει στόχους ενεργειακής αποδοτικότητας και κλιματικής ουδετερότητας έως το 2030.
Το στοίχημα των 10 δισ. ευρώ
Η ελληνική αγορά βρίσκεται μπροστά σε μια επενδυτική ευκαιρία που ξεπερνά την κατασκευή των ίδιων των κέντρων δεδομένων.
Ο εξοπλισμός, οι τηλεπικοινωνίες, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ψηφιακές υπηρεσίες δημιουργούν ένα ευρύτερο οικοσύστημα οικονομικής δραστηριότητας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από την GRDCA, το συνολικό επενδυτικό ενδιαφέρον σε αυτό το ευρύτερο πεδίο προσεγγίζει τα 10 δισ. ευρώ.
Το ποσό, ωστόσο, αφορά δυνητικές και ανακοινωμένες επενδύσεις διαφορετικών σταδίων και όχι κεφάλαια που έχουν ήδη εκταμιευθεί.
Τα έργα ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ που βρίσκονται σε εξέλιξη αποτελούν το πρώτο σημαντικό βήμα.
Για να αξιοποιηθεί όμως η συνολική επενδυτική δυναμική, θα χρειαστούν νέες ενεργειακές υποδομές, αξιόπιστο ρυθμιστικό περιβάλλον, ταχύτερες διαδικασίες και επαρκές εξειδικευμένο προσωπικό.
Η πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι απλώς να προσελκύσει περισσότερες επενδυτικές ανακοινώσεις, αλλά να μετατρέψει το αυξανόμενο ενδιαφέρον σε πραγματικές εγκαταστάσεις, νέες θέσεις εργασίας και υποδομές που θα στηρίξουν την ψηφιακή οικονομία των επόμενων δεκαετιών.
