Η πρόσφατη και απότομη άνοδος που κατέγραψαν οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης τον Σεπτέμβριο δεν αποτελεί, σύμφωνα με τη Morningstar DBRS, ένδειξη μιας γενικευμένης κρίσης, αλλά μια βαθιά ανατιμολόγηση του κινδύνου. Ο οίκος αξιολόγησης επισημαίνει ότι η αγορά εισέρχεται σε μια φάση όπου η πιστοληπτική ποιότητα των κρατών εξετάζεται πλέον με πολύ αυστηρότερα κριτήρια, δημιουργώντας ένα ορατό χάσμα ανάμεσα στις οικονομίες που εμπνέουν εμπιστοσύνη και σε εκείνες που φέρουν βαριά δημοσιονομικά φορτία.

Η κίνηση των αγορών τον Σεπτέμβριο ήταν καθολική, αλλά όχι ισομερής. Η απόδοση του δεκαετούς γερμανικού Bund αυξήθηκε στο 3,56%, όμως η μεγαλύτερη πίεση εντοπίστηκε στη Γαλλία, όπου η απόδοση εκτινάχθηκε στο 4,92%. Στην περιφέρεια, η Ιταλία και η Ελλάδα είδαν τις αποδόσεις τους να αυξάνονται κατά περίπου 55 μονάδες βάσης. Το γεγονός ότι το sell-off είχε ευρεία γεωγραφική βάση υποδηλώνει ότι οι αιτίες είναι πρωτίστως διεθνείς, ωστόσο η Morningstar DBRS τονίζει ότι η αγορά πλέον «τιμωρεί» περισσότερο τις χώρες με υψηλό χρέος και πολιτική αστάθεια.

Οι λόγοι αυτής της ανόδου είναι πολυεπίπεδοι. Καταρχάς, παρατηρείται μια άνοδος του ουδέτερου πραγματικού επιτοκίου, καθώς η παγκόσμια οικονομία αποδεικνύεται ανθεκτική παρά τις ενεργειακές κρίσεις. Παράλληλα, η αβεβαιότητα στις τιμές της ενέργειας έχει αυξήσει το term premium, την επιπλέον απόδοση δηλαδή που απαιτούν οι επενδυτές για να δεσμεύσουν τα κεφάλαιά τους σε μακροπρόθεσμα ομόλογα. Επιπλέον, η αυξημένη παγκόσμια προσφορά χρέους, τόσο από κυβερνήσεις όσο και από εταιρείες που επενδύουν στην τεχνητή νοημοσύνη, πιέζει τις τιμές των τίτλων προς τα κάτω και τις αποδόσεις προς τα πάνω.

Ένας από τους πλέον κρίσιμους παράγοντες είναι η αλλαγή στη σύνθεση των επενδυτών. Η ΕΚΤ αποσύρεται σταδιακά από την αγορά μέσω της ποσοτικής σύσφιξης (QT), έχοντας μειώσει τον ισολογισμό της από τα 9 τρισ. στα 6 τρισ. ευρώ. Το κενό που αφήνει η κεντρική τράπεζα καλύπτεται πλέον από ιδιώτες επενδυτές και κυρίως από hedge funds, τα οποία αντιπροσωπεύουν πλέον περισσότερο από το ήμισυ του όγκου συναλλαγών. Αυτοί οι παίκτες είναι πολύ πιο ευαίσθητοι στις δημοσιονομικές δεσμεύσεις και στους πολιτικούς κινδύνους, γεγονός που εξηγεί τη διεύρυνση των spreads σε χώρες όπως η Γαλλία, όπου το πολιτικό τοπίο παραμένει κατακερματισμένο.

Παρά την αναταραχή, η Morningstar DBRS ξεκαθαρίζει ότι δεν βρισκόμαστε μπροστά σε μια κρίση χρηματοδότησης. Η ζήτηση για νέες εκδόσεις παραμένει ισχυρή και οι μεγάλοι κρατικοί εκδότες διατηρούν απρόσκοπτη πρόσβαση στις αγορές. Ωστόσο, η προειδοποίηση είναι σαφής: αν το αυξημένο κόστος δανεισμού αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά, η βιωσιμότητα του χρέους για τις πιο ευάλωτες χώρες θα τεθεί υπό αμφισβήτηση. Οι χώρες που θα καταφέρουν να συνδυάσουν τη δημοσιονομική πειθαρχία με την ανάπτυξη θα βγουν αλώβητες, ενώ εκείνες που θα καθυστερήσουν τις απαραίτητες προσαρμογές θα βρεθούν αντιμέτωπες με αρνητικές πιέσεις στις κρατικές αξιολογήσεις τους.

Διαβάστε ακόμη: