Εδώ που τα λέμε, η πολιτική έχει και τις φωτογραφίες της. Και κάποιοι περίμεναν ότι την Κυριακή στο Πολεμικό Μουσείο θα έβγαινε η μεγάλη φωτογραφία: Καραμανλής και Σαμαράς μαζί, χέρι-χέρι, «αλά μπρατσέτα», να μπαίνουν στην αίθουσα και να στέλνουν μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση.
Δεν έγινε.
Οι δύο πρώην πρωθυπουργοί πήγαν χωριστά. Δεν κάθισαν δίπλα. Δεν υπήρξε η εικόνα που θα μπορούσε να τροφοδοτήσει εκ νέου τα σενάρια περί κοινής πολιτικής πορείας. Και αυτό, πολιτικά, έχει μεγαλύτερη σημασία από όσο μπορεί να φαίνεται.
Γιατί εδώ και μήνες ορισμένοι επιμένουν να παρουσιάζουν κάθε κοινή εμφάνιση Καραμανλή και Σαμαρά ως προάγγελο μιας μεγάλης «επιστροφής των πρώην».
Μόνο που άλλο πράγμα είναι να συμπίπτουν σε ορισμένες κρίσιμες εκτιμήσεις και άλλο να βαδίζουν στον ίδιο πολιτικό δρόμο.
Και μέχρι στιγμής δεν προκύπτει καμία συμπόρευση.
Η μεγάλη παρεξήγηση
Ο Κώστας Καραμανλής έχει τις δικές του απόψεις. Τις διατυπώνει δημόσια. Και στα εθνικά θέματα ουδέποτε έκρυψε ότι θεωρεί πως έχει έναν ιδιαίτερο ρόλο.
Το έκανε και τώρα, με την παρέμβασή του για τα ελληνοτουρκικά, το τουρκολιβυκό, το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου και τη στάση των συμμάχων και εταίρων απέναντι στην Τουρκία. Μάλιστα, η αποστροφή του ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 1974 και μετά δοκίμασαν τη συνεννόηση με την Άγκυρα «ματαίως», περιλαμβάνει και τη δική του περίοδο διακυβέρνησης. Αυτό ακριβώς επισημάνθηκε και από κυβερνητικής πλευράς. Και το γνωρίζουν πολύ καλά στο Μέγαρο Μαξίμου.
Στο Μαξίμου έχουν κάνει την επιλογή τους
Η προσέγγιση που φαίνεται να έχει υιοθετήσει το κυβερνητικό επιτελείο είναι απλή: Καραμανλής και Σαμαράς δεν μπαίνουν στο ίδιο πολιτικό καλάθι.
Ο Καραμανλής θεωρείται παραταξιακός. Με όλη την κριτική του, με όλες τις διαφωνίες του, με όλες τις αποστάσεις που έχει κρατήσει από επιλογές της κυβέρνησης Μητσοτάκη, παραμένει ένας πρώην πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και ένας πρώην πρωθυπουργός που δεν έχει ανακοινώσει ότι εγκαταλείπει την παράταξη για να δημιουργήσει νέο πολιτικό φορέα.
Ο Αντώνης Σαμαράς βρίσκεται σε διαφορετική διαδρομή.
Εδώ είναι όλη η ουσία.
Το Μαξίμου δεν θέλει να χαρίσει τον Καραμανλή στον Σαμαρά. Και κυρίως δεν θέλει να επιτρέψει να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι πίσω από ένα πιθανό νέο κόμμα υπάρχει μια άτυπη «συμμαχία πρώην πρωθυπουργών».
Γι’ αυτό και η κυβερνητική πλευρά κρατά διαφορετική στάση απέναντι στους δύο.
Για τον Καραμανλή αφήνει ανοιχτές γέφυρες. Για τον Σαμαρά κρατά αποστάσεις χωρίς όμως να χτυπούν ευθεία τον Μεσσήνιο πολιτικό.
Ο Καραμανλής ως «σημείο αναφοράς»
Και υπάρχει ένας ακόμη λόγος.
Στο Μαξίμου αποδίδουν στον Κώστα Καραμανλή μια καλοπροαίρετη πρόθεση στα εθνικά θέματα. Μπορεί να διαφωνεί. Μπορεί να ασκεί σκληρή κριτική. Μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να ανεβάζει σημαντικά τους τόνους.
Αλλά η ανάγνωση που γίνεται είναι ότι δεν κινείται με στόχο να δημιουργήσει έναν νέο κομματικό μηχανισμό απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.
Αντίθετα, τον αντιμετωπίζουν ως έναν πολιτικό που εξακολουθεί να θεωρεί ότι αποτελεί σημείο αναφοράς στα εθνικά θέματα.
Και αυτό δεν είναι λεπτομέρεια.
Ο Καραμανλής έχει μια συγκεκριμένη ιστορική διαδρομή στην εξωτερική πολιτική. Έχει διαχειριστεί κρίσιμες περιόδους στα ελληνοτουρκικά, έχει διαμορφώσει συγκεκριμένη σχολή σκέψης για τα εθνικά και εξακολουθεί να διαθέτει ακροατήριο μέσα στην κεντροδεξιά.
Αυτό ακριβώς εξηγεί και γιατί το Μαξίμου δεν θέλει να τον σπρώξει στην αγκαλιά ενός νέου κόμματος.
Οι «διαφημιστές» της συμπόρευσης
Εδώ βρίσκεται και το ενδιαφέρον της υπόθεσης.
Υπάρχουν πολιτικοί κύκλοι και σχολιαστές που έχουν επενδύσει πολύ στην ιδέα ότι «οι δύο πρώην πάνε μαζί». Κάθε κοινή εμφάνιση γίνεται απόδειξη. Κάθε χειραψία μετατρέπεται σε πολιτικό μήνυμα. Κάθε κοινή αναφορά στα εθνικά παρουσιάζεται ως συντονισμένη παρέμβαση
Και κυρίως υπάρχει ένα ακόμη δεδομένο που δεν μπορεί να αγνοηθεί: ήδη από τα μέσα Οκτωβρίου μεταδόθηκε από συνομιλητή του Καραμανλή ότι δεν πρόκειται να στηρίξει κόμμα Σαμαρά, ενώ είχε μεταφερθεί και ότι οι δύο πρώην πρωθυπουργοί έχουν μήνες να μιλήσουν.
Αυτό δεν μοιάζει με προοίμιο πολιτικής συμπόρευσης.
Μοιάζει περισσότερο με πολιτικός διαχωρισμός γραμμών.
Διαφωνία με την κυβέρνηση δεν σημαίνει αποχώρηση από την παράταξη
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Ο Καραμανλής μπορεί να διαφωνεί με την κυβέρνηση Μητσοτάκη σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Μπορεί να θεωρεί ότι η Ελλάδα πρέπει να είναι πιο αποφασιστική. Μπορεί να απορρίπτει επιλογές της σημερινής κυβέρνησης.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποφασίσει να ακολουθήσει τον Σαμαρά σε έναν νέο πολιτικό φορέα.
Και αυτή ακριβώς τη διαφορά επιχειρεί να αναδείξει το Μαξίμου.
Ο Καραμανλής είναι διαφορετική περίπτωση.
Ο Σαμαράς, εφόσον τελικά προχωρήσει στη δημιουργία κόμματος, είναι μια άλλη πολιτική ιστορία.
Ούτε «δίδυμο», ούτε κοινό ψηφοδέλτιο
Η πραγματικότητα λοιπόν είναι πολύ πιο πεζή από τα σενάρια που κυκλοφορούν.
Καραμανλής και Σαμαράς μπορεί να συναντώνται σε θέσεις για την εξωτερική πολιτική. Μπορεί να έχουν κοινές ανησυχίες για την Τουρκία. Μπορεί να ασκούν παράλληλη κριτική στην κυβέρνηση.
Αυτό όμως δεν δημιουργεί αυτομάτως πολιτικό μέτωπο.
Ούτε σημαίνει κοινό κόμμα.
Ούτε κοινό ψηφοδέλτιο.
Ούτε ότι ο ένας αποτελεί πολιτικό προπομπό του άλλου.
Και κυρίως, δεν σημαίνει ότι ο Καραμανλής έχει αποφασίσει να εγκαταλείψει τη Νέα Δημοκρατία για να στηρίξει ένα εγχείρημα Σαμαρά.
Αντιθέτως, όλα τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Βορίδης χωρίς επίθεση στον Σαμαρά – Η λεπτομέρεια που λέει πολλά
Ο Καραμανλής «δεν έχει ξεπεράσει το όριο», ο Σαμαράς είναι άλλη περίπτωση – Η προσεκτική διατύπωση του Βορίδη και το πολιτικό μήνυμα πίσω από τις λέξεις
Υπάρχουν φορές στην πολιτική που μεγαλύτερη σημασία έχει αυτό που δεν λέγεται.
Και στην περίπτωση του Μάκη Βορίδη, η προσοχή δεν πρέπει να πέσει μόνο στη φράση του ότι ο Κώστας Καραμανλής «δεν έχει ξεπεράσει το όριο» και απλώς λέει τη γνώμη του.
Η πιο ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια είναι άλλη:
Ο Βορίδης δεν επιτέθηκε στον Αντώνη Σαμαρά.
Δεν τον χαρακτήρισε, δεν ανέβασε προσωπικά τους τόνους και δεν μπήκε στη λογική της μετωπικής αντιπαράθεσης με έναν πρώην πρωθυπουργό και πρώην αρχηγό της Νέας Δημοκρατίας.
Αντί γι’ αυτό, έκανε κάτι πολύ πιο πολιτικό.
Τους διαχώρισε.
«Διαφορετικά μιλάει ο κ. Καραμανλής, διαφορετικά ο κ. Σαμαράς», είπε χαρακτηριστικά στον ΣΚΑΪ.
Και αμέσως μετά έβαλε στο τραπέζι τη δεύτερη, κρίσιμη διαφορά: άλλο η δημόσια κριτική ενός πρώην πρωθυπουργού και άλλο το «θα κάνω κόμμα». Σύμφωνα με τον Βορίδη, πρόκειται για δύο διαφορετικά πράγματα, με διαφορετική πολιτική σημασία και συνέπεια.
Δεν πήγε σε προσωπική σύγκρουση
Αυτό έχει τη σημασία του.
Γιατί θα ήταν εύκολο, ειδικά σε μια περίοδο που τα σενάρια για νέο πολιτικό φορέα έχουν φουντώσει, να μετατραπεί η συζήτηση σε προσωπική αντιπαράθεση με τον Σαμαρά.
Δεν έγινε.
Ο Βορίδης επέλεξε να μιλήσει θεσμικά και πολιτικά.
Ο Καραμανλής, είπε ουσιαστικά, έχει κάθε δικαίωμα να μιλά και να ασκεί κριτική. Είναι πρώην πρωθυπουργός και πρώην αρχηγός της ΝΔ. Δεν έχει ξεπεράσει το όριο, δεν ζητά να πέσει η κυβέρνηση και δεν χαρακτηρίζει τον Γιώργο Γεραπετρίτη «ενδοτικό».
Για τον Σαμαρά, όμως, το ζήτημα που αναδεικνύει είναι διαφορετικό:
Το «θα κάνω κόμμα» αλλάζει την πολιτική εξίσωση.
Και αυτό είναι πολύ πιο ουσιαστικό από μια ακόμη κόντρα δηλώσεων.
Το Μαξίμου θέλει διαχωρισμό, όχι πόλεμο
Η τοποθέτηση Βορίδη μπορεί να διαβαστεί και μέσα σε αυτή τη λογική.
Δεν υπάρχει ανάγκη να ανοίξει ένας πόλεμος με τον Σαμαρά.
Υπάρχει ανάγκη να καταγραφεί η διαφορά.
Ο Καραμανλής μπορεί να ασκεί σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για τα εθνικά. Ο Βορίδης δεν αμφισβητεί το δικαίωμά του να το κάνει.
Μάλιστα, τον αντιμετωπίζει ως ξεχωριστή περίπτωση.
Ο Σαμαράς όμως, εφόσον επιλέξει τον δρόμο της δημιουργίας νέου κόμματος, περνά σε άλλο πεδίο.
Και αυτή ακριβώς η διάκριση είναι που ενδιαφέρει πολιτικά.
Ούτε «μέτωπο πρώην», ούτε κοινή γραμμή
Η δήλωση Βορίδη έρχεται την ώρα που επιχειρείται από διάφορες πλευρές να δημιουργηθεί η εικόνα ενός ενιαίου μετώπου Καραμανλή – Σαμαρά.
Μόνο που η ίδια η σημερινή συζήτηση δείχνει ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Ο Καραμανλής παρεμβαίνει στα εθνικά θέματα και εκφράζει τις θέσεις του. Ο Βορίδης λέει ότι δεν έχει υπερβεί τα όρια.
Ο Σαμαράς έχει διαφορετική πολιτική διαδρομή και, σύμφωνα με τη δημόσια συζήτηση, το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα.
Άρα δεν έχουμε δύο πρώην πρωθυπουργούς που παρουσιάζονται από την κυβέρνηση ως ένα ενιαίο πολιτικό μπλοκ.
Έχουμε δύο διαφορετικές περιπτώσεις.
Και ο Βορίδης φρόντισε να το πει χωρίς να σηκώσει τους τόνους.
Διαβάστε ακόμη:
-
Στρατιωτική θητεία: Πρώτα ο στρατός, μετά το πανεπιστήμιο για τους 18χρονους
-
ΤτΕ: Αύξηση καταθέσεων κατά 2,8 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο – Φρενάρει η χρηματοδότηση της οικονομίας
-
Optima Bank: Οι τέσσερις τράπεζες στο μικροσκόπιο – Κέρδη, αποτιμήσεις και τιμές-στόχοι
-
Ισχυρό δέλεαρ τα δίκτυα των Pizza Fan και «Το Χωριάτικο» για τους «μνηστήρες» της αγοράς
